Nghệ nhân Nguyễn Cảnh Hưng và thương hiệu đá cảnh phố Động

Từ Quốc lộ 21A của tỉnh Hà Nam chạy xuôi về Nam Định là bạt ngàn đá cảnh các loại bày khắp hai bên đường, tạo nên một khu phố đá cảnh sầm uất. Đó là phố Động thuộc xã Liêm Cần, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam - nơi người dân sống sung túc nhờ nghề đá cảnh và sinh vật cảnh.

Nghệ nhân Nguyễn Cảnh Hưng cho hay, công việc này không chỉ phát triển kinh tế gia đình mà còn giúp người dân địa phương cùng nhau xoá đói giảm nghèo, làm giàu trên quê hương.

Cách đây nhiều năm, trở về sau chiến tranh với thương tật hạng 2/4, với một bên chân 6 lần bị cưa, hằng ngày ngồi bán nước, ông Nguyễn Cảnh Hưng chợt nghĩ cần làm vài tảng đá cảnh đặt trước quán nước cho cuốn hút khách, không ngờ lại được khách hàng vào uống nước hỏi mua. Từ đó, ông quyết tâm làm kinh tế bắt đầu từ thế mạnh của quê hương.

Ông Hưng lặn lội vào rừng Bồng Lạng (huyện Thanh Liêm), hay vào Thung Trứng (huyện Kim Bảng)… tìm cây, tìm đá về mày mò chế tác. Với đôi bàn tay khéo léo, óc sáng tạo, ông đã thổi hồn vào những hòn đá vô tri vô giác.

Từ những năm 1990, khi đơn đặt hàng ngày càng nhiều, ông chuyển sang kinh doanh, tập trung sản xuất cây cảnh, cây thế, cây bóng mát và làm dịch vụ trồng, thiết kế vườn cảnh cho các cơ quan, đơn vị. Ngoài ra, ông còn xuất khẩu các sản phẩm của mình sang CHLB Đức, Nhật Bản, Australia…

Nghệ nhân Nguyễn Cảnh Hưng tâm sự: "Cựu chiến binh mà phát triển kinh tế giỏi được thì không có giấu nghề mà giao cho chi hội, phổ biến kinh nghiệm để làm rộng rãi cho anh em cùng xóa đói giảm nghèo, không ích kỷ. Thứ hai là muốn làm tốt phải có uy tín, kỹ thuật phải hơn mọi người để thuyết phục được khách hàng. Giá cả bán ra phải chăng và nhất là phải giữ chữ tín".

Đến thăm những cơ sở chế tác đá cảnh hiện nay của nghệ nhân Hưng, chúng tôi được chứng kiến bàn tay tài hoa của các nghệ nhân nơi đây. Từ những khối đá xù xì, thô ráp dần lộ ra những tảng non bộ rất tinh tế, chất chứa bao nhiêu kỳ công, làm mê hoặc lòng người. Gia đình ông Hưng đã có 5 cơ sở làm dịch vụ cây, đá cảnh, bể cảnh với tổng số vốn hàng tỷ đồng.

Những cơ sở này tạo việc làm cho nhiều lao động, với thu nhập bình quân 5-6 triệu đồng/tháng. Ông Hưng còn giúp đỡ người dân trong vùng phát triển kinh tế thông qua việc mở lớp tập huấn làm đá cảnh. Anh Nguyễn Ngọc Huân, một học viên trong lớp đá cảnh tại xã Liêm Cần chia sẻ: "Em học tập được ở ông rất nhiều đức tính để vận dụng vào đời sống như sự trung thực, thẳng thắn. Em sẽ phấn đấu học hành chăm chỉ để góp phần xây dựng quê hương, đất nước".

Tiếng lành đồn xa, dần dần nhiều người dân và cựu chiến binh khắp nơi đã tìm đến ông để học nghề. Các gia đình này làm ăn ngày càng khấm khá và phát triển sầm uất thành khu đá cảnh ở phố Động với hơn 100 hộ như hiện nay. Nhờ vậy, ngoài cây lúa, xã Liêm Cần có thêm nghề làm đá cảnh.

Những cơ sở sản xuất gia đình có quy mô nhỏ cũng thu về vài trăm triệu đồng, còn những hộ quy mô lớn có doanh thu vài chục tỷ đồng mỗi năm. Ông Hoàng Văn Vinh, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh xã Liêm Cần cho biết: "Làm nghề cây, đá cảnh cho thu nhập tương đối. Đại đa số các gia đình ở đây khấm khá lên nhờ nghề này. Nghề này có ở đây từ những năm 90, khi cụ Hưng về đây làm nên những hòn non bộ đầu tiên. Về việc kinh doanh, giúp đỡ kỹ thuật không chỉ riêng tôi mà tất cả các bà con ở đây đều được giúp đỡ rất nhiệt tình…".

Không chỉ chú trọng phát triển kinh tế, nghệ nhân Nguyễn Cảnh Hưng còn tích cực tham gia các phong trào của địa phương, các hoạt động xã hội, làm công tác dân vận tốt để huy động các nguồn lực giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Bản thân ông cũng đã đóng góp hơn 300 triệu đồng để giúp đỡ các gia đình khó khăn, trẻ em nghèo, được người dân tin yêu, kính trọng, là tấm gương sáng về tinh thần vượt khó, ý chí vươn lên trong cuộc sống.

Bên cạnh cương vị Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Hà Nam, hiện ông Hưng còn đảm nhận chức vụ Ủy viên Ban Chấp hành Hội Sinh vật cảnh Việt Nam; Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Hà Nam; Ủy viên Ban Chấp hành Hội Khuyến học tỉnh Hà Nam. Đặc biệt, ông vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng ba; Thủ tướng Chính phủ tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc thời kỳ đổi mới.

Sỹ Lam