Kiến nghị bỏ quy định hoãn xuất cảnh với chủ sở hữu hưởng lợi khi doanh nghiệp nợ thuế

Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) vừa được đưa ra lấy ý kiến có bổ sung quy định mới tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân là “chủ sở hữu hưởng lợi” trong trường hợp doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế. 

Theo VCCI, Luật Doanh nghiệp hiện nay xác định cá nhân trở thành chủ sở hữu hưởng lợi khi sở hữu từ 25% vốn trở lên, dù họ không tham gia điều hành hoặc ra quyết định trong doanh nghiệp. Trong khi đó, chủ sở hữu hưởng lợi chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp hoặc cổ phần, chứ không chịu trách nhiệm vô hạn đối với các nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Vì vậy, việc áp dụng hoãn xuất cảnh rộng rãi đối với những người như vậy có thể xâm phạm quyền tự do đi lại, đặc biệt khi người ấy không can thiệp vào hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

Mục đích của việc hoãn xuất cảnh là nhằm tạo áp lực với người trực tiếp điều hành và quản lý doanh nghiệp để thực thi việc thu thuế. Nhưng khi áp dụng cho chủ sở hữu hưởng lợi – những người chỉ góp vốn – thì bị cho là quá rộng, dễ khiến môi trường đầu tư mất tính hấp dẫn, đặc biệt với nhà đầu tư nước ngoài.

VCCI cũng chỉ ra rằng hiện nay cơ quan thuế đã có nhiều công cụ cưỡng chế thuế như: trích tài khoản ngân hàng, đình chỉ phát hành hóa đơn, kê biên tài sản và bán đấu giá… nên việc hoãn xuất cảnh nên được áp dụng chọn lọc, đúng đối tượng.

Ngoài ra, VCCI đề nghị bổ sung một quy định rõ ràng về trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của các tổ chức chi trả thu nhập để tránh “khoảng trống pháp lý” — vì hiện tại dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật Quản lý thuế đều chưa có điều khoản quy định cụ thể này.

Liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế sau khi doanh nghiệp giải thể hoặc phá sản, dự thảo quy định thời hạn nộp hồ sơ khai thuế là 45 ngày kể từ ngày xảy ra sự kiện. Song trong thực tế, doanh nghiệp sau khi giải thể vẫn phải duy trì các hoạt động tối thiểu để hoàn tất thủ tục đăng ký với cơ quan quản lý và thuế, dẫn tới phát sinh chi phí, hóa đơn và nghĩa vụ thuế đầu vào. VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định để xử lý tình huống này một cách hợp lý.

PV