Ngành dệt may, da giày chủ động thích ứng với biến động của thị trường

Nhìn lại hai năm đại dịch COVID-19 cũng cho thấy những bất cập về chuỗi cung ứng đã bộc lộ rõ nét. Nhiều doanh nghiệp dệt may, da giày của Việt Nam gần như không đủ nguyên phụ liệu để sản xuất. Dù hiện nay tình hình có cải thiện hơn, tuy nhiên đây vẫn là nút thắt không chỉ cho năm nay mà trong dài hạn của cả 2 ngành. Vì vậy, việc hoàn thiện các chính sách nhằm tạo động lực lớn hơn thu hút đầu tư vào nguyên phụ liệu, lẫn cải thiện năng lực quản trị đang là những vấn đề cấp thiết.

Theo giới chuyên gia, doanh nghiệp dệt may, da giày đã nỗ lực tự thân tìm ra những cách ứng phó với khó khăn phát sinh, nhất là thiếu nguyên liệu sản xuất. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ là tạm thời. Để giải quyết tận gốc vấn đề cần đồng bộ từ chính sách đến định hướng và thực hiện.

Theo báo Công Thương, ông Cao Hữu Hiếu- Tổng Giám đốc Vinatex bày tỏ: Việc xây dựng chuỗi cung ứng hoàn chỉnh là không đơn giản. Ngành dệt may Việt Nam cần nhiều nỗ lực để hoàn thiện các khâu sản xuất đầu chuỗi, từng bước phát triển các mắt xích nguyên liệu (sợi, vải), đáp ứng nhu cầu cho khâu may, đảm bảo khép kín chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp dệt may cũng cần chuẩn bị nguồn nhân lực cần thiết để có thể tiến dần lên các phương thức sản xuất cao hơn, cũng như các mắt xích mang lại giá trị gia tăng cao hơn như thiết kế, marketing, phân phối...

Về giải pháp ứng phó với biến động của thị trường theo dự báo, Vinatex liên tục cập nhật biến động nguyên phụ liệu đầu vào cho các doanh nghiệp thành viên; nhập khẩu một lượng bông dự trữ nhất định cho các doanh nghiệp sợi với giá tốt, tránh những rủi ro về tăng giá. Ngoài ra, với doanh nghiệp may mặc có làm hàng FOB, Vinatex cũng lưu ý việc nắm bắt tình hình thị trường, không nhận đơn hàng quá sớm tránh những rủi ro về đơn giá thấp không theo kịp sự tăng giá của nguyên phụ liệu đầu vào.

Liên quan đến những tồn tại trên, báo Người lao động đưa tin, đại diện Tổng cục Thống kê cũng thừa nhận trong thời gian tới, doanh nghiệp (DN) phải đối mặt với giá nguyên - nhiên - vật liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất trong nước và xuất khẩu tăng cao, kéo theo hàng hóa xuất khẩu gặp áp lực về cạnh tranh.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), cho rằng những biến động lớn ở nhiều thị trường tiêu thụ khiến DN trong nước phải cân nhắc sẽ tiếp tục nhận đơn hàng sản xuất hay tạm dừng. Bởi lẽ, nếu không tính toán kỹ lưỡng, tác động của giá nguyên phụ liệu tăng cao sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Ông Thân Đức Việt, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10, cho hay dù công ty đã có đơn đặt hàng đến hết quý III/2022, thậm chí một số mặt hàng thế mạnh như veston hay áo sơ-mi đã có đơn hàng đến hết năm nay nhưng DN vẫn lo ngại nếu thị trường tiêu thụ chậm, tỉ lệ tồn kho của các nhà nhập khẩu tăng lên thì đơn hàng có thể bị điều chỉnh hoặc hủy đột ngột.

Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (LEFASO), cho biết dù DN trong ngành đã hồi phục sản xuất mạnh mẽ và có nhiều đơn hàng song phải đối mặt với hàng loạt vấn đề, như: tỉ lệ tồn kho cao với khoảng 40%, chi phí logistics cao, thiếu hụt nguồn lao động. Đặc biệt, việc đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu khi Trung Quốc là nơi cung cấp nguyên liệu chính vẫn theo đuổi chính sách "zero Covid-19" khiến DN gặp không ít khó khăn.

Để hóa giải khó khăn, VITAS kiến nghị Bộ Công Thương phát huy hiệu quả vai trò của các tham tán thương mại tại nước ngoài trong việc tăng cường tìm kiếm, mở rộng thị trường cung ứng nguyên liệu, kết hợp hỗ trợ DN dệt may tiếp cận các nguồn cung tin cậy, có giá thành tốt. Ngành hàng chủ lực xuất khẩu này cho rằng việc tìm kiếm nguồn cung mới sẽ giúp giảm thiểu rủi ro do phụ thuộc cực đoan vào một thị trường cung ứng và tăng sức cạnh tranh cho DN Việt.

Nhận diện rõ thách thức trong việc duy trì đà khởi sắc của xuất khẩu, đặc biệt là bảo đảm cán cân thương mại xuất siêu, Bộ Công Thương cho biết sẽ hỗ trợ DN về thông tin thị trường, xúc tiến xuất khẩu, tận dụng cam kết trong các FTA đã ký kết và thông qua các chuỗi giá trị toàn cầu để tìm kiếm thị trường mới. Cùng với đó, bộ cũng sẽ theo dõi sát những biến động của tình hình thế giới, chủ động đánh giá tác động đến sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam để kịp thời ứng phó.

Tú Anh (t/h)