Hà Nội tính huy động vốn qua trái phiếu để tăng tốc các dự án hạ tầng trọng điểm

UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố về việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị; đồng thời triển khai cơ chế vay từ các tổ chức tín dụng và vay từ ngân quỹ nhà nước theo quy định của Luật Thủ đô năm 2026.

Theo UBND TP. Hà Nội, giai đoạn 2026-2035, thành phố sẽ cần nguồn vốn rất lớn để triển khai hàng loạt dự án chiến lược, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, cầu qua sông Hồng, các dự án xử lý môi trường, chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh.

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư ngày càng tăng, Hà Nội cho rằng việc chỉ dựa vào nguồn vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước sẽ khó đáp ứng yêu cầu về tiến độ và quy mô của các dự án trọng điểm.

Để đa dạng hóa nguồn lực tài chính, thành phố đề xuất phát hành trái phiếu dự án, trái phiếu công trình và trái phiếu đô thị. Cơ chế này được kỳ vọng giúp gắn nguồn vốn huy động với từng dự án cụ thể, tăng tính minh bạch trong sử dụng vốn, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các định chế tài chính trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, việc huy động vốn thông qua các tổ chức tín dụng và nguồn ngân quỹ nhà nước sẽ giúp thành phố chủ động đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án cấp bách, tận dụng điều kiện thị trường thuận lợi và tối ưu chi phí sử dụng vốn.

Theo dự thảo, các khoản vay từ tổ chức tín dụng phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam, có thời hạn tối thiểu từ 3 năm trở lên. Lãi suất và các chi phí liên quan phải phù hợp với mặt bằng lãi suất thị trường tại thời điểm vay.

Đối với nguồn vay từ ngân quỹ nhà nước, việc cho vay sẽ do Bộ Tài chính xem xét, quyết định trên cơ sở khả năng cân đối nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi. Các khoản vay này phải được hoàn trả đúng hạn theo quy định và không được gia hạn. Đáng chú ý, mức lãi suất áp dụng đối với khoản vay từ ngân quỹ nhà nước được đề xuất là 0%/năm.

Theo Sở Tài chính Hà Nội, việc huy động vốn qua trái phiếu không phải là giải pháp mới. Trong giai đoạn 2013-2015, thành phố đã phát hành tổng cộng 11.400 tỷ đồng trái phiếu xây dựng Thủ đô, gồm 4.400 tỷ đồng năm 2013, 3.000 tỷ đồng năm 2014 và 4.000 tỷ đồng năm 2015.

Nguồn vốn này đã góp phần quan trọng trong việc bổ sung nguồn lực trung và dài hạn cho ngân sách thành phố, đẩy nhanh tiến độ triển khai nhiều công trình giao thông, giáo dục, y tế, cấp thoát nước và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm.

Theo đánh giá của Sở Tài chính Hà Nội, phát hành trái phiếu là công cụ tài chính hiệu quả, giúp địa phương chủ động cân đối nguồn lực đầu tư, giảm áp lực bố trí vốn ngân sách theo từng năm và khai thác hiệu quả nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế.

Sau năm 2015, Hà Nội không tiếp tục phát hành trái phiếu chính quyền địa phương do ưu tiên sử dụng các nguồn vốn khác như vốn vay lại của Chính phủ và vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển hạ tầng quy mô lớn trong giai đoạn tới, việc tái khởi động kênh huy động vốn này được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tài chính để thành phố thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn.

Bích Diệp