Lãi suất liệu có giảm vào cuối năm?

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất thực nhận "nóng" dần

Dù lãi suất niêm yết tại quầy của nhiều ngân hàng hiện dao động phổ biến quanh mức 6-7%/năm, nhưng thực tế thị trường đang chứng kiến một cuộc đua huy động vốn đầy quyết liệt.

Tại nhiều nhà băng, đặc biệt là nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, mức lãi suất thực nhận cho các khoản tiền gửi lớn đã được đẩy lên mức 8-9%/năm thông qua các chương trình ưu đãi và thỏa thuận trực tiếp.

Dẫn đầu thị trường hiện nay là PVcomBank với mức lãi suất lên tới 10%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng (áp dụng với khoản tiền gửi từ 2.000 tỷ đồng). Nhiều ngân hàng khác như KienlongBank (9,6%), VikkiBank (9,13%), MSB (9% cho khoản từ 500 tỷ) cũng đang đưa ra mức sinh lời cực kỳ hấp dẫn.

Đáng chú ý, ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh (Big4) vốn thường duy trì lãi suất thấp, nay cũng âm thầm tham gia cuộc đua với mức lãi suất thỏa thuận có thể lên tới 8%/năm cho kỳ hạn 12 tháng.

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 5/2026, tiền gửi của dân cư đã đạt mức kỷ lục 10,82 triệu tỷ đồng, tăng 4,76% so với cuối năm 2025.

Theo các chuyên gia, có ba nguyên nhân chính thúc đẩy xu hướng này: Tốc độ tăng trưởng tín dụng (7,86%) đang nhanh hơn tốc độ huy động vốn khoảng 2 điểm phần trăm, tạo áp lực lớn lên thanh khoản hệ thống.

Trong nửa đầu năm 2026, giá bạc giảm 50% từ đỉnh, giá vàng mất 1/3 giá trị và thị trường chứng khoán điều chỉnh mạnh, khiến nhà đầu tư ưu tiên bảo toàn vốn qua kênh tiết kiệm.

Nhu cầu vốn để giải ngân cho các dự án hạ tầng trọng điểm và phục vụ sản xuất kinh doanh cuối năm tăng cao khiến các ngân hàng phải tăng tốc hút dòng tiền nhàn rỗi.

Kịch bản trái chiều về lãi suất từ nay đến cuối năm

Triển vọng lãi suất nửa cuối năm 2026 đang nhận được nhiều nhận định khác nhau từ phía lãnh đạo ngân hàng và các chuyên gia kinh tế.

Tại hội thảo "Gặp gỡ nhà đầu tư cá nhân & Cập nhật kết quả kinh doanh Quý 2 và 6 tháng năm 2026", ông Vũ Minh Trường, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Nguồn vốn và Thị trường Tài chính, VPBank cho hay trong nửa đầu năm 2026, mặt bằng lãi suất tiền gửi thị trường 1 ở mức cao (trung bình từ 8,5% đến 9%) đã thu hút dòng tiền gửi bằng VND quay trở lại, giúp củng cố thanh khoản hệ thống. Chi phí vốn huy động mới được nhận định đang ở giai đoạn đỉnh và sắp đi qua. Ngoài ra, chi phí swap các khoản vay quốc tế ngắn hạn đã giảm mạnh. Nhờ đó, ban lãnh đạo ngân hàng kỳ vọng lãi suất thị trường sẽ bắt đầu hạ nhiệt và giảm nhẹ trong quý IV/2026 hoặc từ cuối quý III và đầu quý IV/2026).

Còn theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó tổng Giám đốc Techcombank, dự báo mặt bằng lãi suất huy động sẽ đi ngang hoặc có thể tăng nhẹ từ 0,2% - 0,3% từ nay đến cuối năm. Nguyên nhân là do áp lực cạnh tranh huy động vẫn gay gắt và nhu cầu vốn từ nền kinh tế rất lớn.

TS Cấn Văn Lực, Kinh tế trưởng BIDV, nhận định nhu cầu vốn gia tăng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao buộc các tổ chức tín dụng phải điều chỉnh lãi suất để đảm bảo nguồn vốn. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý áp lực lạm phát và sự cạnh tranh từ các kênh tài sản số sẽ khiến việc duy trì lãi suất thấp trở nên khó khăn hơn.

Nhóm phân tích của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng mặt bằng lãi suất khó có thể giảm nhanh và sẽ tiếp tục neo ở mức cao đến hết năm do thanh khoản hệ thống chưa thực sự dồi dào và các yếu tố bất lợi từ bên ngoài.

Theo quan điểm của KBSV, lãi suất huy động nhiều khả năng đã tiến sát vùng đỉnh và sẽ duy trì mặt bằng cao trong quý III/2026 trước khi hạ nhiệt dần từ đầu quý IV/2026. Kỳ vọng này dựa trên cơ sở áp lực từ giá dầu và lạm phát có thể giảm bớt nếu tình hình địa chính trị quốc tế diễn biến thuận lợi, tỉ giá VND/USD tiếp tục ổn định, giải ngân đầu tư công tăng tốc giúp bổ sung thanh khoản cho hệ thống, đồng thời các giải pháp điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm giảm áp lực huy động vốn phát huy hiệu quả từ quý III/2026.

Việc lãi suất huy động duy trì ở mức cao đang đẩy các ngân hàng vào bài toán khó về lợi nhuận. Khi chi phí đầu vào đắt đỏ, lãi suất cho vay bình quân đã nhích lên mức 8-10,5%/năm, thậm chí lãi vay mua nhà thả nổi có nơi đã chạm mức 15-16%/năm.

Minh Anh