Kinh tế Việt Nam khởi sắc, kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 445 tỷ USD

DN thành lập mới và "sống lại" tăng mạnh.

Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa ước đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%. Trong đó, khu vực FDI đóng vai trò chủ đạo với 172,16 tỷ USD, chiếm gần 80% tổng kim ngạch. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục dẫn dắt với giá trị 193,71 tỷ USD.

Nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng mạnh 30,8%. Đáng chú ý, nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tới 94,1%, cho thấy nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất và xuất khẩu đang ở mức rất cao.

Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch 69,6 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với 92,6 tỷ USD.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của bức tranh kinh tế 5 tháng qua là sự bùng nổ của dòng vốn ngoại. Tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9%. Vốn FDI thực hiện ước đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% và là mức cao nhất của giai đoạn 5 tháng trong vòng 5 năm trở lại đây.

Song hành cùng dòng vốn đầu tư, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong 5 tháng tăng 9,1%, mức cao nhất trong 4 năm qua. Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò "đầu tàu" với mức tăng 9,5%, phản ánh sự hồi phục tích cực của chuỗi cung ứng.

Sức sống của nền kinh tế còn được thể hiện qua sự sôi động của khu vực doanh nghiệp. Trong 5 tháng, cả nước có hơn 94.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng mạnh 42,1% so với cùng kỳ. Nếu tính cả số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tổng cộng có hơn 142.600 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường.

Bên cạnh đó, thị trường nội địa ghi nhận sức mua cải thiện rõ rệt. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 3,18 triệu tỷ đồng, tăng 11,2%. Đặc biệt, mảng du lịch lữ hành tăng 12,2% và dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 13,3%, cho thấy nhu cầu tiêu dùng và du lịch đang phục hồi mạnh.

Trái ngược với mức xuất siêu 5,1 tỷ USD của cùng kỳ năm trước, cán cân thương mại 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức nhập siêu 13,8 tỷ USD. Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá đây không phải là tín hiệu tiêu cực.

Việc nhập siêu tăng mạnh chủ yếu đến từ nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên liệu đầu vào của các doanh nghiệp để chuẩn bị cho chu kỳ sản xuất và xuất khẩu cuối năm. Đây là minh chứng cho thấy hoạt động sản xuất trong nước đang mở rộng và tạo tiền đề vững chắc cho tăng trưởng GDP trong các quý tiếp theo.

Khách Nga đến Việt Nam tăng mạnh

Việt Nam đã đón 10,6 triệu lượt khách quốc tế trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong tháng 5, lượng khách ước đạt 1,78 triệu lượt, tăng khoảng 16,5% - 17% so với tháng 5/2025.

Xét theo phương thức vận chuyển, đường hàng không tiếp tục chiếm ưu thế tuyệt đối với 8,7 triệu lượt (chiếm 82,3%, tăng 11%). Khách đến bằng đường bộ đạt 1,7 triệu lượt (tăng mạnh 40,8%) và đường biển đạt hơn 202.400 lượt (tăng 15,4%).

Trong cơ cấu thị trường, Nga là quốc gia có mức tăng trưởng cao nhất với 194% so với cùng kỳ năm ngoái. Đứng thứ hai là Philippines với mức tăng 71%. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Philippines liên tiếp lọt vào top 10 thị trường gửi khách lớn nhất của Việt Nam trong tháng 4 và tháng 5. Sự tăng trưởng này được đánh giá là nhờ việc mở rộng các đường bay thẳng và sự tương đồng về tài nguyên du lịch.

Ngược lại, một số thị trường trọng điểm như Mỹ và Australia ghi nhận sự sụt giảm mạnh trong tháng 5 (lần lượt giảm 28% và 36%) do yếu tố mùa vụ. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây là diễn biến bình thường khi Việt Nam chuyển giao từ cao điểm khách quốc tế sang cao điểm du lịch nội địa.

Giải thích lý do Việt Nam tăng trưởng trong bối cảnh chính trị thế giới bất ổn, Cục Du lịch cho rằng Việt Nam đã và đang định vị được là một điểm đến an toàn. Việt Nam có môi trường chính trị ổn định, trật tự xã hội được đảm bảo, khả năng kiểm soát rủi ro hiệu quả, du khách có thể yên tâm di chuyển, trải nghiệm chính là các lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Bên cạnh đó, sức hấp dẫn của du lịch Việt còn đến từ sự đa dạng về tài nguyên, bản sắc văn hóa, chi phí phải chăng và chính sách nới lỏng, miễn thị thực cho nhiều thị trường tiềm năng.

"Trong bối cảnh chi phí đi lại toàn cầu gia tăng, những điểm đến dễ đến, dễ đi và tối ưu chi phí đang có lợi thế rõ rệt và Việt Nam đang tận dụng tốt xu hướng này", theo Cục Du lịch.

Đà phục hồi của du lịch đã thúc đẩy doanh thu dịch vụ tăng cao. Tổng doanh thu lưu trú, ăn uống 5 tháng đầu năm ước đạt 400,4 ngàn tỷ đồng (tăng 13,3%). Doanh thu du lịch lữ hành ước đạt 40,6 ngàn tỷ đồng (tăng 12,2%).

Tuấn Kiệt