Làm sống lại làng nghề đúc đồng ở Thiệu Trung, Thanh Hoá

Nhiều sản phẩm OCOP tiêu biểu

Trên cơ sở xác định rõ những lợi thế, Đảng ủy, UBND xã Thiệu Trung đã đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, bám sát thực tiễn, xác định đúng trọng tâm phát triển, tập trung tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ.

Theo đó, xã khuyến khích, vận động người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ theo hướng tập trung, đưa giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng cao; ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất như cây ăn quả, rau màu, đậu tương... Đồng thời, hình thành các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao như lúa nếp, dưa chuột, dưa vàng...

Trong phát triển chăn nuôi, xã luôn đặt công tác phòng, chống dịch bệnh lên hàng đầu; chú trọng rà soát tổng đàn và chuyển đổi mô hình chăn nuôi thích hợp với điều kiện của người dân. Đồng thời, tạo điều kiện cho người dân tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, phát triển làng nghề truyền thống.

Trong phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xã Thiệu Trung luôn tập trung và tiếp tục nghiên cứu, phát triển các ngành nghề mới đối với những sản phẩm có thị trường tiêu thụ tốt. Cùng với đó, thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng để mở rộng, phát triển sản xuất, kinh doanh nâng cao năng xuất lao động ở các làng nghề truyền thống nhất là các sản phẩm OCOP đã đạt chất lượng 3, 4 sao của xã.

Hiện, xã có 12 sản phẩm OCOP, trong đó có 5 sản phẩm 4 sao, 7 sản phẩm 3 sao. Nhiều sản phẩm đã được người tiêu dùng ưa chuộng như tỏi đen Suzin, gạo Vân Đài... nhất là các sản phẩm khẳng định giá trị văn hóa truyền thống, gắn với thương hiệu địa phương như trống đồng Bảy Tuyên, trống đồng Quý Châu...

Để hỗ trợ người dân nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, xã chú trọng nâng cao vai trò của các HTX dịch vụ nông nghiệp. Hiện, 5 HTX đang hoạt động hiệu quả tiếp tục phát triển các dịch vụ phục vụ nhu cầu sản xuất nông nghiệp của người dân, chuyển giao khoa học - kỹ thuật; đồng thời, là cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp trong liên kết sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp.

Thời gian qua, xã Thiệu Trung còn tạo mọi điều kiện thuận lợi để người dân được tiếp cận các nguồn vốn vay đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh, nhất là lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, phát triển các ngành nghề như sản xuất vật liệu xây dựng, mộc, cơ khí, may mặc; các nghề truyền thống như đúc đồng, nghề nuôi cá giống, làm bánh đa nem, bánh tráng...

Trên địa bàn xã hiện có 1.443 cơ sở, hộ kinh doanh; các khu dịch vụ thương mại đã cơ bản đảm bảo phục vụ nhu cầu mua sắm hàng tiêu dùng, thực phẩm và các dịch vụ tiện ích nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất được UBND xã hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi về mặt bằng, cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất như điện, đường, chợ... để yên tâm đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.

Dấu ấn làng nghề đúc đồng

Nghề đúc đồng cũng là một điểm nổi bật tại Thiệu Trung. Nghề đúc đồng làng Chè - Trà Đông vốn nổi tiếng với nhiều sản phẩm tinh xảo như trống đồng, chiêng đồng, đồ thờ, lư hương, con giống… được làm bởi những nghệ nhân tài hoa, yêu nghề và cần cù lao động. Trải qua biết bao thăng trầm, biến cố, nghề đúc đồng làng Chè vẫn giữ được nét độc đáo, đặc trưng mà không nơi nào sánh được.

Hiện tại làng nghề đúc đồng truyền thống hiện đang duy trì 25 lò đúc lớn, 4 công ty sản xuất kinh doanh đúc đồng. Năm 2018, nghề đúc đồng chiếm 44% trong tổng doanh thu ngân sách của xã, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động.

