Hiệp định VIFTA: Bước tiến mới trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Israel

Chiều ngày 11/12, tại Hà Nội, hội thảo giới thiệu Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) được tổ chức đã đánh dấu cột mốc quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và công nghệ giữa Việt Nam và Israel.

Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, cơ cấu thương mại của Việt Nam và Israel không cạnh tranh mà bổ sung cho nhau. Đây là tiền đề quan trọng để hai bên có thể mở rộng trao đổi thương mại trong thời gian tới.

Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, Việt Nam và Israel trải qua quá trình đàm phán khó khăn, nhưng với nhiều nỗ lực và quyết tâm, hai bên cuối cùng đã ký được hiệp định và đưa vào thực thi. Quan hệ Việt Nam - Israel đã từng bước được mở rộng và phát triển mạnh mẽ.

Trong 11 tháng năm nay, trao đổi thương mại Việt Nam - Israel đạt 2,8 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Các mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của hai nước không mang tính cạnh tranh, mà có sự bổ trợ cho nhau, tạo điều kiện để thúc đẩy hợp tác và trao đổi thương mại Việt Nam - Israel.

Tuy nhiên, tỷ trọng kim ngạch xuất nhập khẩu hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của hai nước. Do đó, hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) sẽ tạo điều kiện tăng cường hợp tác thương mại, đầu tư, du lịch và nhiều hoạt động giao lưu khác.

VIFTA được ký kết và đi vào thực thi, dự kiến sẽ đưa kim ngạch thương mại song phương tăng mạnh nhờ các cam kết giảm thuế quan 85% từ phía Việt Nam và 92% từ phía Israel vào cuối lộ trình. Các lĩnh vực hợp tác trọng điểm bao gồm công nghệ nông nghiệp, quản lý nguồn nước và năng lượng tái tạo. 

Liên quan đến Hiệp định VIFTA, ông Lương Hoàng Thái - Vụ trưởng Vụ Chính sách đa biên (Bộ Công Thương) cho biết, Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp định tự do thương mại, trong đó có những hiệp định thế hệ mới. Với các đối tác khác, Việt Nam thường quan tâm nhiều hơn đến cơ hội tiếp cận thị trường cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Nhưng với Israel có điểm đặc biệt là Việt Nam hướng đến cả chiều nhập khẩu, đặc biệt trong những lĩnh vực như đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, điện tử, thiết bị bán dẫn… trong bối cảnh Việt Nam đang định hướng phát triển những ngành công nghệ cao, công nghệ mới, công nghệ nguồn…

Theo Vụ trưởng Vụ Chính sách đa biên, Israel là đối tác rất quan trọng của Việt Nam ở Trung Đông, là kênh giúp Việt Nam tiến vào khu vực. Vì thế, ông Thái cho biết, việc thực thi VIFTA không chỉ thể hiện ở những con số, mà còn là cơ hội cho những ngành mà Việt Nam hướng tới trong tương lai.

Việt Nam và Israel bắt đầu đàm phán VIFTA từ tháng 12/2015. Sau 12 phiên đàm phán chính thức, hai bên chính thức ký kết vào ngày 25/7/2023, và hiệp định có hiệu lực từ tháng 11/2024. VIFTA là hiệp định thương mại tự do đầu tiên của Israel với một quốc gia Đông Nam Á. Hiệp định này cam kết giảm thuế quan đối với 85% dòng thuế từ phía Việt Nam và 92% từ phía Israel, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy thương mại hai chiều.

Kim ngạch thương mại Việt Nam - Israel đạt 2,68 tỷ USD (2023), với cơ cấu thương mại đa dạng. Việt Nam chủ yếu xuất khẩu các sản phẩm dệt may, giày dép, thủy sản, điện tử và nông sản, đạt khoảng 800 triệu USD, trong khi Israel cung cấp công nghệ cao, thiết bị y tế, linh kiện điện tử và giải pháp nông nghiệp hiện đại, với giá trị nhập khẩu đạt 1,88 tỷ USD.

Dự kiến, thương mại song phương sẽ tăng trưởng đều đặn từ 15-20% mỗi năm giai đoạn 2025-2030, nhờ các ưu đãi thuế quan và các sáng kiến hợp tác sâu rộng. Ngoài thương mại, VIFTA còn tạo động lực lớn cho hợp tác đầu tư giữa hai nước. Việc đơn giản hóa thủ tục pháp lý và giảm rào cản hành chính giúp các doanh nghiệp Việt Nam và Israel có thêm sự tự tin trong việc mở rộng hoạt động đầu tư.

Cũng tại hội thảo, Việt Nam và Israel ký kết Sáng kiến Hợp tác nông nghiệp, nhằm mở rộng áp dụng kỹ thuật tưới nước của Israel ra các tỉnh thành của Việt Nam.

Sau khi áp dụng thí điểm ở các vườn cam của tỉnh Hà Tĩnh, công nghệ tưới nước của Israel mang lại những thay đổi tích cực đáng kể, từ đó đã được nhân rộng ra 10 tỉnh, thành của Việt Nam. Sáng kiến được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam giải quyết thách thức quan trọng về quản lý nước hiệu quả trong nông nghiệp.

Tú Anh (T/h)