Hội thảo Khoa học Quốc gia về phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Ngày 26/5, tại TP. Hải Phòng, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp với Thành ủy Hải Phòng cùng các cơ quan liên quan tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề: “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. 

Đồng chủ trì Hội thảo gồm: ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; ông Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; ông Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng.

Tham dự Hội thảo có lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố, các nhà khoa học, chuyên gia, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp. 

Hội thảo là Diễn đàn khoa học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm cung cấp luận cứ lý luận và thực tiễn phục vụ xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. 

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh, sau gần 40 năm đổi mới, mô hình phát triển đất nước đã từng bước được hoàn thiện, đưa Việt Nam từ một nền kinh tế kém phát triển trở thành một trong những nền kinh tế năng động, có quy mô GDP đứng thứ 32 thế giới năm 2025, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu.

Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng hiện nay vẫn bộc lộ nhiều hạn chế khi còn phụ thuộc nhiều vào vốn, lao động và khai thác tài nguyên; năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh chưa cao; năng lực đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ còn hạn chế.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương khẳng định, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã vượt ra khỏi phạm vi động lực kinh tế đơn thuần để trở thành nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia, tự chủ chiến lược và an ninh phát triển. Vì vậy, đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là lựa chọn chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước. 

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu đổi mới mô hình phát triển theo hướng hiện đại, xanh, số và dựa trên tri thức; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu để phát triển nhanh và bền vững. Đại hội nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh kinh tế số, xã hội số, công dân số; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh toàn cầu. 

Phát biểu chào mừng Hội thảo, Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu khẳng định, việc tổ chức Hội thảo tại Hải Phòng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cả về lý luận và thực tiễn, góp phần làm rõ các định hướng lớn, cơ chế, chính sách và giải pháp đột phá để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. 

Sau khi hợp nhất với tỉnh Hải Dương từ ngày 1/7/2025, Hải Phòng bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô lớn hơn, vị thế quan trọng hơn và dư địa phát triển mạnh mẽ hơn. Thành phố hiện có diện tích gần 3.200km², dân số hơn 4,6 triệu người, quy mô kinh tế đạt gần 30 tỷ USD, đứng thứ 3 toàn quốc. Năm 2025, GRDP của Hải Phòng tăng 11,81%, đứng thứ hai cả nước và cao nhất trong các thành phố trực thuộc Trung ương; là địa phương duy nhất duy trì 11 năm liên tiếp tăng trưởng GRDP ở mức hai con số. 

Trong 4 tháng đầu năm 2026, kinh tế - xã hội TP. Hải Phòng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP quý I tăng 11,21%; tổng thu ngân sách nhà nước đạt hơn 78 nghìn tỷ đồng; thu hút FDI đạt gần 1,3 tỷ USD, tăng 76,8% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất khẩu đạt 18,3 tỷ USD; sản lượng hàng hóa qua cảng đạt gần 59 triệu tấn. Hải Phòng cũng đứng thứ 3 toàn quốc về Chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh DTI, xếp thứ 4 về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương PII và tiếp tục dẫn đầu cả nước về Chỉ số cải cách hành chính PAR INDEX và Chỉ số hài lòng của người dân SIPAS năm 2025. 

Bí thư Thành ủy Hải Phòng nhấn mạnh, thành phố xác định không chỉ là trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics hiện đại mà còn phải trở thành cực tăng trưởng dựa trên tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tiên phong trong đổi mới mô hình phát triển và nâng cao năng lực quản trị hiện đại. Hải Phòng đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 13%/năm trở lên, phấn đấu đạt 14%/năm; đưa tỷ trọng kinh tế số chiếm trên 35% GRDP vào năm 2030; xây dựng thành phố trở thành trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ biển của cả nước. 

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng, đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn đặc biệt quan trọng trong bối cảnh mới nhằm nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững đất nước. 

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, mô hình phát triển mới của Việt Nam phải lấy con người làm trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực và nguồn lực của sự phát triển; phát triển nhanh nhưng bền vững, bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau. Theo đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là động lực tăng trưởng mà phải được tích hợp với phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đổi mới mô hình quản trị quốc gia. 

Tại Hội thảo, các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận, làm rõ cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về mô hình phát triển quốc gia; đánh giá thực trạng mô hình phát triển của Việt Nam sau 40 năm đổi mới; phân tích những thời cơ, thách thức mới dưới tác động của khoa học công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời đề xuất quan điểm, định hướng, giải pháp lớn nhằm đổi mới các trụ cột của mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn tới. 

Theo chương trình, Hội thảo có 5 tham luận chính cùng phiên thảo luận mở với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, đại diện tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và lãnh đạo địa phương. Ban Tổ chức đã nhận được hơn 100 tham luận chất lượng của các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà khoa học, chuyên gia và tổ chức quốc tế gửi tới Hội thảo.

Ngọc Phương