Hà Tĩnh: Nước mắm Phú Khương – Hương vị từ miền quê biển Kỳ Xuân vươn tầm thương hiệu quốc gia

Giữ hương vị truyền thống

Kỳ Xuân là vùng đất ven biển giàu tiềm năng của Hà Tĩnh, nơi nghề khai thác, chế biến thủy hải sản đã gắn bó với đời sống người dân qua nhiều thế hệ. Cùng với nguồn hải sản phong phú, nghề làm nước mắm truyền thống đã trở thành một nét văn hóa và sinh kế quan trọng của người dân địa phương.

Xuất phát từ nghề truyền thống của gia đình, bà Lê Thị Khương, Giám đốc HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Phú Khương, đã từng bước đưa nghề sản xuất nước mắm từ quy mô nhỏ lẻ phát triển theo hướng chuyên nghiệp.Năm 2015, HTX Phú Khương được thành lập. Từ nguồn cá cơm tươi được đánh bắt tại vùng biển Hà Tĩnh, nguyên liệu được lựa chọn kỹ, kết hợp phương pháp ủ chượp truyền thống, muối trắng sạch dùng để ủ cá được lưu trữ trong thời gian dài với việc chăm sóc và chế biến, ứng dụng khoa học kỹ thuật trước khi đưa vào sản xuất, những giọt nước mắm mang màu sắc, hương thơm và vị đậm đà đặc trưng được tạo ra. Theo chia sẻ của Giám đốc HTX bà Lê Thị Khương: việc kiểm soát nguyên liệu đầu vào được xem là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng nước mắm.

                                                                           Hệ thống bể ủ ứng dụng năng lượng mặt trời. Ảnh Phan Châu

HTX đã mạnh dạn đầu tư hệ thống bể ủ ứng dụng năng lượng mặt trời, dây chuyền chiết rót, đóng chai và từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất. hiện HTX có hơn 200 bể ủ nước mắm sử dụng năng lượng mặt trời, mỗi bể ủ một lần chứa khoảng hơn hai tấn cá và sản lượng bình quân đạt khoảng 500.000 lít/năm. Một con số hêt sức ấn tượng. Nhờ hướng đi này, nước mắm Phú Khương từng bước chinh phục các tiêu chí OCOP, từ 3 sao năm 2019 lên 4 sao năm 2022 và đến năm 2026 đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Dấu mốc OCOP 5 sao quốc gia

Ngày 15/5/2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức trao Giấy chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia cho nước mắm Phú Khương. Đây là lần đầu tiên Hà Tĩnh có sản phẩm đạt OCOP 5 sao, cấp độ cao nhất trong Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”.

Với Phú Khương, danh hiệu này không chỉ là sự ghi nhận đối với chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội để thương hiệu nước mắm truyền thống của Kỳ Xuân tiếp cận sâu hơn với thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Bà Lê Thị Khương, Giám đốc HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Phú Khương, cho biết mục tiêu của HTX thời gian tới là tiếp tục giữ vững chất lượng, đầu tư hoàn thiện sản xuất, đẩy mạnh quảng bá và mở rộng hệ thống phân phối để nước mắm Phú Khương có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước, đồng thời từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.

Chính quyền đồng hành, sản phẩm vươn xa

Không chỉ là sản phẩm kinh tế, nước mắm Phú Khương còn được địa phương xác định là một sản phẩm đặc trưng gắn với hình ảnh vùng biển Kỳ Xuân.

Theo ông Đặng Thế Anh phó chủ tịch UBND xã Kỳ Xuân, trong định hướng phát triển du lịch địa phương, nước mắm Phú Khương cùng nhiều sản phẩm OCOP khác được giới thiệu như những sản vật để du khách thưởng thức và mua về làm quà. Điều này góp phần kết nối sản phẩm OCOP với du lịch, quảng bá hình ảnh đất và người Kỳ Xuân.

Trao đổi với phóng viên Thương Hiệu và Pháp Luật về định hướng phát triển địa phương: ông Đặng Thế Anh, Phó chủ tịch UBND xã Kỳ Xuân, cho rằng việc phát triển các sản phẩm OCOP gắn với tiềm năng biển, du lịch và đặc sản địa phương là hướng đi cần được quan tâm. Nước mắm Phú Khương là một trong những sản phẩm tiêu biểu góp phần tạo thêm dấu ấn cho Kỳ Xuân trong mắt du khách và người tiêu dùng.

Từ những chum, bể nước mắm truyền thống, Phú Khương hôm nay đã có một quy trình sản xuất ngày càng chuyên nghiệp, thương hiệu được chuẩn hóa và đặc biệt là danh hiệu OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Đằng sau mỗi chai nước mắm là câu chuyện về biển Kỳ Xuân, về những người phụ nữ miền biển kiên trì giữ nghề và mạnh dạn đổi mới để đưa sản phẩm quê hương bước vào thị trường lớn.

OCOP 5 sao là niềm tự hào nhưng cũng là trách nhiệm. Với Phú Khương, chặng đường phía trước không chỉ là giữ vững chất lượng mà còn phải tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh và đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước, hướng tới thị trường quốc tế.

Từ vị mặn mòi đi đến tinh hoa của biển Kỳ Xuân, nước mắm Phú Khương đang viết tiếp câu chuyện mới – câu chuyện về một sản phẩm truyền thống được nâng tầm bằng chất lượng, công nghệ và khát vọng vươn xa.

Phan Châu