Long mạch Nà Hang- Bài toán khó khi làm sản phẩm du lịch mới

Lợi thế từ cảnh quan thiên nhiên, văn hoá, con người

“Long mạch Nà Hang – Huyền thoại trên mặt nước” là show diễn thực cảnh nhập vai đầu tiên tại Việt Nam được tổ chức tại lòng hồ sinh thái Nà Hang do Công ty TNHH Viettimes Media phối hợp với UBND xã Nà Hang tổ chức.

Thông tin về sự kiện văn hoá lớn này của địa phương, bà Bùi Thị Xuyên, Chủ tịch UBND xã Nà Hang, cho biết: Nà Hang là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển du lịch dựa trên tài nguyên thiên nhiên và những giá trị văn hóa, nhân văn đặc sắc.

Đặc biệt hồ Nà Hang có diện tích mặt nước rộng hơn 300 ha, được bao quanh bởi núi non và cảnh quan đặc trưng của vùng Đông Bắc, được xem như viên ngọc quý không chỉ của xã Nà Hang mà còn là một thắng cảnh đẹp hiếm có của Việt Nam.

Theo ông Trần Trung - Tổng đạo diễn chương trình, Long mạch Nà Hang không đơn thuần là một show biểu diễn, mà là một sản phẩm du lịch - nghệ thuật đột phá, kết hợp thiên nhiên và công nghệ water-mapping. Triết lý sáng tạo của chương trình được hình thành từ năm yếu tố: thiên nhiên là nền tảng, văn hóa là linh hồn, nghệ thuật là ngôn ngữ, công nghệ là công cụ và du khách là chủ thể của trải nghiệm.

Ba lớp di sản và giá trị văn hóa tiêu biểu của vùng Tuyên Quang và Đông Bắc là Chúa Then, hào khí Đông A và con đường muối được các đạo diễn lựa chọn đưa vào nội dung biểu diễn. Trong đó, nghệ thuật hát Then được khai thác như một phần ngôn ngữ nghệ thuật của chương trình. Đây là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh, gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của các cộng đồng dân tộc ở khu vực miền núi phía Bắc.

Có thể nói, lần đầu tiên Nà Hang tổ chức một chương trình có sự tham gia không chỉ của các cấp chính quyền, đoàn thể, lực lượng đoàn viên thanh niên, học sinh, quân đội, công an còn có đông đảo người dân. Hơn 400 người dân Tuyên Quang đã dành nhiều thời gian dày công luyện tập trong vai trò diễn viên quần chúng, làm quen với hình thức biểu diễn thực cảnh quy mô lớn.

“Cú hích” cho kinh tế du lịch

2 đêm diễn Long mạch Nà Hang trong dịp lễ Quốc khánh kín chỗ. Sự kiện thu hút sự chú ý không chỉ của người dân địa phương mà còn hấp dẫn du khách đến từ các tỉnh, thành phố.

Show thực cảnh với quy mô gần 10 ha, kết hợp bè nổi, thuyền biểu diễn, hàng trăm vòi phun nhạc nước cùng hệ thống laser, mapping, âm thanh và ánh sáng hiện đại. Hình tượng Rồng thiêng giữa lòng hồ, Phượng Hoàng bay trên nền trời đêm… là những điểm nhấn của chương trình, tạo nên biểu tượng thị giác gắn với câu chuyện về vùng đất.

Có thể nói, Show thực cảnh nhập vai Long mạch Nà hang đã tận dụng rất tốt không gian kỳ vĩ của hồ Nà Hang, dùng các dãy núi làm phông nền thay vì dựng sân khấu cứng, mang lại trải nghiệm thị giác mới lạ, độc đáo. Âm thanh, ánh sáng, laser, màn nước cùng những hiệu ứng trình diễn hiện đại đã trở thành phương tiện để “kể” lại những câu chuyện nằm sâu trong ký ức cộng đồng.

Kịch bản cũng không đi theo lối kể chuyện cổ tích dân gian truyền thống mà tập trung vào "ký ức tập thể", mạch nguồn thiên nhiên và sự giao hòa giữa quá khứ - hiện tại.

Hàng trăm người dân Tuyên Quang đã cùng bước lên sân khấu, mang theo tiếng nói, trang phục, phong tục và những nét sinh hoạt thân thuộc của quê hương. Họ không đơn thuần “đóng vai” người dân bản địa, mà hiện diện bằng chính căn tính văn hóa và tình yêu dành cho vùng đất mình sinh ra. Tạo cho show diễn một cảm xúc chân thực, xúc động.

Show diễn không đơn thuần là một sự kiện phục vụ dịp Quốc khánh, mà hướng tới việc hình thành một sản phẩm có khả năng tham gia vào hệ sinh thái du lịch Nà Hang. Khi người dân trực tiếp tham gia biểu diễn, cung cấp thuyền, phục vụ du khách và giới thiệu văn hóa, sản phẩm nghệ thuật có thể tạo thêm sinh kế, mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng du lịch tại địa phương.

