Khai mạc Festival Nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu năm 2025

Với chủ đề "Nâng tầm giá trị hạt muối Việt Nam", Festival Nghề muối Việt Nam 2025 được tổ chức tại Bạc Liêu - nơi nghề muối đã được hình thành và phát triển từ hơn 100 năm trước, đã được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đây là một sự kiện lớn, với nhiều hoạt động ý nghĩa, từ trưng bày những sản phẩm muối độc đáo, giới thiệu các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất… đến các hội thảo bàn về cách ứng dụng khoa học công nghệ để thích ứng với biến đổi khí hậu. 

Festival Nghề muối Việt Nam cũng nhằm tôn vinh những diêm dân "cõng nắng, gánh mưa" làm ra những hạt muối kết tinh hương vị mặn mòi, những hạt ngọc của biển; quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống; xúc tiến, thu hút đầu tư, liên kết phát triển sản xuất muối, nâng cao giá trị hạt muối Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Báo Nhân dân đưa tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều, phát biểu tại lễ khai mạc Festival nêu rõ, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Bạc Liêu rất vinh dự, tự hào là địa phương đầu tiên của cả nước tổ chức Festival nghề muối Việt Nam-Bạc Liêu năm 2025 “Hành trình trăm năm nghề muối-Đời người”.

Theo đó, nghề làm muối ở Bạc Liêu có lịch sử lâu đời, được hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ, bắt đầu từ những năm đầu thế kỷ 20, khi người dân khai hoang mở đất ven biển. Vào thời điểm đó, Bạc Liêu được xem là “Thủ phủ muối” của Việt Nam. Nhờ có điều kiện tự nhiên thuận lợi, với bờ biển dài, nắng gió nhiều, nước biển có độ mặn phù hợp, cùng với kỹ thuật làm muối tỉ mỉ và kinh nghiệm quý báu của diêm dân đã đúc kết được trong việc chọn đất, làm ruộng, phơi muối, tạo nên những hạt muối chất lượng cao, mang đậm hương vị đặc trưng của vùng đất Bạc Liêu, nổi tiếng khắp Nam kỳ lục tỉnh và một số nước bạn lân cận.

Đặc biệt, nghề làm muối cũng là nét văn hóa, thể hiện bản sắc của người dân Bạc Liêu. Đặc biệt, vào năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận nghề làm muối ở Bạc Liêu là “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”.

Theo TTXVN, phát biểu tại lễ khai mạc Festival, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban Nhân dân tỉnh Bạc Liêu đã có sáng kiến tổ chức Festival nghề muối Việt Nam - Bạc Liêu năm 2025, đồng thời nhấn mạnh muối không chỉ là sản phẩm thiết yếu trong đời sống mà còn là di sản văn hóa, có vai trò quan trọng trong kinh tế và nhiều lĩnh vực khác.

Việt Nam có lợi thế tự nhiên để phát triển ngành sản xuất và chế biến muối, với hơn 3.200 km đường bờ biển và điều kiện khí hậu thuận lợi. Hiện nay, cả nước có 21 tỉnh, thành phố sản xuất muối, với diện tích khoảng 11.400 ha, sản lượng trung bình đạt 1 triệu tấn/năm. Một số địa phương đã xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm muối, xuất khẩu đến các thị trường nhiều nước.

Mặc dù vậy, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà cho rằng, sự phát triển ngành muối Việt Nam thời gian qua đối mặt với nhiều thách thức. Dù là quốc gia sản xuất muối tiềm năng, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu muối mỗi năm. Có truyền thống lâu đời, nhưng lao động ngành muối ít được đào tạo, tập huấn. Hạ tầng sản xuất, chế biến và tiêu thụ muối xuống cấp và lạc hậu. Sản xuất muối nội địa còn phân tán, chất lượng sản phẩm chưa cao, ứng dụng công nghệ còn hạn chế vì thế sức cạnh tranh của các phẩm muối Việt nam chưa cao, thu nhập của bà con diêm dân chưa ổn định.

Liên kết chuỗi giá trị giữa sản xuất-chế biến-tiêu thụ chưa chặt chẽ, thương hiệu muối Việt Nam chưa thực sự vững mạnh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Thay mặt Chính Phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị các bộ, ban, ngành, đặc biệt là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương ven biển, nhất là các địa phương có điều kiện và truyền thống làm muối cần quan tâm hơn nữa đến việc hỗ trợ phát triển ngành sản xuất muối nói riêng và chuỗi giá trị sản phẩm liên quan mật thiết đến muối, góp phần phát triển không gian kinh tế biển đảo và đáp ứng nhu cầu muối của toàn xã hội và xuất khẩu.

Phó Thủ tướng đề nghị đối với lĩnh vực nông nghiệp nói chung và lĩnh vực diêm nghiệp cần phải có chính sách về tài chính riêng để hỗ trợ cho người bà con, đặc biệt là có quỹ để đảm bảo rủi ro trong ngành này. Có chính sách để hỗ trợ đưa khoa học công nghệ cũng như hỗ trợ liên kết tiếp nối doanh nghiệp, các nhà khoa học, kết nối thị trường với bà con diêm dân.

Phó Thủ tướng cũng mong các doanh nghiệp, hợp tác xã sẽ cùng chung tay tạo ra chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến, nâng cao giá trị, kéo dài chuỗi giá trị tiêu thụ sản phẩm để bà con không còn lo lắng chuyện được mùa mất giá, hạt muối mặn mồ hôi.

Phó Thủ tướng gợi ý, cần phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với sản xuất nông nghiệp như cánh đồng muối không chỉ sản xuất mà còn là tài sản văn hóa du lịch.

Cần kết nối tuyến du lịch, xây dựng các tour trải nghiệm để giúp tạo thêm thu nhập cho bà con diêm dân. Cùng với đó, cần quan tâm đến công tác đào tạo cho lực lượng lao động ngành muối, hỗ trợ các chương trình đào tạo chuyên sâu cho diêm dân và doanh nghiệp sản xuất muối nhằm nâng cao kỹ năng, áp dụng công nghệ mới và tiếp cận thị trường quốc tế.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết, Chính phủ sẽ có các chính sách hỗ trợ vốn đào tạo nghề, giảm thiểu rủi ro, đồng thời đề nghị các Bộ, ngành và địa phương tiếp tục các địa phương quan tâm: đầu tư nâng cấp hạ tầng sản xuất muối, đặc biệt là các vùng sản xuất trọng điểm, cần đầu tư nghiên cứu xây dựng các giải pháp như hệ thống thủy lợi, cải tạo đất, lọc nước, để bà con yên tâm sản xuất ngay cả khi thời tiết bất thường và cực đoan.

Phương Thương