Kích cầu tiêu dùng gắn với mục tiêu kiểm soát lạm phát

Sự phục hồi của tiêu dùng nội địa được đánh giá là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng, ổn định sản xuất và tạo thêm việc làm cho người lao động. Trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu lớn còn tiềm ẩn rủi ro, sức mua trong nước càng trở thành “điểm tựa” cho tăng trưởng kinh tế.

Thị trường khởi sắc, sức mua chưa theo kịp kỳ vọng

Theo số liệu mới công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 3,18 triệu tỷ đồng, tăng trên 11% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này phản ánh nhu cầu tiêu dùng đang dần cải thiện, đặc biệt ở các lĩnh vực bán lẻ, du lịch, lưu trú, ăn uống và vận tải.

Dù ghi nhận mức tăng khá tích cực, nhiều chuyên gia cho rằng sức mua thực tế của người dân vẫn chưa phục hồi đồng đều. Nếu loại trừ yếu tố tăng giá, mức tăng tiêu dùng vẫn thấp hơn một số giai đoạn trước. Điều này cho thấy người dân vẫn có xu hướng thận trọng trong chi tiêu, ưu tiên các mặt hàng thiết yếu và cân nhắc kỹ trước những khoản mua sắm lớn.

Trong khi đó, áp lực lạm phát vẫn hiện hữu. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 5 tháng đầu năm tăng hơn 4,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm nhà ở, điện nước, vật liệu xây dựng và nhiên liệu tiếp tục là những nhóm có mức tăng cao.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, nếu thúc đẩy tiêu dùng nhưng không kiểm soát tốt mặt bằng giá, sức mua thực tế có thể bị bào mòn. Khi chi phí sinh hoạt tăng nhanh hơn thu nhập, người dân sẽ buộc phải thắt chặt chi tiêu, làm giảm hiệu quả của các chính sách kích cầu.

Chính vì vậy, yêu cầu hiện nay không chỉ là thúc đẩy mua sắm mà còn phải duy trì sự ổn định của giá cả thị trường. Các bộ, ngành đang được yêu cầu rà soát kỹ lộ trình tăng giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các mặt hàng thiết yếu nhằm hạn chế tác động đến lạm phát trong ngắn hạn.

Cùng với đó, công tác quản lý thị trường, điều tiết cung - cầu và kiểm soát các hành vi đầu cơ, tăng giá bất hợp lý cũng được đặt ra nhằm giữ ổn định mặt bằng giá trong giai đoạn cao điểm tiêu dùng.

Giữ vững ổn định giá cả, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng

Theo nhiều chuyên gia, kích cầu tiêu dùng sẽ khó bền vững nếu chỉ dựa vào các chương trình khuyến mại hoặc giảm giá ngắn hạn. Điều quan trọng hơn là phải giúp người dân cải thiện thu nhập, giảm áp lực chi phí và củng cố niềm tin vào triển vọng kinh tế.

Chính phủ đang tiếp tục triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ như miễn, giảm và gia hạn thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, tiền thuê đất cùng một số loại phí, lệ phí khác. Những chính sách này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực duy trì hoạt động, đồng thời hỗ trợ người dân tăng khả năng chi tiêu.

Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều hệ thống bán lẻ và đơn vị sản xuất cho biết đang nỗ lực giữ giá hàng hóa dù chi phí đầu vào tăng cao. Thay vì tăng giá bán, doanh nghiệp tập trung cắt giảm chi phí vận hành, tối ưu chuỗi cung ứng và nâng cao năng suất nhằm duy trì sức cạnh tranh.

Các chuyên gia cũng cho rằng, về dài hạn, tiêu dùng nội địa cần được phát triển như một động lực tăng trưởng quan trọng song song với xuất khẩu và đầu tư. Muốn vậy, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện thu nhập người lao động, mở rộng hệ thống an sinh xã hội, phát triển tín dụng tiêu dùng an toàn và giảm chi phí logistics.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều bất ổn, việc giữ ổn định thị trường trong nước, kiểm soát lạm phát và nuôi dưỡng sức mua của người dân sẽ là nền tảng quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn tới.

Minh Sáng