Đặc biệt, làng có 4 nghệ nhân được Chủ tịch nước công nhận là Nghệ nhân Ưu tú, cụ thể: Nghệ nhân Lê Văn Bảy, Nguyễn Bá Châu, Lê Văn Dương và Đặng Ích Hoàn. Các nghệ nhân này đã góp công phục dựng, làm “sống lại” và phát triển làng nghề đúc đồng cổ truyền.

Với tình yêu và niềm đam mê, những người thợ đúc đồng đã mày mò, nghiên cứu, đúc thành công trống đồng bằng phương pháp thủ công truyền thống với nhiều kích cỡ khác nhau, được các nhà khoa học trong và ngoài nước đánh giá cao.

Từ chiếc trống đồng với phiên bản và hoa văn Ngọc Lũ năm 2000; chiếc trống đồng có kích thước lớn nhất Việt Nam với đường kính mặt trống 1,51m, cao 1,21m năm 2007; đến chiếc trống đồng phiên bản Ngọc Lũ được xem là lớn nhất thế giới nặng khoảng 8 tấn, cao 2m, đường kính mặt trống 2,7m năm 2013; đặc biệt là 1.000 tượng mẹ Âu Cơ làm quà tặng APEC… Những sản phẩm của người thợ đúc đồng Trà Đông đã góp phần làm cho nền văn hoá Việt Nam thêm phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc.

Trong năm 2026 xã Thiệu Trung đã đăng ký tham gia đánh giá, phân hạng và công nhận lại sản phẩm OCOP đối với 02 sản phẩm Dưa vàng Thiệu Đô và Dưa Baby Thiệu Đô để công nhận đạt OCOP 3 sao; đồng thời xem xét công nhận lại sản phẩm Giò lụa Tiến Hà đạt OCOP 3 sao và đánh giá, nâng hạng sản phẩm Tỏi đen Suzin từ OCOP 3 sao lên OCOP 4 sao.

Theo ông Trịnh Đình Tùng, Chủ tịch UBND xã Thiệu Trung, để tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế cho xã, Đảng ủy, UBND xã đang tiếp tục thực hiện tích tụ, tập trung đất đai để sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, mở rộng diện tích khoảng 127ha; xây dựng kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, trong đó, ưu tiên phát triển các loại rau màu, dưa... có giá trị kinh tế cao; mở rộng diện tích sản xuất trong nhà màng lên 2,9ha; xây dựng thêm 2 sản phẩm OCOP.

Vừa qua, UBND xã Thiệu Trung tổ chức thành công phiên đấu giá quyền sử dụng đất đối với 31 lô đất tại khu Hạ tầng Nổ Dọc, phía Tây đường vào thôn 3 xã Thiệu Lý cũ (nay là thôn Nguyệt Lãng). Kết quả, 29 lô đất được đấu giá thành công, tổng giá trị trúng đấu giá đạt 25 tỷ 920 triệu đồng, tăng 7 tỷ 670 triệu đồng so với giá khởi điểm, tạo nguồn lực để địa phương thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách và đầu tư phát triển kinh tế xã hội.

Đây là kết quả có ý nghĩa quan trọng, góp phần để xã Thiệu Trung hoàn thành, phấn đấu vượt chỉ tiêu thu ngân sách được giao, đồng thời tạo thêm nguồn lực phục vụ các mục tiêu phát triển bền vững của địa phương.

Trong thời gian tới, Đảng ủy, UBND xã Thiệu Trung cho biết sẽ tiếp tục có chỉ đạo quản lý, khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có cũng như các nguồn lực bên ngoài để ưu tiên đầu tư cho việc phát triển kinh tế địa phương. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng, cải thiện đời sống nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn xã, nhất là việc thúc đẩy sự phát triển của các làng nghề và sản phẩm OCOP luôn được xem là thế mạnh của xã.

Duy Phúc