Không để cơ sở y tế thiếu trang thiết bị, người dân thiếu thuốc vì vướng cơ chế

Chiều ngày 8/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Y tế và các bộ, ngành, cơ quan liên quan về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 (tháng 10).

Cuộc họp nhằm cho ý kiến về các định hướng lớn, bổ sung những nội dung cần thiết ngay trong dự thảo luật để báo cáo Quốc hội và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan, trong đó nội dung quan trọng nhất là cơ chế quản lý, phân phối thuốc, thiết bị y tế.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay, vừa qua đã nhận được rất nhiều ý kiến từ thực tiễn cho thấy vẫn còn những vướng mắc, kẽ hở, từ quy định của pháp luật đến khâu thực thi. Đây là vấn đề lớn, cấp thiết, xã hội quan tâm và lần này Chính phủ quyết tâm, đề nghị Bộ Y tế tháo gỡ, giải quyết triệt để đảm bảo thông thoáng, minh bạch nhưng kiểm soát được.

Đặc biệt cần giảm khâu trung gian, giảm giá bán và không để tiếp tục xảy ra các hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật. Đảm bảo mục tiêu quan trọng nhất cuối cùng là người dân tiếp cận được với thuốc chữa bệnh và trang thiết bị y tế với chất lượng cao nhất, giá thành hợp lý, giảm các chi phí không cần thiết.

“Tinh thần đặt ra là phải đặt tính mạng, sức khỏe người bệnh, lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết. Không để cơ sở y tế thiếu trang thiết bị y tế, người dân thiếu thuốc vì vướng cơ chế, không để cán bộ sợ trách nhiệm mà không dám quyết, không để lợi dụng cơ chế để trục lợi", Thủ tướng phát biểu.

Nhiều ý kiến tại cuộc họp cũng chỉ ra thực trạng về quản lý trang thiết bị y tế và phân phối dược; những hạn chế, bất cập, nguyên nhân và giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý, giảm khâu trung gian, giảm giá bán, tiết kiệm kinh phí...

Về định hướng, quan điểm, nguyên tắc thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh phải quyết tâm rất cao để đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm, không cầu toàn nhưng khuôn khổ pháp lý phải ngày càng hoàn thiện hơn, chất lượng hơn, nhất là trong lĩnh vực thuốc, trang thiết bị y tế và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đồng thời, bảo đảm nguồn cung đầy đủ với giá thành hợp lý, an toàn, sức khỏe cho người bệnh; công khai, minh bạch, có cơ chế giám sát đồng bộ, theo cơ chế thị trường nhưng có sự quản lý, kiểm soát của Nhà nước vì đây là mặt hàng thiết yếu.

Về giải pháp, Thủ tướng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ giá thành từ gốc; quản lý giá từ nhà sản xuất, nhà cung cấp, cửa khẩu đến các doanh nghiệp, bệnh viện và đến tay người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu; công khai giá của từng chủng loại thiết bị, chủng loại thuốc; có cơ chế khống chế, kiểm soát biên độ lợi nhuận hợp lý, đặc biệt là quy định về niêm yết giá.

Cắt giảm các khâu trung gian phân phối, số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, thúc đẩy các chuỗi bán lẻ hiện đại ký kết trực tiếp với các tập đoàn dược phẩm hoặc các doanh nghiệp. Cải cách cơ chế đấu thầu và đàm phán thông qua đấu thầu tập trung cấp quốc gia hoặc đàm phán giá trực tiếp với các hãng sản xuất, cương quyết loại bỏ mọi chi phí trung gian môi giới quốc tế và nội địa.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và liên thông dữ liệu; tập trung số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng từ nhà máy sản xuất, kho nhập khẩu, công ty phân phối đến từng nhà thuốc bán lẻ qua hệ thống cơ sở dữ liệu dược quốc gia, trang thiết bị. Quy hoạch và hiện đại hóa hạ tầng phân phối; xây dựng các trung tâm logistics dược phẩm tập trung, các chuỗi bán lẻ hiện đại.

Nâng cao năng lực, hướng dẫn công tác mua sắm, đấu thầu, chủ động kiến nghị quy định đặc thù với thuốc, thiết bị y tế trong sửa đổi Luật Đấu thầu. Thúc đẩy sản xuất nội địa; đề xuất chính sách khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng trong sửa đổi Luật Đầu tư.

Thủ tướng giao Bộ Y tế tập trung khẩn trương hoàn thành việc chuẩn bị hồ sơ dự án luật, trình Chính phủ xem xét trước ngày 15/9 để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 sắp diễn ra.

Chỉ đạo hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng lưu ý quy định rõ quyền và trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước, cơ chế kiểm soát rủi ro và biện pháp can thiệp khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Nhấn mạnh trách nhiệm rất lớn của Bộ Y tế trong lĩnh vực này, Thủ tướng yêu cầu chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm; giảm cấp phép, kiểm tra trước và thiết lập đầy đủ các điều kiện bảo đảm về hậu kiểm, nhất là hệ thống truy xuất nguồn gốc, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm, cơ chế phối hợp liên ngành.

Lãnh đạo Chính phủ cũng nhắc cần tăng cường quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, suất ăn trường học. Đặc biệt, Thủ tướng nêu định hướng tập trung thống nhất một đầu mối cơ quan quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương.

Minh Phương