Khi người đàn ông bước vào căn bếp: Bình đẳng giới tính từ những điều nhỏ bé

Trong suốt hàng thế kỷ, căn bếp từng được coi là “vương quốc” của phụ nữ, nơi người mẹ, người vợ quán xuyến mọi việc không tên để xây tổ ấm. Tuy nhiên bức tranh về gia đình Việt Nam đang dần thay đổi. Cùng với sự chuyển mình của xã hội, sự lên tiếng của phong trào bình đẳng giới và áp lực từ cuộc sống hiện đại, vai trò giới trong đời sống gia đình ngày càng được tái định hình. Giờ đây, chuyện người đàn ông vào bếp không còn là điều hiếm gặp, mà trở thành một chỉ dấu cho thấy xã hội đang chuyển mình theo hướng cởi mở, nhân văn hơn.

Theo khảo sát năm 2023 của Tổng cục Thống kê phối hợp với UN Women, có tới 32,7% đàn ông Việt Nam trong độ tuổi từ 25–45 cho biết họ đảm nhận một phần đáng kể việc nội trợ, tăng gần gấp đôi so với năm 2014 (17,2%). Con số này tuy còn khiêm tốn nếu so với nhiều quốc gia phát triển, nhưng lại là một bước tiến đáng kể trong tư duy xã hội. Nhiều người đàn ông, đặc biệt là thế hệ Millennials và Gen Z, đang chủ động học nấu ăn, thay tã cho con, nghiên cứu thiết bị gia dụng… không chỉ vì hoàn cảnh, mà vì một niềm tin mới: chăm sóc gia đình không phải “giúp vợ” mà là trách nhiệm chung.

Cách đây chưa lâu, Nguyễn Văn Sơn (1994) – một thợ quay phim tự do – vẫn đang xoay xở trong cuộc sống bấp bênh giữa đại dịch COVID-19. Khi ngành dịch vụ gần như đóng băng, tất cả hợp đồng chụp hình, quay video bị hủy, Sơn rơi vào tình trạng thất nghiệp. Vợ anh – nhân viên văn phòng – trở thành trụ cột duy nhất nuôi cả gia đình. Trước tình cảnh ấy, hai vợ chồng quyết định "đảo vai": vợ đi làm, còn Sơn ở nhà chăm con, nấu nướng, dọn dẹp. Những việc anh này chưa từng thực sự đụng tay trước đó.

Ban đầu chỉ là sự thích nghi, nhưng rồi Sơn phát hiện ra một điều: nếu làm đúng cách, công việc chăm sóc gia đình không những không khiến anh “mất giá” mà còn là một cách để anh tìm lại bản thân. Những đoạn video đầu tiên Sơn quay chỉ đơn giản là những thước phim đời thường: thay tã ban đêm, nấu bữa ăn đầu tay, hay loay hoay pha sữa cho con. Không kịch bản, không màu mè, không diễn. Chính sự thật thà và chân thành ấy lại chạm vào cảm xúc của hàng trăm nghìn người. Những clip “bố chăm con” nhanh chóng viral, có video đạt tới 15 triệu lượt xem chỉ sau vài ngày đăng tải. Đó cũng là lúc Sơn nhận ra: nếu đầu tư nghiêm túc, anh hoàn toàn có thể xây dựng một sự nghiệp từ chính hành trình làm cha và sống thật.

Năm 2022, khi TikTok Shop bắt đầu phát triển tại Việt Nam, Sơn quyết định "tái sinh" bằng cách lập một kênh TikTok mới chuyên nghiệp hơn, tập trung vào review đồ gia dụng và sản phẩm mẹ bé. Nhờ nền tảng quay dựng sẵn có, cùng sự nhạy bén với nhu cầu người tiêu dùng, kênh của Sơn nhanh chóng tăng trưởng mạnh mẽ. Đến nay, anh đã có hơn 500.000 người theo dõi, hàng trăm video với lượt xem ổn định, và là một trong những nhà sáng tạo nội dung có ảnh hưởng trong lĩnh vực “tiêu dùng thông minh” cho các gia đình trẻ.

“Ban đầu khi đàn ông bước vào bếp, tôi nhận rất nhiều lời dị nghị từ người thân, hàng xóm, rằng đàn ông phải là trụ cột gia đình, không thể thu mình như vậy. Nhưng dần dần tôi đã kiếm được tiền nhờ chia sẻ những video trên mạng xã hội. Đó trở thành động lực khiến tôi tin vào quyết định của mình”, Sơn nói. 

Đáng nói hơn, từ một người từng phải vay mượn từng đồng chi tiêu trong giai đoạn thất nghiệp, Sơn giờ đã có thể tự chủ tài chính, cải thiện thu nhập cho gia đình. Thậm chí anh còn xây dựng lại không gian sống, đầu tư thiết bị để làm nội dung chuyên nghiệp hơn và mua được những món đồ tốt hơn cho vợ con, điều mà trước đây anh chỉ dám mơ. Cuộc sống không chỉ ổn định hơn mà còn ý nghĩa hơn khi anh có thể vừa kiếm tiền, vừa chăm con lại vừa lan toả triết lý sống tối giản đến cộng đồng. Trên kênh cá nhân, anh luôn nhấn mạnh triết lý “mua vì cần, không vì muốn”, và “sống đúng giá trị chứ không chạy theo đám đông”.

Câu chuyện của Sơn Sovo không phải cá biệt. Nó nằm trong một bức tranh rộng lớn hơn về cách nam giới đang bước vào không gian từng được cho là "đặc quyền" của phụ nữ. Khi một người đàn ông biết chọn nồi cơm điện tốt, tìm hiểu quạt tích điện cho xe đẩy con, hoặc biết cách thay tã ban đêm… thì xã hội cũng đang dần dịch chuyển khỏi những khuôn mẫu giới tính cứng nhắc.

Không ít người từng dè bỉu đàn ông vào bếp là yếu đuối. Nhưng thực tế, đàn ông hiện đại càng thể hiện bản lĩnh khi dám học, dám làm và dám chia sẻ. Họ không chỉ “giúp đỡ” mà đang đồng hành, điều mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng trân trọng hơn cả. Những ông bố như Sơn không đại diện cho một trào lưu ngắn hạn, mà là tín hiệu cho một sự chuyển dịch văn hóa sâu sắc nơi vai trò không còn được quyết định bởi giới tính, mà bởi tinh thần trách nhiệm và tình yêu dành cho tổ ấm.

Và có lẽ, cuộc cách mạng giới tính không cần bắt đầu từ những diễn đàn lớn, mà từ chính căn bếp nhỏ, nơi người đàn ông đầu tiên chủ động nấu một bữa cơm cho vợ con bằng sự tự nhiên, chứ không vì ai nhắc nhở.

Minh Anh