Làm mẹ từ tuổi còn cắp sách tới trường và hệ lụy
Làm vợ, làm mẹ khi chưa đến 18 tuổi là chuyện khá bình thường ở những bản làng heo hút nơi miền tây xứ Nghệ. Nạn tảo hôn xảy ra ngày càng nhiều, những em gái ở tuổi 12, 13 đã làm vợ, làm mẹ khi việc học hành còn dang dở…

Những giấc mơ dang dở
Làm vợ, làm mẹ khi mới 12, 13 tuổi đã cướp đi tương lai của các em. Không chỉ những em vì hoàn cảnh gia đình mà thất học, mà cả những em đang ngồi trên ghế nhà trường cũng không thoát khỏi nạn tảo hôn.
Bởi vậy mới có chuyện, ở Đại hội Chi đội đầu năm, nhiều giáo viên còn yêu cầu học sinh phải “thề”: “Không cưới chồng sau khi học hết lớp 12” nhưng đa phần học sinh đều không dám hứa hoặc có trường hợp “thề” nhưng chỉ dừng lại việc “không lấy chồng sau khi học xong lớp 9”.
Em Cử I Rùa, ở bản Ngã Ba, xã Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An cho biết: Gia đình có 6 chị em gái, em là con út và là người lấy chồng muộn nhất dù năm nay chỉ mới 15 tuổi. Trong số các chị em, Rùa cũng là người khá may mắn vì lấy chồng xong em không phải ở nhà, đi rẫy mà được gia đình hai bên tạo điều kiện mở một cửa hàng nhỏ bán tạp hóa và đang chờ đứa con đầu lòng ra đời. Rùa cũng đã từng có mơ ước được đi học để lo cho tương lai nhưng khi lấy chồng xong, ý định đó đã không còn.
Cũng giống như Rùa, em Lỳ I Dở, học sinh lớp 12K, trường THPT Kỳ Sơn 1 là học sinh khá của lớp, nhiều năm đạt học sinh tiên tiến. Gương mặt khả ái, Lỳ I Dở cũng từng có ước mơ sẽ thi vào khoa mầm non về làm cô giáo nếu như năm lớp 11, Dở không bất ngờ lấy chồng.

“Chúng em yêu nhau được 1 năm là gia đình hai bên đã bảo cưới. Em cũng thấy đã đến tuổi vì nơi em ở con gái ai cũng lấy chồng sớm”, Dở trải lòng. Chồng của Dở cũng là người cùng xã, năm nay đang học năm cuối ở Đại học Y Khoa Hà Nội.
Lầy chồng xong, do gia đình có điều kiện nên Dở được tiếp tục ra thị trấn, thuê nhà học xong cấp III. Với lực học khá, được chồng khuyến khích, Dở học tiếp nhưng Dở đã tâm sự: “Em học xong cấp III sẽ về quê, sinh con cho chồng vì em không còn trẻ nữa”.
Ông Và Chá Xà, Phó Chủ tịch xã Mường Lống, huyện Kỳ Sơn cho biết: “Hiện nay, tỷ lệ cặp kết hôn sớm ở xã Mường Lống chiếm khoảng 5 - 10% và độ tuổi kết hôn thường rất sớm. Hầu hết cuộc sống của những gia đình trẻ này lâm vào cảnh khó khăn do chưa có kiến thức và hiểu biết để tự lo cho cuộc sống gia đình”.
Bà ngoại tuổi 26
Lấy chồng từ năm 13 tuổi, sinh con ngay sau đó nên những người vợ, người mẹ này già hơn tuổi của mình rất nhiều. Từ việc lấy chồng khi còn ít tuổi, nên ở đây có những trường hợp làm bà ngoại khi mới 26 tuổi. Một trong số đó là Hờ Y Xùa (SN 1988), trú ở bản Phà Bún, xã Huồi Tụ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An.
26 tuổi, Xùa trông già dặn với khuôn mặt đầy nếp nhăn và nám đen. 13 tuổi, độ tuổi đẹp nhất của người thiếu nữ Mông, trong một lần đi chợ biên ở xã Nậm Cắn, Xùa gặp Lầu Tông Chùa (bản Trường Sơn, xã Nậm Cắn).
Xùa và Chùa nhanh chóng đem lòng thương nhau. Sau một thời gian qua lại, Chùa sang bắt Xùa về làm vợ. Về ở với chồng đầu năm thì cuối năm đó Xùa sinh con gái. So với chúng bạn, chồng Xùa là người khá thương vợ, con nên cuộc sống cũng dễ chịu phần nào. Hàng ngày, vợ chồng Xùa lên nương rẫy, trỉa ngô, trồng lúa nuôi con.

Những năm sau đó, đứa thứ hai, thứ ba lần lượt ra đời. Gánh nặng kinh tế của gia đình đông miệng ăn cũng bắt đầu đè lên đôi vai hai vợ chồng trẻ. Năm 2014, con gái đầu lòng của Xùa tròn 13 tuổi.
Cũng giống với mẹ, con gái Xùa đi chợ biên Nậm Cắn rồi thương một chàng trai bên đó. Khi con gái bị người ta bắt về làm vợ, người làm bố mẹ như Xùa cũng đành đồng ý cho đôi trẻ nên vợ, nên chồng. Và rất nhanh sau đó, con gái Xùa sinh con và Xùa trở thành bà ngoại ở tuổi 26.
Dù biết để con gái lấy chồng sớm thì sẽ khổ nhưng bố mẹ lại không dám ngăn cản. Bởi một phần do hủ tục nếu khi nhà trai qua bắt vợ mà nhà gái phản đối thì sẽ bị “kiện” và bồi thường một số tiền khá lớn.
Không những vậy, có những trường hợp đôi trẻ đòi cưới mà bố mẹ không cho thì sẽ tìm đến cái chết bằng lá ngón. Những cuộc hôn nhân “trẻ con” cứ kéo dài từ thế hệ này qua thế hệ khác khiến cuộc sống của người dân ở đây như cái vòng luẩn quẩn đói nghèo, lạc hậu kéo theo nhiều hệ lụy khác.
Theo ANTĐ
Tin khác
Thủ tướng yêu cầu thực hiện '5 thông', '5 tiên phong' để phát triển kinh tế tư nhân
Hàng loạt quy định xử phạt hành chính chính thức có hiệu lực từ tháng 2/2026
Tổng Bí thư Tô Lâm dự lễ khánh thành Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đồi E2, Điện Biên
Tổng Bí thư Tô Lâm dự lễ khánh thành Trường phổ thông nội trú liên cấp Si Pa Phìn, Điện Biên
Realme 16 Pro cùng realme 16 5G ra mắt: nâng cấp mạnh, sẵn sàng “gây bão”
Thị trường đảo chiều: Vàng mất đà tăng, bạc lao dốc hơn 30%
Chương trình chiếu phim miễn phí chào mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV
(THPL) - Nhằm chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập...31/01/2026 09:52:00Thủ tướng chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ, đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 1/2026
(THPL) - Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ đánh giá tình hình kinh tế – xã hội tháng 1/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tinh...31/01/2026 09:11:30Bộ Xây dựng thông tin về tiến độ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam
(THPL) - Tại buổi họp báo thường kỳ ngày 30/1, Bộ Xây dựng đã trả lời các câu hỏi của báo chí xoay quanh việc huy động vốn và triển khai...31/01/2026 09:19:55Đón năm “Mã" cùng ưu đãi siêu đã từ BIDV SME Fast Track 2026
(THPL) - Chào đón năm mới Bính Ngọ với những kỳ vọng về tốc độ và sự bứt phá, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) dành...31/01/2026 07:52:17