Lắng nghe dân nói để giám sát sắc bén, phản biện hiệu quả

Chiều ngày 11/5, tại Trung tâm thảo luận số 2, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết với chủ đề: "MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên tăng cường lắng nghe nhân dân nói, làm tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội".

Theo ông Phạm Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, việc lựa chọn nội dung giám sát cần đúng và trúng những vấn đề dư luận quan tâm như: giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính, ô nhiễm môi trường và an sinh xã hội.

Ông Tuấn cho rằng, để nâng cao hiệu quả việc lắng nghe nhân dân, thực hiện tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân, cấp ủy Đảng tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi, tăng cường trách nhiệm tiếp thu, giải trình ý kiến kiến nghị của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên; quán triệt sâu sắc và thực hành dân chủ, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xác định đây là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.

"MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên tích cực đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, đa dạng hóa các hình thức lắng nghe nhân dân nói theo hướng chủ động, gần dân, sát dân. Cần tăng cường ứng dụng công nghệ số phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng, từng dân tộc, tôn giáo; coi đây là việc làm thường xuyên và là cơ sở để thực hiện vai trò đại diện của mình", ông Tuấn kiến nghị.

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Kim Hồng, Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng MTTQ Việt Nam cần khai thác thông tin từ "hơi thở cuộc sống" thông qua ba kênh: truyền thống, mạng xã hội và chuyên gia. Việc lắng nghe phải có chọn lọc, thấu hiểu và phản hồi trách nhiệm để vai trò của Mặt trận thực sự sắc bén.

Đóng góp ý kiến sâu sắc tại phiên thảo luận, ông Vũ Trọng Kim, Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong Việt Nam cho rằng, Báo cáo chính trị của Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI cần làm rõ hơn tầm quan trọng và ý nghĩa chiến lược của đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó nhấn mạnh đến việc tiến hành công tác dân vận khéo để làm tốt công tác Mặt trận.

Báo cáo chính trị cũng cần làm rõ về quyền và trách nhiệm của MTTQ Việt Nam cả về trước mắt và lâu dài, chứ không chỉ có trước mắt; trách nhiệm của các tổ chức thành viên, nhất là các tổ chức chính trị - xã hội, phải làm sâu sắc hơn về tổ chức và hoạt động của các tổ chức này.

"MTTQ Việt Nam cần có sáng kiến pháp luật để đề nghị Quốc hội xây dựng luật riêng về giám sát và phản biện xã hội", ông Vũ Trọng Kim kiến nghị.

Theo ông Vũ Trọng Kim, hiện nay MTTQ Việt Nam đang nỗ lực phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc. Từ cách làm này, Mặt trận cũng cần có những mô hình hay về giám sát và phản biện xã hội.

"Tại những khu dân cư kiểu mẫu về tự quản, nếu nhân dân được làm theo, được nói lên ý dân, đúng theo tinh thần của Luật trưng cầu ý dân và Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở, chúng ta sẽ thấy ở nơi đó dân chủ xã hội chủ nghĩa sẽ đi trước ở địa bàn dân cư”,  ông Vũ Trọng Kim cho hay.

Bên cạnh các kiến nghị về luật pháp, vấn đề thực thi sau giám sát cũng được các đại biểu quan tâm. Ông Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, trăn trở về việc làm sao để chính quyền thực sự thấu hiểu và lắng nghe các kiến nghị của doanh nghiệp sau giám sát.

Trong khi đó, bà Đỗ Thị Hiền, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thái Nguyên, nhấn mạnh vai trò bảo vệ quyền lợi cho công nhân, lao động. Bà đề xuất các cấp ủy, chính quyền cần xem người lao động là "tài sản quý giá của quốc gia" để có những chính sách phúc lợi và chăm lo đời sống tinh thần xứng đáng.

Kết thúc phiên thảo luận, ông Lương Quốc Đoàn, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, khẳng định sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến để hoàn thiện văn kiện Đại hội, nhằm triển khai hiệu quả chương trình hành động trong nhiệm kỳ 2026-2031.

Minh Anh