Luật tổ chức Quốc hội (sửa đổi): Có nên giảm số lượng đại biểu?

Theo Chủ nhiệm Uỷ ban pháp luật Thanh Tùng: “Số lượng này đủ để bảo đảm trong Quốc hội có thành phần, cơ cấu đại diện phù hợp về vùng, miền, dân tộc, tôn giáo, giới, ngành, nghề, độ tuổi...”.

Mặt khác, với dân số hơn 96 triệu người, UBTVQH cho rằng số lượng cử tri mà mỗi ĐBQH đại diện cũng như khối lượng công việc mà ĐBQH cần thực hiện liên quan đến việc thực thi chức năng đại diện (như tiếp công dân, nắm bắt, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử tri, tiếp nhận, xử lý đơn thư của cử tri gửi đến…) ngày càng tăng thêm.

Do đó, UBTVQH lo ngại, nếu giảm bớt số lượng ĐBQH thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu đại diện và khả năng cũng như chất lượng thực hiện vai trò đại diện của mỗi ĐBQH.

"UBTVQH xin phép Quốc hội cho giữ quy định tổng số ĐBQH không quá 500 đại biểu như hiện nay" - ông Tùng nêu.

Bàn về tiêu chuẩn ĐBQH, đa số ý kiến tán thành bổ sung quy định ĐBQH có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam (Điều 22).

Theo báo Tin tức, ngài ra theo Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu, cần phải phải rà soát thật kỹ về tiêu chuẩn của đại biểu Quốc hội. Chủ nhiệm Nguyễn Văn Giàu nêu rõ: Trong cả phát biểu khai mạc và bế mạc Hội nghị Trung ương 12 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đều nói về tiêu chuẩn đại biểu với yêu cầu đại biểu Quốc hội phải có ý thức chính trị chứ không chỉ có phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm. Vì thế phải nghiên cứu thật sâu và thể hiện cho được vấn đề này.

Với tư cách cơ quan soạn thảo dự án Luật, Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng, Quốc hội có nhiều thành phần khác nhau, thành phần tự do cũng có. Do đó, nếu quy định vào luật về tiêu chuẩn “phẩm chất chính trị” cho đại biểu Quốc hội sẽ rất khó.

Còn theo Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu phân tích, Quốc hội đại diện cho các giai tầng, đối tượng khác nhau, các thành phần tôn giáo khác nhau. Do đó, rất khó có thể quy định về bản lĩnh chính trị như một tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội. “Tinh thần chung là nâng cao chất lượng, đảm bảo hoạt động hiệu quả của đại biểu Quốc hội chứ không cần phải ghi cụ thể vào luật”.

Liên quan đến một số ý kiến đề nghị giảm ĐBQH kiêm nhiệm công tác tại các cơ quan hành pháp; cân nhắc việc cơ cấu ĐBQH dựa trên các tiêu chí về ngành, nghề; có chính sách thu hút các cán bộ, công chức, viên chức có kinh nghiệm công tác lâu năm, có năng lực, trí tuệ, sắp đến tuổi nghỉ hưu nhưng còn đủ điều kiện về sức khỏe tham gia làm ĐBQH hoạt động chuyên trách, UBTVQH cho biết đang cùng các cơ quan hữu quan nghiên cứu, chuẩn bị các nội dung đề xuất cụ thể.

Ngoài điều chỉnh về cơ cấu, thành phần, tỷ lệ người được giới thiệu ứng cử ĐBQH và dự kiến cơ cấu ĐBQH cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, UBTVQH cũng sẽ xem xét việc dành tỷ lệ nhất định cho các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, người có nhiều kinh nghiệm hoạt động đại biểu sắp đến tuổi nghỉ hưu nhưng còn đủ điều kiện về năng lực công tác, trí tuệ, uy tín và có sức khỏe...

Các tiêu chí lựa chọn, cơ cấu cụ thể người ứng cử ĐBQH, theo ông Tùng, sẽ được cụ thể hóa trong Đề án bầu cử ĐBQH khóa XV.

Theo báo Công an TP HCM, về tỷ lệ ĐBQH hoạt động chuyên trách, có ý kiến tán thành quy định tỷ lệ ít nhất là 35% tổng số ĐBQH như hiện nay nhưng nhiều ý kiến đề nghị nâng tỷ lệ này lên mức 40% tổng số ĐBQH hoặc cao hơn nữa cho phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết số 18-NQ/TW.

Giải trình, UBTVQH phân tích, việc quy định trong Luật tỷ lệ ĐBQH hoạt động chuyên trách ở mức cao hơn hiện nay sẽ là cơ sở pháp lý cho công tác quy hoạch, chuẩn bị nguồn nhân sự tham gia làm ĐBQH hoạt động chuyên trách, từ đó tăng cường tính chuyên nghiệp, góp phần quan trọng cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

Liên quan đến cơ cấu tổ chức của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, dự thảo Luật giữ cơ cấu Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội như Luật hiện hành và quy định cơ cấu của Thường trực Hội đồng, Thường trực Ủy ban gồm Chủ tịch/Chủ nhiệm, Phó Chủ tịch/Phó Chủ nhiệm, Ủy viên Thường trực và Ủy viên Chuyên trách.

Theo quy định tại dự thảo Luật, kinh phí hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội do ngân sách trung ương bảo đảm; kinh phí của bộ máy tham mưu, giúp việc Đoàn đại biểu Quốc hội sẽ do ngân sách địa phương bảo đảm.

Tú Anh (tổng hợp)