Hải quan chuyển đổi số: Tự động phân công công chức kiểm tra hồ sơ từ ngày 1/7

Theo Cục Hải quan, sau giai đoạn thử nghiệm thành công tại các Chi cục Hải quan khu vực III và IV, hệ thống phân công tự động đã cho thấy hiệu quả vượt trội cả về tốc độ, tính minh bạch và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Tại Chi cục Hải quan khu vực III, chỉ trong ba ngày cuối tháng 5/2025, hệ thống đã tiếp nhận và xử lý 720 tờ khai luồng vàng, trong đó 609 tờ khai được phân công hoàn toàn tự động. Đáng chú ý, hệ thống vận hành ổn định ngay cả ngoài giờ hành chính với 61 tờ khai được tiếp nhận và xử lý tức thì. Tại khu vực IV, 2.063 tờ khai đã được xử lý thông qua chức năng này trong thời gian từ 31/5 đến 2/6.

Cơ chế phân công hoàn toàn dựa trên nguyên tắc ngẫu nhiên và tuần tự, không phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp, mặt hàng hay tờ khai, đảm bảo tính khách quan tuyệt đối. Hệ thống hoạt động liên tục 24/7, cho phép rút ngắn thời gian xử lý và giảm tải khối lượng công việc điều phối cho lãnh đạo các đơn vị.

Đặc biệt, quy trình phân công tự động góp phần ngăn ngừa các rủi ro thiên vị hoặc tác động chủ quan trong việc giao hồ sơ. Trong bối cảnh yêu cầu về tính minh bạch và công bằng ngày càng được đề cao, đây là một bước đi mang tính thể chế rõ nét.

Dù hệ thống tự động hóa đóng vai trò trung tâm, nhưng con người vẫn là yếu tố quyết định đến chất lượng xử lý hồ sơ. Việc áp dụng phân công tự động đòi hỏi công chức hải quan phải có năng lực tổng hợp, xử lý đa dạng hồ sơ, tránh tình trạng chuyên môn hóa cứng nhắc. Cục Hải quan nhấn mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ công chức là điều kiện tiên quyết để đảm bảo thành công cho mô hình này.

Trong những tình huống phát sinh đặc biệt như tờ khai nhánh, khai chung container hoặc trường hợp công chức vắng đột xuất, hệ thống vẫn cho phép điều chỉnh thủ công để bảo đảm tiến độ xử lý. Với các đơn vị có nhiều bộ phận xử lý riêng biệt, hệ thống VNACCS/VCIS cũng được thiết kế để phân quyền phù hợp và hướng dẫn doanh nghiệp sử dụng đúng mã bộ phận nhằm tối ưu hóa việc phân công.

Việc triển khai chức năng này không chỉ đơn thuần là cải tiến kỹ thuật mà còn là bước đi cụ thể trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, coi chuyển đổi số là đột phá chiến lược trong phát triển đất nước.

Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, một hệ thống hải quan minh bạch, hiện đại và vận hành hiệu quả chính là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và thu hút đầu tư.

Bích Diệp