Ngành gỗ Việt Nam hướng tới 25 tỷ USD: Nâng cao giá trị thương hiệu Gỗ Việt

Xuất khẩu gỗ có nhiều tín hiệu tích cực

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam trong tháng 10/2025 đạt 1,53 tỷ USD, tăng so với tháng trước, nhưng giảm nhẹ 0,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 10 tháng năm 2025, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 14 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2024.

Đứng vị trí thứ 2 là thị trường Nhật Bản đạt 1,77 tỷ USD, tăng 24,5%, chiếm 12,6% tổng giá trị xuất khẩu. Mức tăng trưởng cao trong xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tới thị trường Nhật Bản cho thấy nhu cầu ổn định đối với các sản phẩm gỗ có nguồn gốc hợp pháp, thân thiện môi trường, lĩnh vực được xem là thế mạnh của doanh nghiệp Việt Nam.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 đạt 1,6 tỷ USD, giảm hơn 6% so với cùng kỳ. Các yếu tố như thuế quan và quy định kiểm soát có thể đã ảnh hưởng đến hoạt động thương mại và nhu cầu tiêu thụ gỗ tại thị trường này.

Những kết quả đạt được trong 10 tháng năm 2025 cho thấy hoạt động xuất khẩu của ngành gỗ Việt Nam đang rất tích cực, mặc dù vẫn còn áp lực từ chi phí logistics và các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp, nhưng nhiều doanh nghiệp đã chủ động thích ứng thông qua đầu tư phát triển chuỗi cung ứng xanh, áp dụng chứng chỉ FSC và chuyển đổi sản phẩm sang phân khúc bền vững, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Bên cạnh 2 thị trường chính, ngành gỗ tiếp tục duy trì xuất khẩu ổn định sang các thị trường khác như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Canada, Anh và Úc. Trong đó, xuất khẩu sang thị trường Canada và Anh ghi nhận tốc độ tăng trưởng tích cực trong 10 tháng năm 2025.

Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thị trường thương mại đồ nội thất toàn cầu đạt khoảng 405 tỷ USD/năm, trong đó nhu cầu nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ khoảng 230 tỷ USD. Hiện nay, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt trên 17,3 tỷ USD, chiếm khoảng 7% thị phần toàn cầu. Con số này cho thấy ngành gỗ Việt Nam còn dư địa lớn để mở rộng thị phần.

Các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia như CPTPP, EVFTA, UKVFTA, cùng các hiệp định với ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc, Chile, Trung Quốc, Thái Lan… mở ra cơ hội tiếp cận nhiều thị trường với ưu đãi thuế quan. Các cơ chế hợp tác quốc tế về khai thác và thương mại gỗ hợp pháp cũng giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao uy tín và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Nguồn nguyên liệu trong nước hiện đạt trên 30 triệu m³/năm, đáp ứng khoảng 75% nhu cầu chế biến, trong đó diện tích rừng trồng có chứng chỉ quản lý bền vững FSC và PEFC ngày càng gia tăng, kèm theo việc cấp mã số vùng trồng. Đây là lợi thế quan trọng giúp cơ sở chế biến Việt Nam phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh.

Kinh nghiệm liên kết giữa doanh nghiệp và hộ gia đình trồng rừng cũng đóng vai trò quan trọng. Chính phủ và các bộ ngành đã kịp thời tháo gỡ rào cản thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu gỗ, đồng thời thúc đẩy phát triển rừng nguyên liệu bền vững.

Cơ hội và thách thức

Tại Lễ khai mạc VietnamWood 2025 mới đây, ông Phùng Quốc Mẫn – Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM (HAWA) đánh giá, ngành chế biến gỗ Việt Nam đang đứng trước một kỷ nguyên phát triển mạnh mẽ và đầy triển vọng. Không những vậy, Việt Nam còn là điểm đến hấp dẫn đối với dòng vốn FDI.

