Hà Tĩnh: Bát nháo tình trạng cơi nới nghĩa trang

Chiếm đất ruộng làm nghĩa trang

Dù được đầu tư hàng chục tỷ đồng nhưng các trục đường chính tại TP Hà Tĩnh như đường Nguyễn Du kéo dài, đường Hải Thượng Lãn Ông kéo dài… vẫn đìu hiu do tuyến đường này đi qua hai khu nghĩa trang Đồng Chăm và Hoàng Trù. Vì vậy, việc thu hút các dự án trên khu vực này gặp nhiều khó khăn trở ngại. Nhiều người dân sống xung quanh cũng ngán ngẩm khi những người đến mai táng cho người quá cố vô tư xả rác, đốt nhà táng, đồ dùng... tạo nên khói bụi và mùi hôi rất khó chịu.  

Không chỉ gây khó khăn trong việc thu hút dự án mới, gây ô nhiễm môi trường mà tại nhiều nghĩa trang trên địa bàn Hà Tĩnh, người dân còn tự ý lấn chiếm, cơi nới mở rộng đất ruộng để chôn cất người thân. Điển hình là nghĩa trang Quan Ô, nơi giáp ranh giữa xã Thạch Trung và phường Thạch Linh (TP Hà Tĩnh) đã diễn tình trạng lấn chiếm đất ruộng làm nghĩa trang trong thời gian dài. 

Theo đó, nghĩa trang Quan Ô nằm trên diện tích đất thuộc xã Thạch Trung, tuy nhiên bên cạnh là phần đất ruộng của xã Thạch Linh. Nhiều ý kiến cho rằng, người dân xã Thạch Trung đã lấn chiếm đất ruộng của phường Thạch Linh để mở rộng diện tích đất nghĩa trang. Ước tính người dân đã tự ý cơi nới diện tích nghĩa trang về phía thôn Hợp Tiến (phường Thạch Linh) khoảng 500m2 đất ruộng. Vì vậy, diện tích nghĩa trang ngày càng được mở rộng, trong khi diện tích sản xuất bị thu hẹp lại. Người dân thôn Hợp Tiến đã nhiều lần phản ánh lên chính quyền địa phương nhưng tình trạng lấn chiếm vẫn tiếp tục tái diễn. 

Chính quyền xã Thạch Trung cho rằng, nghĩa trang Quan Ô hiện đã quá tải, việc chôn cất tại đây cũng được hạn chế. Về tình trạng lấn chiếm đất ruộng để làm nghĩa trang, địa phương đã nhiều lần nhắc nhở và đình chỉ việc cơi nới. 

Theo số liệu thống kê, TP. Hà Tĩnh hiện có 20 nghĩa trang phân bố ở 8 phường, xã trên địa bàn. Các nghĩa trang này xuất hiện cùng với quá trình hình thành các khu dân cư. Mặc dù thành phố đã khoanh vùng, đóng cửa một số khu vực, song trên thực tế, người dân đang tổ chức mai táng cho người quá cố tại đây. Quy hoạch nghĩa trang lộn xộn, chưa bài bản gây ra nhiều hệ lụy như lãng phí tài nguyên đất, ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan đô thị, nông thôn, khó khăn trong việc quy hoạch các dự án. Thậm chí một số nơi còn lấn chiếm đất canh tác để xây mộ, dẫn đến vi phạm pháp luật, gây ra nhiều hệ lụy về an ninh trật tự. 

Cần siết chặt quản lý

Điều 162 Luật đất đai năm 2013 quy định rõ: Nghiêm cấm việc lập nghĩa trang, nghĩa địa trái với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Thế nhưng phần lớn các địa phương ở Hà Tĩnh, nhất là các xã nông thôn mới vẫn đang xảy ra nhiều bất cập trong quản lý, quy hoạch nghĩa trang.  

Việc người dân tự ý cơi nới nghĩa trang không chỉ phá vỡ quy hoạch, tiếp tay cho tình trạng bán đất ruộng làm đất nghĩa trang mà còn ảnh hưởng đến công tác quản lý đô thị, dân cư, ảnh hưởng đến cuộc sống của các khu dân cư liền kề. Do hình thành tự phát nên phần lớn nghĩa trang không có tường rào bảo vệ, không nhà quản trang, hệ thống thoát nước tạm bợ. Nghĩa trang hung táng lẫn lộn với nghĩa trang cát táng và không có ranh giới phân định với khu dân cư. 

Tình trạng này còn diễn ra khá phổ biến ở nhiều xã nông thôn mới vùng nông thôn. Việc xây cất không được thực hiện theo bất cứ quy định nào, những ngôi mộ được đặt ở tất cả các hướng theo ý chủ quan của người sống khiến ách tắc dòng chảy, nước thải tồn đọng vào mùa mưa. Ngoài ra, rác thải bị tồn dư không được thu gom, xử lý gây ô nhiễm môi trường. 

Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Tĩnh cho biết, theo số liệu kiểm kê đất đai năm 2019, Hà Tĩnh hiện có 4.708ha đất nghĩa trang, nghĩa địa. Tuy nhiên, số diện tích được quy hoạch và quản lý đúng quy chuẩn của nghĩa trang, nghĩa địa thì rất… khiêm tốn về diện tích và quy mô. Theo quy định, UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm quản lý đất nghĩa trang, tuy nhiên, biện pháp xử lý nghiêm túc, triệt để các hành vi vi phạm lấn chiếm chưa được thực hiện đúng mức. 

Anh Tuấn