Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đẩy mạnh liên kết cung ứng nguyên liệu thủ công mỹ nghệ

Hiện nay, Hà Nội có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, chiếm hơn 30% tổng số làng nghề trên cả nước. Trong số này, 327 làng nghề đã được UBND thành phố công nhận.

Theo báo cáo năm 2024, tổng doanh thu của 327 làng nghề này ước đạt trên 24.000 tỷ đồng mỗi năm. Một số làng nghề có doanh thu cao như:

• Làng điêu khắc mỹ nghệ Sơn Đồng: trên 3.000 tỷ đồng

• Làng đồ mộc Hữu Bằng (huyện Thạch Thất cũ): trên 1.000 tỷ đồng

Ngoài giá trị kinh tế, các làng nghề còn thu hút du lịch và tạo việc làm cho khoảng 800.000 lao động. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 50 triệu đồng/năm. 

Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp Hà Nội Vương Đình Thanh cho biết, năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam ước đạt trên 2 tỷ USD. Tại Hà Nội, các sản phẩm đang dần được nâng cao về chất lượng, mẫu mã và thương hiệu, góp phần tăng sức cạnh tranh trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, ông Thanh cũng thẳng thắn nhìn nhận: việc phát triển sản phẩm hiện chưa theo kịp yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Các làng nghề thiếu ý tưởng thiết kế mới, sản phẩm chưa được đa dạng hóa và còn thiếu chiều sâu về chế biến. Bên cạnh đó, nguồn cung nguyên liệu chưa ổn định là rào cản lớn làm giảm sức cạnh tranh.

Để khắc phục, Sở Công Thương Hà Nội thời gian qua đã tích cực rà soát, phát triển các vùng nguyên liệu ổn định tại chỗ, đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu bền vững từ các tỉnh, khu vực trong nước và quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất cho các làng nghề Thủ đô.

Theo Sở Công Thương Hà Nội, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Việt Nam hiện đạt khoảng 3,5 tỷ USD/năm, với tốc độ tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm. Sản phẩm thủ công của Việt Nam đã hiện diện tại 163 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực bao gồm: đồ gốm, đồng, tranh gỗ, tranh sơn dầu, thủy tinh, đá quý, thảm, đèn lồng, nón, túi xách, giày dép thủ công… Trong đó, sản phẩm mây tre đan chiếm tỷ trọng đáng kể, với thị trường xuất khẩu chủ yếu là EU (31%), Mỹ (20%) và Nhật Bản (9%).

Dù vậy, sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Việt Nam vẫn đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ nhiều quốc gia như Trung Quốc. Trong khi đó, các nước mới nổi như Thái Lan, Philippines, Indonesia đang ghi nhận mức tăng xuất khẩu gần 15%. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để sản phẩm thủ công Việt vươn ra thị trường quốc tế, đóng góp giá trị văn hóa, môi trường và bản sắc dân tộc đến người tiêu dùng toàn cầu.

Tại Hội nghị, lãnh đạo Sở Công thương, Trung tâm khuyến công, các chuyên gia, doanh nghiệp… đã tham luận, trao đổi, tìm giải pháp cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định phục vụ sản xuất bền vững cho các làng nghề, doanh nghiệp hàng thủ công mỹ nghệ.  Các đại biểu đã cùng nhau giới thiệu tiềm năng, thế mạnh, nhu cầu kết nối nguyên liệu đầu vào ngành thủ công mỹ nghệ các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc. Đồng thời, cùng nhau trao đổi, giới thiệu, kết nối doanh nghiệp Hà Nội và doanh nghiệp các tỉnh.

Cũng tại hội nghị, các đại biểu đã trình bày các tham luận về tiềm năng, thế mạnh của ngành nghề truyền thống, nhu cầu về nguồn nguyên liệu cũng như những giải pháp để các cơ sở sản xuất, làng nghề truyền thống phát triển bền vững…

Để hỗ trợ cho các làng nghề, thời gian qua, Sở Công Thương Hà Nội đã rà soát, phát triển ổn định vùng nguyên liệu cung ứng tại chỗ nhằm bảo đảm cung ứng một phần nguyên liệu cho các làng nghề của thành phố. Xây dựng kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu bền vững từ các tỉnh, vùng trong nước, các nước trong khu vực và thế giới đáp ứng yêu cầu sản xuất của các làng nghề trên địa bàn Thủ đô. 

Minh Châu