Hướng đi chiến lược mở ra tương lai bền vững cho kinh tế thủy sản Cà Mau

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản tự nhiên ngày càng suy giảm và yêu cầu phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững trở nên cấp thiết, tỉnh Cà Mau đang xác định nuôi biển là một trong những trụ cột quan trọng của ngành thủy sản. Với lợi thế ba mặt giáp biển cùng hệ sinh thái ven biển phong phú, Cà Mau đang từng bước chuyển mình, đưa chăn nuôi thủy sản trên biển trở thành động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, tạo sinh kế ổn định cho người dân và góp phần bảo vệ môi trường sinh thái biển.

Khai thác lợi thế biển bằng tư duy mới

Là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, Cà Mau sở hữu vùng biển rộng lớn cùng nhiều đảo và cụm đảo có tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản. Những năm gần đây, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào khai thác tự nhiên, địa phương đã từng bước chuyển hướng sang phát triển nuôi thủy sản trên biển theo hướng hiện đại, đa dạng đối tượng nuôi và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.

Các mô hình nuôi cá bớp, cá mú, cá chim vây vàng, hàu và nhiều loài thủy sản có giá trị kinh tế cao đang được triển khai tại các vùng biển như Hòn Khoai, Hòn Chuối, Hòn Đá Bạc. Từ những lồng bè truyền thống bằng gỗ đến các hệ thống lồng nuôi hiện đại bằng nhựa HDPE, nghề nuôi biển đang dần khẳng định hiệu quả kinh tế và khả năng thích ứng với điều kiện tự nhiên.

Không chỉ tận dụng tiềm năng mặt nước biển, việc phát triển nuôi biển còn góp phần giảm áp lực lên nguồn lợi thủy sản tự nhiên, tạo điều kiện để các hệ sinh thái biển có thời gian phục hồi và tái tạo.

Một trong những điểm sáng của nghề nuôi biển tại Cà Mau là xu hướng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Thay vì hoạt động riêng lẻ, nhiều hộ dân đã tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã để cùng chia sẻ kinh nghiệm, giảm chi phí đầu vào và nâng cao khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Thi, người có hơn 10 năm gắn bó với nghề nuôi cá lồng bè tại xã Sông Đốc, cho biết yêu cầu của thị trường ngày càng cao về chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất. Chính vì vậy, việc liên kết sản xuất cùng sự hỗ trợ kỹ thuật từ các cơ quan chuyên môn đã giúp người nuôi tự tin mở rộng quy mô và ổn định đầu ra.

Cùng với đó, chính sách giao khu vực biển cho tổ chức và cá nhân nuôi trồng thủy sản đang mở ra cơ hội mới cho ngư dân chuyển đổi nghề nghiệp từ khai thác sang nuôi biển. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững, giảm áp lực khai thác và tạo sinh kế lâu dài cho cộng đồng ven biển.

Ông Huỳnh Mừng Em, Giám đốc Hợp tác xã Đồng Tiến, xã Vĩnh Hậu cho hay, việc giao diện tích rừng và bãi bồi ven biển cho người dân nuôi trồng thủy sản không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn góp phần bảo vệ hiệu quả diện tích rừng phòng hộ ven biển.

Những con số thống kê cho thấy nghề nuôi biển đang phát triển mạnh mẽ tại Cà Mau. Chỉ trong quý I/2026, toàn tỉnh ghi nhận hơn 6.385 ha nuôi cá, 365.421 ha nuôi cua kết hợp, 964 ha nuôi cá nước mặn lợ, 9.404 ha nuôi sò huyết và 134 ha nuôi vọp.

Riêng tại khu vực Hòn Khoai, hiện có 87 bè nuôi với 290 lồng cá đang hoạt động hiệu quả, góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân ven biển. Nhiều gia đình đã vươn lên khá giả nhờ mạnh dạn đầu tư vào các mô hình nuôi biển có giá trị kinh tế cao.

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau chia sẻ, địa phương đang tiến hành khảo sát, xây dựng phương án đầu tư phát triển nghề nuôi biển tại các vùng biển, đảo đủ điều kiện. Đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực khai thác mà còn là định hướng chiến lược nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản và phát triển kinh tế biển lâu dài.

Vượt thách thức để phát triển bền vững

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, nghề nuôi biển của Cà Mau vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Hạ tầng phục vụ nuôi biển chưa đồng bộ, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, mức độ ứng dụng công nghệ cao chưa tương xứng với tiềm năng. Bên cạnh đó, công tác giám sát và xử lý môi trường tại một số khu vực nuôi vẫn còn hạn chế.

Để tháo gỡ những nút thắt này, ngành nông nghiệp đang tham mưu xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút đầu tư, thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số trong nuôi biển. Đồng thời, việc tích hợp không gian nuôi trồng thủy sản biển vào quy hoạch phát triển của tỉnh, tăng cường giao khu vực biển và quản lý mã số cơ sở nuôi sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển chuyên nghiệp, bài bản hơn trong tương lai.

Với định hướng phát triển rõ ràng cùng những lợi thế tự nhiên hiếm có, nuôi biển đang mở ra một chương mới cho kinh tế thủy sản Cà Mau. Không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân ven biển, mô hình này còn thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngành thủy sản, bảo vệ nguồn lợi thiên nhiên và giữ gìn hệ sinh thái biển bền vững.

Trong tương lai, khi các chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ và công nghệ được ứng dụng sâu rộng hơn, nuôi biển hứa hẹn sẽ trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Cà Mau, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế biển xanh, bền vững và thịnh vượng.

Trần Nguyễn