Hoàn thiện Nghị định xử lý vướng mắc dự án BOT giao thông trước ngày 10/3/2026

Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 91/TB-VPCP ngày 02/03/2026 kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại cuộc họp về Nghị định quy định chi tiết về việc xử lý vướng mắc của dự án BOT giao thông.

Tại văn bản thông báo, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện dự thảo tờ trình của Chính phủ, trong đó rà soát quy định tại điểm b khoản 2 và khoản 6 Điều 52 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư để khẳng định bảo đảm 6 dự án BOT giao thông do Bộ Xây dựng đề xuất xử lý chấm dứt hợp đồng là đúng đối tượng quy định và thực hiện đúng chủ trương của Bộ Chính trị, Nhà nước về thực hiện bồi thường/mua lại khi chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.

Đồng thời, làm rõ tình hình tài chính của từng Dự án trong cả giai đoạn xây dựng và vận hành khai thác. Trên cơ sở các nội dung làm rõ này, có đánh giá tổng thể các dự án là bị thiệt hại và trình Chính phủ phương án xác định chi phí lãi vay giai đoạn vận hành, kinh doanh trong chi phí bồi thường, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn bảo đảm “chia sẻ rủi ro (không để nhà nước bị ảnh hưởng lớn và cũng không để doanh nghiệp bị thiệt hại lớn…)”.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Xây dựng nghiêm túc thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về xử lý vướng mắc các dự án BOT giao thông, bảo đảm môi trường đầu tư, huy động nguồn vốn từ xã hội để tham gia thực hiện các dự án PPP; phải bổ sung, cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu; quá trình thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch, trung thực, không lợi ích cá nhân…; hoàn thiện hồ sơ, gửi lấy ý kiến các bộ, cơ quan liên quan.

Các bộ, cơ quan có ý kiến gửi Bộ Xây dựng trước ngày 05/03/2026, phải thể hiện rõ quan điểm của mình theo chỉ đạo của Thường trực Chính phủ tại Thông báo số 47/TB-VPCP ngày 27/01/2026.

Bộ Xây dựng hoàn thiện tờ trình, dự thảo Nghị định, trình Chính phủ trước ngày 10/03/2026. Trên cơ sở hồ sơ trình của Bộ Xây dựng, giao Văn phòng Chính phủ lấy ý kiến Thành viên Chính phủ về nội dung xác định chi phí lãi vay giai đoạn vận hành, kinh doanh trong chi phí bồi thường, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.

Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, tính đến trước năm 2020 (thời điểm Luật PPP ban hành), cả nước đã huy động khoảng 318.857 tỷ đồng để đầu tư 140 dự án theo hình thức BOT giao thông. Dù phần lớn các dự án đã phát huy hiệu quả, giảm chi phí vận tải và thúc đẩy kinh tế, nhưng vẫn có 11 dự án đã định lượng được vướng mắc và một số dự án khác tiềm ẩn rủi ro.

Những bất cập này nảy sinh do thay đổi chính sách để phù hợp với thực tiễn, dẫn đến việc các hợp đồng BOT cũ gặp khó khăn trong quá trình vận hành. Hiện tại, Chính phủ đang tập trung xử lý dứt điểm cho 6 dự án BOT cụ thể do Bộ Xây dựng đề xuất theo hướng chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.

Điểm mấu chốt trong dự thảo Nghị định lần này là việc xác định chi phí lãi vay trong giai đoạn vận hành để tính toán mức bồi thường khi chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Có 3 phương án đang được đưa ra cân nhắc:

Phương án 1: Tính lãi suất cố định 4%/năm trên tổng số vốn vay theo hợp đồng dự án. Ưu điểm là đảm bảo tính thống nhất nhưng gây khó khăn cho ngân hàng trong việc hạch toán lại các khoản lãi đã thu.

Phương án 2: Tính theo chi phí lãi vay thực tế mà doanh nghiệp đã thanh toán cho ngân hàng đến thời điểm chấm dứt hợp đồng. Phương án này sát thực tế và thuận lợi cho ngân hàng nhưng lại thiếu tính thống nhất do mỗi dự án có doanh thu và khả năng chi trả khác nhau.

Phương án 3 (0 đồng): Không tính lãi vay vào chi phí bồi thường. Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước sẽ đàm phán với nhà đầu tư theo hướng không tính lợi nhuận vốn chủ sở hữu và không tính lãi vay trong giá trị đề nghị thanh toán.

Minh Phương