Làm mẹ từ tuổi còn cắp sách tới trường và hệ lụy
Làm vợ, làm mẹ khi chưa đến 18 tuổi là chuyện khá bình thường ở những bản làng heo hút nơi miền tây xứ Nghệ. Nạn tảo hôn xảy ra ngày càng nhiều, những em gái ở tuổi 12, 13 đã làm vợ, làm mẹ khi việc học hành còn dang dở…

Những giấc mơ dang dở
Làm vợ, làm mẹ khi mới 12, 13 tuổi đã cướp đi tương lai của các em. Không chỉ những em vì hoàn cảnh gia đình mà thất học, mà cả những em đang ngồi trên ghế nhà trường cũng không thoát khỏi nạn tảo hôn.
Bởi vậy mới có chuyện, ở Đại hội Chi đội đầu năm, nhiều giáo viên còn yêu cầu học sinh phải “thề”: “Không cưới chồng sau khi học hết lớp 12” nhưng đa phần học sinh đều không dám hứa hoặc có trường hợp “thề” nhưng chỉ dừng lại việc “không lấy chồng sau khi học xong lớp 9”.
Em Cử I Rùa, ở bản Ngã Ba, xã Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An cho biết: Gia đình có 6 chị em gái, em là con út và là người lấy chồng muộn nhất dù năm nay chỉ mới 15 tuổi. Trong số các chị em, Rùa cũng là người khá may mắn vì lấy chồng xong em không phải ở nhà, đi rẫy mà được gia đình hai bên tạo điều kiện mở một cửa hàng nhỏ bán tạp hóa và đang chờ đứa con đầu lòng ra đời. Rùa cũng đã từng có mơ ước được đi học để lo cho tương lai nhưng khi lấy chồng xong, ý định đó đã không còn.
Cũng giống như Rùa, em Lỳ I Dở, học sinh lớp 12K, trường THPT Kỳ Sơn 1 là học sinh khá của lớp, nhiều năm đạt học sinh tiên tiến. Gương mặt khả ái, Lỳ I Dở cũng từng có ước mơ sẽ thi vào khoa mầm non về làm cô giáo nếu như năm lớp 11, Dở không bất ngờ lấy chồng.

“Chúng em yêu nhau được 1 năm là gia đình hai bên đã bảo cưới. Em cũng thấy đã đến tuổi vì nơi em ở con gái ai cũng lấy chồng sớm”, Dở trải lòng. Chồng của Dở cũng là người cùng xã, năm nay đang học năm cuối ở Đại học Y Khoa Hà Nội.
Lầy chồng xong, do gia đình có điều kiện nên Dở được tiếp tục ra thị trấn, thuê nhà học xong cấp III. Với lực học khá, được chồng khuyến khích, Dở học tiếp nhưng Dở đã tâm sự: “Em học xong cấp III sẽ về quê, sinh con cho chồng vì em không còn trẻ nữa”.
Ông Và Chá Xà, Phó Chủ tịch xã Mường Lống, huyện Kỳ Sơn cho biết: “Hiện nay, tỷ lệ cặp kết hôn sớm ở xã Mường Lống chiếm khoảng 5 - 10% và độ tuổi kết hôn thường rất sớm. Hầu hết cuộc sống của những gia đình trẻ này lâm vào cảnh khó khăn do chưa có kiến thức và hiểu biết để tự lo cho cuộc sống gia đình”.
Bà ngoại tuổi 26
Lấy chồng từ năm 13 tuổi, sinh con ngay sau đó nên những người vợ, người mẹ này già hơn tuổi của mình rất nhiều. Từ việc lấy chồng khi còn ít tuổi, nên ở đây có những trường hợp làm bà ngoại khi mới 26 tuổi. Một trong số đó là Hờ Y Xùa (SN 1988), trú ở bản Phà Bún, xã Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An.
26 tuổi, Xùa trông già dặn với khuôn mặt đầy nếp nhăn và nám đen. 13 tuổi, độ tuổi đẹp nhất của người thiếu nữ Mông, trong một lần đi chợ biên ở xã Nậm Cắn, Xùa gặp Lầu Tông Chùa (bản Trường Sơn, xã Nậm Cắn).
Xùa và Chùa nhanh chóng đem lòng thương nhau. Sau một thời gian qua lại, Chùa sang bắt Xùa về làm vợ. Về ở với chồng đầu năm thì cuối năm đó Xùa sinh con gái. So với chúng bạn, chồng Xùa là người khá thương vợ, con nên cuộc sống cũng dễ chịu phần nào. Hàng ngày, vợ chồng Xùa lên nương rẫy, trỉa ngô, trồng lúa nuôi con.

