Hành vi kinh doanh con giống hoang dã có dấu hiệu trái phép (Kỳ II)

Nhiều người tan cửa nát nhà vì con giống hoang dã

Sau khi Thương hiệu & Pháp luật phản ánh bài viết: "Ác mộng" giấc mơ đổi đời từ đầu tư nuôi con giống hoang dã, nhiều độc giả đã chủ động liên hệ với phóng viên, phán ánh sự việc tương tự như trường hợp của các ông Lương Văn Lập, Lê Văn Dần, Đào Phú Khánh đã nêu trong bài viết.

Trong đó, Nhiều trường hợp gia đình họ đã vay mượn hàng trăm triệu đồng để đầu tư mô hình nuôi dúi, nhím, tắc kè… với kỳ vọng thu lời lớn từ những “mô hình làm giàu” mà ông Đam quảng bá rầm rộ trên mạng xã hội. Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng, con giống chết hàng loạt,  đẩy họ vào cảnh nợ nần, gia đình lục đục, thậm chí có người đứng bên bờ vực phá sản.

 Trao đổi với phóng viên, Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Dương - tỉnh Tuyên Quang cho biết: ngày 12/12/2024, ông Phạm Văn Tính – người được cấp mã số chăn nuôi động vật hoang dã – đã ký giấy ủy quyền cho ông Trần Văn Đam được điều hành, quản lý và đại diện thực hiện các thủ tục liên quan đến trang trại.

Tuy nhiên, trước thời điểm này, ông Đam đã thực hiện nhiều giao dịch bán con giống. Trong đó có ông Lê Văn Dần (Thái Nguyên) cho biết đã mua con giống từ ông Đam vào tháng 8/2024; Ông Phạm Văn Dưỡng (cũng tại Thái Nguyên) mua vào tháng 10/2024. Những giao dịch này đều diễn ra trước khi ông Đam chính thức được ủy quyền và không thông qua cơ quan Kiểm lâm sở tại. Điều này đặt ra nghi vấn lớn về tư cách pháp lý của người bán, cũng như tính hợp pháp của nguồn con giống được rao bán.

Cơ quan điều tra cần sớm vào cuộc

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Hồng Thái – Giám đốc Công ty TNHH Luật Quốc tế Hồng Thái và Đồng nghiệp – nhận định rằng hành vi của ông Trần Văn Đam có Đam có dấu hiệu Lừa dối khách hàng theo Điều 198 BLHS 2015, cụ thể:

Thứ nhất, ông Đam cố ý đưa ra thông tin sai sự thật, dù biết các con vật này phải được cấp phép để chăn nuôi và đạt những tiêu chuẩn nhất định về chất lượng con giống, chuồng trại,… nhưng khi quảng cáo lại khẳng định vật nuôi dễ chăm sóc, chi phí thấp, lợi nhuận cao và ai cũng có thể làm được.

Mặt khác, số con vật ông Đam bán cho các hộ dân có đơn thư phản ánh đều không được thông qua bởi cơ quan chức năng có thẩm quyền, việc này đồng nghĩa với việc không xác định được nguồn gốc rõ ràng của các con giống.

Thêm nữa, ông Đam có cam kết sẽ đồng hành cùng người mua trong việc hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn xây dựng chuồng trại, cách chăm sóc, nhưng lại không thực hiện.

Ông Đam có hành vi chiếm đoạt tài sản do sau khi khách hàng mua con giống, ông Đam nhận tiền nhưng không hỗ trợ như cam kết, không chịu trách nhiệm hay có động thái bồi thường, hoàn tiền.

Luật sư Nguyễn Hồng Thái cũng cho biết: Theo Phụ lục I Nghị định 84/2021/NĐ-CP, tắc kè hoa – một trong các con giống được ông Đam rao bán thuộc nhóm IIB động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm. Việc nuôi, kinh doanh loài này phải được đăng ký, chứng minh nguồn gốc hợp pháp, và thực hiện báo cáo định kỳ với cơ quan kiểm lâm.

Nếu ông Đam không thực hiện đúng các quy định này, hành vi có thể bị coi là vi phạm quy định bảo vệ động vật hoang dã theo Điều 234 Bộ luật Hình sự và các quy định tại Nghị định 06/2019/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước CITES.

Ngọc Tân