Theo báo cáo của xã Nà Hang, từ ngày 29/8 đến hết ngày 2/9/2026, lượng khách đến tham quan, trải nghiệm trên địa bàn xã ước đạt 30.258 lượt; tổng doanh thu xã hội từ hoạt động du lịch, thương mại, dịch vụ ước khoảng 17,7 tỷ đồng.

Thực tế hiệu quả chương trình không chỉ đến từ các con số, đó còn là hy vọng về một hướng phát triển mới cho du lịch Nà Hang.

Bài toán khó

Một điểm đến có cảnh quan đẹp chưa chắc giữ chân được du khách nếu thiếu những sản phẩm trải nghiệm đủ sức hấp dẫn. Đây cũng là bài toán mà nhiều điểm du lịch thiên nhiên đang phải giải quyết: làm thế nào để chuyển từ “đi ngắm cảnh” sang “ở lại để trải nghiệm”. “Long mạch Nà Hang – Huyền thoại trên mặt nước” được kỳ vọng góp một lời giải cho bài toán đó.

Tuy nhiênviệc tổ chức một đại công trình biểu diễn hoàn toàn trên mặt nước và bè nổi chịu sự chi phối rất lớn của điều kiện thời tiết vùng hồ núi, đòi hỏi khả năng ứng phó kỹ thuật và an toàn cao cho lượng lớn khán giả.

Chương trình được tổ chức chủ yếu từ nguồn kinh phí của doanh nghiệp, tại một địa phương, vốn là một tỉnh miền núi nghèo, kinh nghiệm tổ chức các chương trình biểu diễn có quy mô lớn cũng như cơ sở vật chất hạ tầng còn hạn chế, đây rõ ràng là một thách thức lớn.

Đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm, lãnh đạo xã Nà Hang cũng cho rằng: việc tổ chức sân khấu và chương trình nghệ thuật trên mặt nước là nội dung mới, quy mô lớn, yêu cầu cao về kỹ thuật và an toàn; điều kiện mực nước lòng hồ, thời tiết mùa mưa và hạ tầng khu vực Bến thủy đã tác động nhất định đến công tác thi công, tập luyện, tổng duyệt và vận hành chương trình…Nhiều bài học kinh nghiệm đã được lãnh đạo địa phương rút ra sau sự kiện cho thấy khâu tổ chức còn những hạn chế.

Theo đạo diễn Trần Trung, đây là những thử nghiệm cho một mô hình biểu diễn mới. Thực tế việc tổ chức trên không gian mặt nước rộng lớn đã phát sinh không ít sự cố ngoài ý muốn. Đơn cử như việc mực nước lên cao hơn tính toán, quy mô hàng trăm diễn viên quần chúng không chuyên khiến Ban tổ chức liên tục thay đổi, xử lý sự cố vào phút chót. Sự bị động, lúng túng là điều không tránh khỏi.

Thậm chí nội dung 64 chiếc thuyền chở các khán giả cùng tham gia vào show diễn, một trong những điểm nhấn quan trọng, nếu như không muốn nói là có ý nghĩa mấu chốt trong show thực cảnh nhập vai này, đã bị dừng vào phút chót vì lo lắng không đảm bảo an toàn.

Không chủ đích phô diễn kỹ thuật song chương trình không tránh khỏi hạn chế trong việc xây dựng kịch bản nội dung hấp dẫn, giữ được bản sắc văn hoá của đồng bào các dân tộc bản địa mà không bị "pha loãng" bởi các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng và công nghệ trình diễn hiện đại.

Lựa chọn Nà Hang, một điểm đến cách các thành phố lớn hàng trăm km với nhiều giờ di chuyển, để tổ chức một show biểu diễn trong vòng 75 phút, được xem như sự “đánh cược” vào chất lượng chương trình để thu hút khán giả của Ban tổ chức.

Đây cũng là một thách thức với đơn vị tổ chức trong việc vận chuyển, lắp đặt các thiết bị kỹ thuật, dàn dựng sân khẩu, phối hợp trong khâu luyện tập biểu diễn….

Không phủ nhận những nỗ lực của chính quyền địa phương, tâm huyết của đơn vị tổ chức, đạo diễn, diễn viên, người dân địa phương để làm nên 2 đêm biểu diễn ấn tượng cũng như mong muốn làm ra một sản phẩm du lịch mới. Tuy nhiên một câu hỏi được đặt ra là chương trình liệu có được tiếp tục biểu diễn, và bài toán thu hút khán giả thế nào. Rõ ràng mô hình show thực cảnh định hướng cao cấp này cần thời gian kiểm chứng để cân đối giữa việc thu hút khách du lịch đại chúng và khả năng duy trì tổ chức thường xuyên cũng như hiệu quả phát triển kinh tế địa phương như mong muốn.

Hà Phương