Loạt lãnh đạo doanh nghiệp chi nghìn tỷ 'đỡ' giá cổ phiếu

VN-Index trải qua những phiên "đẫm lửa" lịch sử

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua giai đoạn điều chỉnh khốc liệt dưới tác động của xung đột tại Trung Đông. Đặc biệt, phiên giao dịch ngày 9/3/2026 đã đi vào lịch sử khi VN-Index "bốc hơi" hơn 100 điểm (giảm kỷ lục 115 điểm), khiến hàng trăm mã cổ phiếu nằm sàn.

Tính từ đầu tháng 3 đến ngày 9/3, chỉ số này đã giảm tổng cộng hơn 228 điểm, lùi về mốc 1.652 điểm – mức thấp nhất kể từ tháng 11 năm trước. Tâm lý hoảng loạn lan rộng khiến lực bán tháo gia tăng ở tất cả các nhóm ngành, từ dầu khí đến bất động sản.

Làn sóng "gom hàng" nghìn tỷ của các "ông lớn"

Ngay sau các phiên giảm sâu, lãnh đạo và người nhà của ít nhất 13 doanh nghiệp niêm yết lớn đã đăng ký mua vào lượng lớn cổ phiếu. Ước tính có khoảng 14 giao dịch nội bộ sẽ diễn ra trong một tháng tới với tổng giá trị lên đến 3.062 tỷ đồng.

Tập đoàn Hòa Phát (HPG): Ông Trần Vũ Minh, con trai Chủ tịch Trần Đình Long, đã đăng ký mua 50 triệu cổ phiếu HPG. Với thị giá quanh vùng đáy 6 tháng, thương vụ này ước tính có giá trị từ 1.267 đến 1.300 tỷ đồng. Ngay sau tin này, cổ phiếu HPG đã có phiên tăng kịch trần.

Masan Group (MSN): Tổng giám đốc Danny Le đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu MSN, dự chi khoảng 350 - 400 tỷ đồng khi thị giá mã này rơi về vùng thấp nhất 9 tháng.

Vietjet (VJC): Ông Nguyễn Phước Hùng Anh Victor, con trai tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo, cũng đăng ký mua 2 triệu cổ phiếu VJC, tương đương số tiền hơn 300 tỷ đồng.

Tập đoàn Hà Đô (HDG): Bà Nguyễn Thị Thu Hà (mẹ của Tổng giám đốc) dự chi khoảng 139 tỷ đồng để sở hữu 5 triệu cổ phiếu.

Ngoài các "ông lớn" trên, danh sách lãnh đạo xuống tiền còn nối dài với những cái tên như:

Ngân hàng MB (MBB): Vợ Tổng giám đốc Phạm Như Ánh đăng ký mua 2 triệu cổ phiếu.

Nam Long (NLG): Hai con trai của Chủ tịch Nguyễn Xuân Quang đăng ký mua tổng cộng 2 triệu cổ phiếu.

Hoàng Anh Gia Lai (HAG): Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức đăng ký mua thêm 5 triệu cổ phiếu.

Thép SMC: Tổng giám đốc Nguyễn Quang Trung đăng ký mua 5,9 triệu cổ phiếu.

Doanh nghiệp chi tiền mua lại cổ phiếu quỹ

Không chỉ các cá nhân, nhiều doanh nghiệp cũng lên kế hoạch mua lại cổ phiếu của chính mình để bảo vệ lợi ích cổ đông:

DIC Corp (DIG): Sau khi thị giá giảm 30%, công ty lên kế hoạch mua lại tối đa 5% vốn điều lệ, ước tính giá trị gần 600 tỷ đồng.

Vĩnh Hoàn (VHC) và KIDO (KDC): Cả hai doanh nghiệp đều công bố kế hoạch mua lại lượng lớn cổ phiếu (KDC dự kiến mua 14,5 triệu đơn vị) nhằm giảm vốn điều lệ và gia tăng lợi ích cho nhà đầu tư hiện hữu.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho biết việc mua cổ phiếu của những người nội bộ, cổ đông lớn là điều thường thấy mỗi khi thị trường biến động mạnh. Trước đó, lúc điểm số giảm sâu hồi tháng 3, tháng 4/2022, Chủ tịch Tập đoàn Trí Việt, CEO Gelex, hay Chủ tịch Đất Xanh cũng đã chi hàng trăm tỷ đồng gom cổ phiếu công ty.

Theo đánh giá của ông Minh, động thái này có thể mang lại lợi ích cho cả ba bên, gồm doanh nghiệp, cổ đông và chính những lãnh đạo này.

Đầu tiên, hành động này có thể là thông điệp trấn an, tăng quyền lợi cho cổ đông, tránh việc cổ phiếu bị bán tháo khi thị trường giảm mạnh. "Ngoài việc gia tăng sở hữu, các lãnh đạo gom hàng ở thời điểm này còn là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp có thể trả cổ tức năm nay, khi mùa họp thường niên đã sắp đến", vị chuyên gia này nói.

Ông Minh đánh giá việc giới chủ tăng chi đậm thời điểm này cũng giúp tỷ lệ cổ phiếu trôi nổi ngoài thị trường giảm xuống, cải thiện sức hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư và làm đẹp sổ sách. Cuối cùng, với các lãnh đạo, đây cũng có thể coi là khoản đầu tư sinh lời, khi giá đã chiết khấu sâu.

Tuy nhiên, chuyên gia của Yuanta chỉ ra một thực tế không ít cổ đông lớn đang sử dụng đòn bẩy (margin) để nắm giữ cổ phiếu công ty. Việc gia tăng sở hữu có thể giúp họ ngăn giá trị doanh nghiệp đi xuống, tránh tình trạng bán giải chấp ồ ạt như những gì đã diễn ra ở Novaland, Phát Đạt hay Hải Phát cuối năm 2022.

"Cũng có thể việc này là giúp giới chủ giảm thiểu rủi ro bị call margin", ông Minh nhận định.

Dù thị trường ngắn hạn vẫn chịu áp lực từ biến động địa chính trị, nhưng sự xuất hiện của dòng tiền từ cổ đông nội bộ được kỳ vọng sẽ là "điểm tựa" giúp VN-Index sớm tìm điểm cân bằng và phục hồi.

Minh Anh