Hội nghị Trung ương 2: Những định hướng cho nỗ lực tăng trưởng “hai con số”

Mục tiêu tăng trưởng “hai con số” gắn với “bốn nguyên tắc” cốt lõi

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu các ban, bộ, ngành, địa phương, người dân, doanh nghiệp quán triệt sâu sắc “bốn nguyên tắc” cốt lõi, đó là: Tăng trưởng thực chất; kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư; tăng trưởng kinh tế cao phải bảo đảm phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội.

Theo TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, “bốn nguyên tắc” cốt lõi mà người đứng đầu Đảng nêu không chỉ là yêu cầu chính trị, mà là một đòi hỏi có cơ sở kinh tế học và thực tiễn phát triển.

Trên cơ sở "bốn nguyên tắc" cốt lõi, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu việc triển khai mục tiêu tăng trưởng "hai con số" phải được tiến hành một cách nhất quán, đồng bộ và kiên định, với sự chỉ đạo tập trung cao của Trung ương, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban, bộ, ngành, địa phương và toàn bộ hệ thống chính trị. Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Để tạo "động lực của động lực" cho phát triển, Trung ương cần sớm xây dựng Nghị quyết về mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để Hội nghị Trung ương 3- khóa XIV xem xét, quyết định”.

Mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong thời gian dài là đòi hỏi rất cao trong tiến trình hướng tới cột mốc năm 2045: Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Quá trình đó, chúng ta sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ, khó khăn, thách thức; trong đó có nguy cơ tụt hậu, nhất là về công nghệ và rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Theo thống kê, trên thế giới chỉ có 34 trong số 142 nền kinh tế vượt qua bẫy thu nhập trung bình để trở thành nước thu nhập cao. Già hóa dân số nhanh và biến đổi khí hậu cũng có thể làm giảm đáng kể tăng trưởng mỗi năm. Vì lẽ đó, chúng ta phải nỗ lực lớn, quyết liệt để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên ngay từ giai đoạn 2026-2030, nhằm “tích lũy” và tạo đà cho giai đoạn sau khi những khó khăn, thách thức, nguy cơ và biến động tình hình thế giới ngày càng tác động mạnh mẽ tới nền kinh tế nước ta.

Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Toàn - Viện trưởng Viện Kinh tế Chính trị học (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh): Quan điểm của Đảng ta tại Đại hội XIV và Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV cho thấy quyết tâm chính trị đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số.”

Theo ông Toàn, lần này, Đảng ta xác định kiên trì mục tiêu tăng trưởng “hai con số” và phải thực hiện bằng được mục tiêu này, ngay cả trong điều kiện kinh tế thế giới có nhiều bất ổn. Yêu cầu đặt ra không chỉ đạt mục tiêu mà phải đạt được mục tiêu tăng trưởng một cách thực chất, bền vững, hiệu quả và nhân dân phải được thụ hưởng thành quả của tăng trưởng. Đó chính là nội dung chính của “bốn nguyên tắc” mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh.

Vị chuyên gia cho rằng muốn vậy, tăng trưởng kinh tế phải xuất phát sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất trên nền tảng phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tăng trưởng bền vững thì phải giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, trước hết là kiểm soát lạm phát, tỷ giá và an toàn của hệ thống tài chính.

Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế phải hướng tới phục vụ nhân dân, đem lại lợi ích, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Tăng trưởng phải đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau. Mọi người dân đều được thụ hưởng các thành quả của tăng trưởng. Điều này cũng là cơ sở cho đoàn kết dân tộc, ổn định xã hội và tăng trưởng bền vững.

Giải phóng sức sản xuất và tháo gỡ những "điểm nghẽn" tại cơ sở

Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã tiếp tục hoàn thiện và làm rõ hơn việc tổ chức lại bộ máy, trong đó mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả được xác định rõ.

Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Toàn, việc sắp xếp lại mô hình chính quyền địa phương phải gắn với tái cấu trúc mô hình, cơ chế vận hành, quản trị quốc gia và quản trị địa phương gắn với phân cấp, phân quyền dựa trên nền tảng chuyển đổi số mạnh mẽ nhằm xây dựng chính quyền phục vụ, kiến tạo sự phát triển.

Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ theo nguyên tắc "cấp tỉnh mạnh về chiến lược, cấp xã mạnh về thực thi" đi liền với phân bổ nguồn lực sẽ khai thông, phát huy được tiềm năng, lợi thế và các nguồn lực phát triển của các địa phương, đặc biệt đặt trong bối cảnh các tỉnh mới với không gian phát triển được mở rộng.

Ông Toàn cho rằng trước kia, ở nhiều địa phương, cấp tỉnh yếu về chiến lược, thụ động vào chỉ đạo của Trung ương, cuốn vào các vấn đề sự vụ, ngắn hạn. Trong khi đó, cấp cơ sở lại yếu về khả năng thực thi. Với chủ trương phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, đi kèm với phân bổ nguồn lực, cấp tỉnh cần tích cực, chủ động, sáng tạo, tập trung vào chiến lược, kiến tạo, định hướng phát triển để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, xây dựng và thúc đẩy các lợi thế cạnh tranh địa phương.

Trong khi đó, cấp xã mới phải thực sự mạnh về thực thi để chuyển hoá các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của cấp tỉnh, để chủ trương, chính sách đúng đắn thực sự đến được với người dân, doanh nghiệp, tạo hiệu quả thực tế đóng góp vào tăng trưởng. Điều cần làm ngay là tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoàn thiện thể chế pháp luật, đồng thời mạnh mẽ thúc đẩy chuyển đổi số, đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru, hiệu quả.

Như vậy có thể thấy rằng việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và tinh gọn bộ máy là một việc lớn, khó, nhưng cần thiết. Và Trung ương đã chỉ rõ đường đi, cách làm; các bộ, ngành đang cụ thể hóa; địa phương đang triển khai với tinh thần chủ động. Chắc chắn sẽ còn những vướng mắc nảy sinh cần phải điều chỉnh. Nhưng với cách làm bài bản, có kiểm tra, có tổng kết, có sửa đổi kịp thời, những khó khăn ấy sẽ dần được tháo gỡ.

Lâm Tới