Hỗ trợ tới 1 tỷ đồng mỗi năm cho nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030

Ngày 13/4/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã ký ban hành Quyết định số 2103/QĐ-BKHCN phê duyệt chương trình VREF. Đây là chương trình trọng điểm nhằm hiện thực hóa các chủ trương của Đảng về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW.

VREF đánh dấu bước chuyển quan trọng từ mô hình hỗ trợ đào tạo truyền thống sang đầu tư trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu xuất sắc. Mục tiêu cốt lõi của chương trình là hình thành đội ngũ nhà khoa học trẻ có năng lực nghiên cứu độc lập, đủ sức dẫn dắt sự phát triển công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia.

Chương trình dự kiến tuyển chọn và cấp kinh phí cho khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc mỗi năm. Các điều khoản hỗ trợ tài chính bao gồm: mức kinh phí tối đa 1 tỷ đồng/năm cho mỗi nghiên cứu sinh; thời gian hỗ trợ không quá 3 năm. Trong trường hợp cần thiết, nhiệm vụ có thể gia hạn tối đa 2 năm nhưng không tăng tổng thời gian hỗ trợ kinh phí từ ngân sách.

Nguồn lực của VREF sẽ được ưu tiên cho các nhóm nghiên cứu hướng tới làm chủ công nghệ lõi và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược. Phần kinh phí còn lại sẽ dành cho các nhiệm vụ nghiên cứu có tính mới, đột phá trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ khác.

Điểm mới của VREF là cách tiếp cận quản lý chặt chẽ, gắn việc giải ngân với tiến độ và kết quả đầu ra thực tế. Các nhiệm vụ không đáp ứng yêu cầu có thể bị điều chỉnh hoặc chấm dứt hỗ trợ.

Chương trình đặt ra các chỉ tiêu chất lượng quốc tế cụ thể cho kết quả nghiên cứu: tối thiểu 60% kết quả phải được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín (nhóm Q1 hoặc Nature Index); ít nhất 20% có đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; tối thiểu 15% kết quả được chuyển giao, thương mại hóa hoặc ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

VREF không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn thúc đẩy hình thành mạng lưới khoa học trẻ thông qua cơ chế đồng hướng dẫn với chuyên gia nước ngoài và trí thức Việt Nam ở nước ngoài cũng được khuyến khích, nhằm tạo điều kiện để nghiên cứu sinh tiếp cận chuẩn mực khoa học toàn cầu.

Chương trình khuyến khích hợp tác giữa Nhà nước, viện trường và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp có thể tham gia từ khâu đề xuất đề tài đến thương mại hóa kết quả, đồng thời thúc đẩy cơ chế đồng tài trợ và liên kết quốc tế. 

Chương trình cũng áp dụng cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học, cho phép xử lý linh hoạt các tình huống khách quan trên cơ sở tuân thủ quy định.

Toàn bộ kinh phí thực hiện chương trình được bảo đảm từ ngân sách nhà nước thông qua nguồn chi sự nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng năm. Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) được giao vai trò chủ trì, tổ chức thực hiện từ khâu tuyển chọn đến đánh giá chương trình.

Tuấn Kiệt