Kỳ 2: Những bất thường trong công tác đấu thầu tại Công ty than Thống Nhất - TKV

Như đã thông tin trước đó trong bài viết "Công ty than Thống Nhất - TKV “ưu ái” nhà thầu mới, trúng nhiều gói thầu hàng chục tỷ đồng", dù mới thành lập được hơn 2 tháng nhưng Công ty cổ phần xây dựng công trình ngầm Miền Đông ADQ vẫn được Công ty than Thống Nhất - TKV (Chủ đầu tư) lựa chọn trúng thầu, và dấu hỏi về năng lực của nhà thầu vẫn còn nhiều nghi vấn.

Cho đến nay, Công ty Cổ phần xây dựng công trình ngầm Miền Đông ADQ vẫn đang trúng nhiều gói thầu trị giá hàng chục tỷ đồng do Công ty than Thống Nhất – TKV làm chủ đầu tư.

Đơn cử tại gói thầu số 07: Thi công chống xén, đổ bê tông mức -100 và mức -200 – Khu Tân Lập năm 2023 - Công ty than Hạ Long – TKV, đơn vị trúng thầu là Công ty Cổ phần Xây dựng công trình ngầm Miền Đông ADQ, giá gói thầu là 31.599.688.384 VND, giá dự thầu là 31.375.418.210,377 VND, giá trúng thầu là 31,375,418,210 VND, tỷ lệ tiết kiệm chỉ 0,7% cho ngân sách Nhà nước.

Trước đó, tại gói thầu số 2 "Thiết bị trạm quạt" thuộc dự án đầu tư phục vụ sản xuất năm 2018, đơn vị trúng thầu là Liên danh nhà thầu VINZA – MGEC, với giá trúng thầu 49 tỷ 291 triệu đồng, trong khi giá gói thầu là 49 tỷ 296 triệu đồng. Chênh lệch giảm 5 triệu đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp 0,01%.

Tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XV năm 2022, cho ý kiến về Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội đã nêu rõ, đấu thầu nếu không được quản lý một cách chặt chẽ sẽ trở thành mảnh đất màu mỡ cho tham nhũng, trục lợi. Vì vậy, cần giám sát chặt chẽ, có chế tài xử phạt đối với các vi phạm, quy trách nhiệm cụ thể cho các cấp quản lý, từ chủ đầu tư, các địa phương cho đến Bộ, ngành quản lý…Để khắc phục tình trạng này, có ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, cần tăng cường tính công khai, minh bạch các vấn đề liên quan đến gói thầu, để người dân và các cơ quan thông tin, báo chí có thể tham gia theo dõi, giám sát, thanh tra để phát hiện vi phạm, sai sót về việc áp dụng hình thức đấu thầu, chỉ định thầu trái quy định.

Bên cạnh đó, dư luận cũng phản ánh hoạt động mua bán phế liệu tại nhiều đơn vị ngành than diễn ra rất phức tạp, đặc biệt tại Công ty than Thống Nhất - TKV. Công ty này hàng năm có số lượng lớn phế liệu được bán thanh lý, nhưng thay vì thông báo rộng rãi để có sự cạnh tranh trong việc bán phế liệu nhằm thu được kinh phí cao cho đơn vị thì Công ty than Thống Nhất- TKV lại chỉ thông báo nội bộ trong Tập đoàn, chỉ có số ít đơn vị trong ngành có thể thu mua.

Đại diện một số doanh nghiệp không thuộc Tập đoàn than khoáng sản Việt Nam bày tỏ, đáng ra, việc bán phế liệu hàng trăm tấn của Công ty than Thống Nhất- TKV cần đăng thông báo mời chào rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, để các doanh nghiệp cả nước có nhu cầu sẽ trực tiếp liên hệ, qua đó sẽ có sự cạnh tranh lẫn nhau. Từ đó, chắc chắn nguồn thu từ việc bán phế liệu sẽ cao hơn so với chỉ thông báo nội bộ, làm giảm sự cạnh tranh. Công ty than Thống Nhất- TKV là một đơn vị thuộc Tập đoàn than khoáng sản Việt Nam, cũng là đơn vị thuộc Nhà nước, nếu thực hiện "nội bộ" như vậy có thể gây thất thu cho ngân sách Nhà nước. Phóng viên sẽ tiếp tục tìm hiểu về thực trạng này của ngành than nói chung và của công ty than Thống Nhất nói riêng.

PV