Những năm sau đó, đứa thứ hai, thứ ba lần lượt ra đời. Gánh nặng kinh tế của gia đình đông miệng ăn cũng bắt đầu đè lên đôi vai hai vợ chồng trẻ. Năm 2014, con gái đầu lòng của Xùa tròn 13 tuổi.
Cũng giống với mẹ, con gái Xùa đi chợ biên Nậm Cắn rồi thương một chàng trai bên đó. Khi con gái bị người ta bắt về làm vợ, người làm bố mẹ như Xùa cũng đành đồng ý cho đôi trẻ nên vợ, nên chồng. Và rất nhanh sau đó, con gái Xùa sinh con và Xùa trở thành bà ngoại ở tuổi 26.
Dù biết để con gái lấy chồng sớm thì sẽ khổ nhưng bố mẹ lại không dám ngăn cản. Bởi một phần do hủ tục nếu khi nhà trai qua bắt vợ mà nhà gái phản đối thì sẽ bị “kiện” và bồi thường một số tiền khá lớn.
Không những vậy, có những trường hợp đôi trẻ đòi cưới mà bố mẹ không cho thì sẽ tìm đến cái chết bằng lá ngón. Những cuộc hôn nhân “trẻ con” cứ kéo dài từ thế hệ này qua thế hệ khác khiến cuộc sống của người dân ở đây như cái vòng luẩn quẩn đói nghèo, lạc hậu kéo theo nhiều hệ lụy khác.
Theo ANTĐ
Tin khác
Hà Nội xếp hạng 6 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh mới
UBND TP. Hà Nội triển khai thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam
Chuyên gia nhận định Việt Nam cần khoảng 20 - 30 tỷ USD vốn dài hạn mỗi năm
TP. Đà Nẵng: Đề xuất di dời gần 400.000 ngôi mộ để phát triển đô thị ven biển
Chiến lược ưu tiên của doanh nghiệp Vật liệu xây dựng năm 2026
Vietnam Report công bố Top 10 & Top 5 Công ty Vật liệu xây dựng uy tín năm 2026
Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” giai đoạn 2026-2030
(THPL) - Tại Phiên họp thứ 56 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra ngày 1/4, các đại biểu đã thảo luận về những mục tiêu chiến lược...02/04/2026 15:02:22Nghị định 101/2026/NĐ-CP: Thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng và đổi mới công nghệ
(THPL) - Chính phủ ban hành Nghị định số 101/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để hướng dẫn thi hành Luật Chuyển...02/04/2026 14:02:28Thương hiệu Việt bị “nẫng tay trên” ở nước ngoài: Tiên trách kỷ, hậu trách nhân!
(THPL) - Khi bị “đánh cắp” thương hiệu, thiệt hại không chỉ dừng ở chi phí trước mắt mà còn ảnh hưởng lâu dài đến chiến lược...02/04/2026 14:01:13THE INNER by Masterise Homes & Techcombank – Song Hành Độc Bản: Nâng tầm đặc quyền – kiến tạo hành trình sống trọn vẹn từ bên trong
(THPL) - Khi chuẩn mực sống không ngừng được tái định nghĩa, có những chuẩn mực không cần phô bày – mà được cảm nhận qua sự an tâm,...02/04/2026 13:39:20
ĐỌC NHIỀU NHẤT
Quảng bá thương hiệu Việt
-
Tăng cường quảng bá sản phẩm, thương hiệu địa phương tại Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026
- Triển lãm “Đạo học ngàn năm” tôn vinh truyền thống hiếu học của dân...
- Tháo gỡ “điểm nghẽn” để ngành kim hoàn - đá quý Việt Nam cất cánh
- Vinh danh Nghệ nhân “Bàn tay vàng” và phong tặng Nghệ nhân Quốc gia