Nền tảng số thị trường nước ngoài - dữ liệu cho xuất khẩu hai con số

Trong bối cảnh kinh tế thế giới liên tục tái cấu trúc chuỗi cung ứng và cạnh tranh gay gắt, việc tận dụng công nghệ số đã trở thành yếu tố sống còn cho xuất khẩu.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, nền tảng này ra đời từ yêu cầu cấp thiết về việc cung cấp thông tin thị trường nhanh chóng, chính xác và có khả năng dự báo trước những rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

Việt Nam hiện có mạng lưới 64 cơ quan thương vụ và chi nhánh thương vụ tại nhiều quốc gia. Nền tảng mới sẽ kết nối nguồn lực phong phú này với các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp thành một hệ sinh thái thông tin thống nhất, giúp khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu tập trung về chính sách, xu hướng tiêu dùng và cơ hội giao thương.

Theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, việc xây dựng nền tảng số này xuất phát từ yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động nhanh và khó lường. Những thay đổi liên tục của chuỗi cung ứng, sự gia tăng của các rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn môi trường, cũng như sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nền kinh tế đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác thông tin thị trường.

Trong bối cảnh đó, thông tin thị trường không chỉ cần nhanh mà còn phải chính xác và có khả năng dự báo. Với mạng lưới 64 cơ quan thương vụ và chi nhánh thương vụ Việt Nam tại nhiều quốc gia trên thế giới, nguồn thông tin thị trường quốc tế là vô cùng phong phú. Tuy nhiên, nếu không có một hệ thống công nghệ đủ mạnh để kết nối và chia sẻ dữ liệu, nguồn lực này khó có thể được khai thác hiệu quả.

Chính vì vậy, nền tảng số phát triển thị trường nước ngoài được xây dựng nhằm kết nối hệ thống thương vụ, cơ quan quản lý trong nước, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp thành một hệ sinh thái thông tin thị trường thống nhất. Nền tảng này hình thành một cơ sở dữ liệu tập trung về các thị trường quốc tế, bao gồm thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, chính sách thương mại, tiêu chuẩn nhập khẩu, xu hướng tiêu dùng, dữ liệu xuất nhập khẩu, cơ hội giao thương và danh sách doanh nghiệp nhập khẩu uy tín.

Khi vận hành hiệu quả, hệ thống dữ liệu này sẽ trở thành nguồn thông tin quan trọng phục vụ công tác hoạch định chính sách của Chính phủ và các bộ, ngành. Đồng thời, đây cũng là kênh thông tin đáng tin cậy giúp địa phương và doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với các thông tin thị trường toàn cầu, từ đó xây dựng chiến lược xúc tiến thương mại và phát triển thị trường phù hợp.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc tiếp cận thông tin thị trường quốc tế thường gặp nhiều hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới kết nối. Nền tảng số mới được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp nhanh chóng tiếp cận dữ liệu về quy định nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, xu hướng tiêu dùng và các cơ hội hợp tác thương mại tại từng thị trường, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động hơn trong chiến lược phát triển xuất khẩu.

Không chỉ cung cấp thông tin, nền tảng còn được thiết kế để trở thành một hệ sinh thái tương tác đa chiều giữa Bộ Công Thương, các địa phương, hệ thống thương vụ và cộng đồng doanh nghiệp. Thông qua cơ chế cập nhật dữ liệu thường xuyên, chia sẻ thông tin và kết nối giao thương, hệ thống này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh nền tảng số cần hướng tới ba mục tiêu cốt lõi:

Nâng cao chất lượng quản lý và điều hành: Thông qua dữ liệu thời gian thực, các cơ quan nhà nước có thể nắm bắt diễn biến thị trường, nhận diện sớm rủi ro để đưa ra quyết sách chính xác.

Hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường: Đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (chiếm hơn 95%), giúp họ tiếp cận các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định môi trường và nhu cầu tiêu dùng quốc tế.

Tạo đột phá trong phát triển thị trường: Kết nối mạng lưới gần 100 cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài thành một hệ thống thông tin minh bạch, hỗ trợ xúc tiến thương mại và thu hút đầu tư.

Nền tảng số không chỉ là công cụ của Bộ Công Thương mà còn mang lại lợi ích trực tiếp cho nhiều đối tượng:

Đối với doanh nghiệp, đây là kênh thông tin tin cậy giúp giảm chi phí tìm kiếm, nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động hơn trong chiến lược phát triển xuất khẩu.

Đối với địa phương, hỗ trợ tiếp cận trực tiếp thông tin toàn cầu để xây dựng các chương trình xúc tiến thương mại và phát triển ngành hàng phù hợp với thế mạnh riêng.

Đối với cơ quan quản lý, hình thành hệ thống dữ liệu tập trung, giúp phân tích và dự báo kịp thời trước những biến động nhanh chóng của thị trường.

Để nền tảng phát huy tối đa hiệu quả, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đề nghị Bộ Công Thương cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu theo hướng “dữ liệu sống”, được cập nhật thường xuyên và đảm bảo an ninh mạng. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán đám mây để nâng cao năng lực dự báo.

Phó Thủ tướng cũng kêu gọi các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tích cực tham gia đóng góp dữ liệu, coi đây là công cụ quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sự tham gia tích cực của các hiệp hội ngành hàng sẽ giúp làm phong phú hơn hệ sinh thái này, gắn kết chặt chẽ với hoạt động ngoại giao kinh tế của các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài.

Với quyết tâm từ Chính phủ và sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp, Nền tảng số phát triển thị trường nước ngoài được kỳ vọng sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế bền vững và góp phần đưa nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới dựa trên nền tảng dữ liệu và công nghệ.

Minh Anh