Khoa học xã hội và nhân văn là nền tảng tư duy, là kim chỉ nam cho hoạch định đường lối

Ngày 24/2, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới thăm và làm việc với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội (KHXH) Việt Nam cùng các chuyên gia, nhà khoa học tiêu biểu.

Tại cuộc làm việc, Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nhà khoa học Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong suốt hơn 7 thập kỷ qua.

Thủ tướng khẳng định, khoa học xã hội không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu học thuật quan trọng, mà còn là nền tảng tư duy, là kim chỉ nam cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển mọi mặt của đất nước…

"Qua lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam ta đã hun đúc kho tàng hệ giá trị văn hóa, tư tưởng, tinh thần quý báu. Đó chính là nền tảng, nguồn học liệu quý mà ngành khoa học xã hội và nhân văn có sứ mệnh nghiên cứu, gìn giữ, phát triển và lan tỏa trong thời đại mới", Thủ tướng nêu.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, từ trước đến nay, Đảng, Nhà nước ta luôn coi trọng, xác định khoa học xã hội và nhân văn có mối quan hệ gắn bó hữu cơ, là một thực thể không thể tách rời; là trụ cột quan trọng của nền khoa học nước nhà, giữ vai trò đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định "văn hóa soi đường cho quốc dân đi", cũng như Giáo sư Trần Văn Giàu từng nói: "Chủ nghĩa yêu nước là sợi chỉ đỏ xuyên qua toàn bộ lịch sử Việt Nam từ cổ đại đến hiện đại, ở đây bản chất Việt Nam biểu lộ rõ ràng, đầy đủ, tập trung nhất hơn bất cứ chỗ nào khác. Yêu nước thành một triết lý xã hội và nhân sinh của người Việt Nam", Thủ tướng nhấn mạnh, đây cũng là nền tảng cốt lõi mà khoa học xã hội cần nghiên cứu để chuyển hóa thành sức mạnh trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng đánh giá, trong mỗi giai đoạn cách mạng, khoa học xã hội và nhân văn đều thể hiện vai trò đi trước mở đường, cung cấp nền tảng lý luận cho Đảng và Nhà nước trong hoạch định đường lối, chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng xác định, phát triển khoa học, công nghệ là "đột phá quan trọng hàng đầu"; không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Thủ tướng khẳng định, khoa học xã hội và nhân văn có vai trò quan trọng trong việc bồi đắp nền tảng tư tưởng, định hướng hệ giá trị, phát triển văn hóa và tri thức xã hội, tạo sức mạnh và phát huy khối đại đoàn kết dân tộc, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế. Đội ngũ những nhà khoa học xã hội chính là lực lượng quan trọng, góp phần cung cấp "phần hồn" cho sự phát triển, phát huy bản sắc, củng cố sức mạnh nội sinh và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là trung tâm nghiên cứu chiến lược hàng đầu của Đảng và Nhà nước về khoa học xã hội, lực lượng nòng cốt nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước, đồng thời góp phần quan trọng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, con người và trí tuệ Việt Nam.

Viện chính là "cơ quan tham mưu chiến lược" của Đảng, Nhà nước về khoa học xã hội và nhân văn, xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa - nơi kết tinh trí tuệ của nhiều thế hệ nhà khoa học, trung tâm luận giải những vấn đề lớn của đất nước, khơi mở tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận để giải quyết vấn đề thực tiễn.

Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian tới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cần phát triển đột phá, khẳng định vai trò "cơ quan tham mưu chiến lược" của Đảng, Nhà nước về khoa học xã hội và nhân văn với phương châm 24 chữ: "Lý luận phát triển - Bản sắc giữ gìn - Truyền thống phát huy - Tinh hoa hấp thụ - Phản biện sắc sảo - Kiến tạo tương lai".

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu, nâng cao chất lượng nghiên cứu cơ bản gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới; tiên phong trong nghiên cứu, luận giải, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng; về con đường và mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa phù hợp với điều kiện Việt Nam, về xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; chủ động đấu tranh phản bác các luận điểm sai trái, xuyên tạc, thù địch.

Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng, hiệu quả tư vấn chính sách, đóng góp thiết thực cho lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng, Nhà nước, Chính phủ trên tinh thần "Tư vấn kịp thời - Phân tích sâu sắc - Dự báo chính xác - Kiến nghị khả thi và thiết thực".

Đặc biệt, cần đẩy mạnh đào tạo nhân lực trình độ cao về khoa học xã hội, đáp ứng nhu cầu đất nước trong tình hình mới; quá trình đào tạo cũng là quá trình tạo động lực, truyền cảm hứng cho người học; thúc đẩy hiệu quả hợp tác 3 nhà: Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp; với tinh thần hội tụ trí tuệ, lan tỏa lợi ích; đoàn kết để có sức mạnh, hợp tác để có lợi ích và đối thoại để tăng cường lòng tin...

Thủ tướng mong Viện phát huy truyền thống, tự hào, tự tin, tự lực, tự cường, đi lên từ bàn tay, khối óc, phát triển đột phá, mạnh mẽ bằng sức mạnh nội sinh; tập trung nghiên cứu tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận, con đường và mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa; nghiên cứu, phân tích sâu sắc hơn về nội hàm của "kỷ nguyên mới", "kỷ nguyên vươn mình của đất nước" mà Tổng Bí thư Tô Lâm đưa ra...

Minh Anh