Ông cho biết, ngành chế biến gỗ đã ghi nhận số lượng dự án mới tăng khoảng 7% trong năm 2024 so với năm trước, đặc biệt, vốn đăng ký mới đã tăng hơn 73%. Những con số này minh chứng cho năng lực sản xuất và vị thế tiên phong của ngành chế biến gỗ Việt Nam với quốc tế.

Thành tựu này có được là nhờ ngành đã hình thành chuỗi cung ứng tương đối hoàn chỉnh, từ nguyên liệu, sản xuất đến phân phối. Từ đó, tạo lợi thế cạnh tranh toàn cầu. Tuy nhiên, ông Mẫn cũng nhận định, trong bối cảnh nhiều biến động, không khó nhận ra, không ít thách thức mới đang trở thành rào cản. Một trong những áp lực lớn nhất hiện nay là gia tăng nội lực, cải thiện năng suất, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Do đó, ông cho rằng, để giữ vững và củng cố vị thế, các nhà sản xuất Việt Nam buộc phải tập trung vào việc tối ưu hóa chi phí và hiệu suất, giảm thiểu lãng phí nguyên vật liệu và áp dụng các giải pháp bền vững. Đồng thời, đẩy mạnh tự động hóa và số hóa. 

Đại diện Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho hay, ngành gỗ vẫn phải đối mặt với nhiều áp lực: Lạm phát cao tại thị trường xuất khẩu, cạnh tranh gay gắt, các yêu cầu kiểm soát môi trường như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Quy định về các sản phẩm không gây phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) và xu hướng tiêu dùng chuyển sang vật liệu thân thiện môi trường. Bên cạnh đó, các quy định thuế, điều tra thương mại như Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Thuế đối ứng và Điều tra Mục 232 của Hoa Kỳ cũng tạo thêm thách thức cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Ngành gỗ đặt mục tiêu đến 2030, 100% diện tích rừng của các chủ rừng được quản lý bền vững; nâng cấp 10% diện tích rừng tự nhiên giai đoạn 2021- 2025 và 20% giai đoạn 2026 -2030. Sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng phấn đấu đạt 35 triệu m³ vào 2025 và 50 triệu m³ vào 2030.

Các cơ sở chế biến được nâng cấp công nghệ, phát triển khu công nghiệp chế biến lâm sản công nghệ cao, đảm bảo trên 80% cơ sở đạt trình độ tiên tiến. Đồng thời, ngành triển khai hệ thống cấp mã số vùng trồng, chứng chỉ quản lý rừng bền vững, tăng cường kiểm soát truy xuất nguồn gốc gỗ và hạn chế trung chuyển để tránh gian lận.

Ngành gỗ Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu 18–20 tỷ USD vào 2025 và 23–25 tỷ USD vào 2030; giá trị tiêu thụ lâm sản nội địa đạt 5 tỷ USD vào 2025, trên 6 tỷ USD vào 2030. Đây là thời điểm doanh nghiệp tận dụng cơ hội FTA, nâng cao giá trị thương hiệu Gỗ Việt, cải tiến sản phẩm, áp dụng công nghệ sạch hơn, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh quốc tế.

Phát triển rừng gỗ lớn, đảm bảo nguồn nguyên liệu hợp pháp, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cấp công nghệ chế biến sẽ giúp Việt Nam đạt mục tiêu xuất khẩu 25 tỷ USD vào 2030, củng cố vị thế ngành gỗ bền vững, thân thiện môi trường trên bản đồ thương mại thế giới.

Là ngành hàng xuất khẩu có tốc độ tăng trưởng cao, bình quân đạt trên 15%/năm, sản phẩm gỗ của Việt Nam hiện xuất khẩu đến 170 quốc gia và vùng lãnh thổ, đứng đầu khu vực Đông Nam á, thứ 2 châu Á và thứ 5 trên thế giới; chiếm khoảng 7% thị phần gỗ và sản phẩm gỗ toàn cầu.

Minh Sáng