Hà Nội tính di dời tượng đài 'Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh'

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng vũ trang thủ đô (19/10/1946-19/10/2026) và 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2026), Hà Nội đã và đang tổ chức, chỉnh trang và hoàn thiện các không gian văn hóa, lịch sử của thủ đô, trong đó có khu vực hồ Hoàn Kiếm.

Trên cơ sở nghiên cứu và tham vấn ý kiến các cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp triển khai phương án di chuyển tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" tại khuôn viên di tích quốc gia đền Bà Kiệu về không gian thuộc Trung đoàn 692, Sư đoàn Bộ binh 301, Bộ Tư lệnh thủ đô.

Tượng đài được xây dựng năm 1984, nhân kỷ niệm 30 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Tên gọi công trình được lấy từ câu nói trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô.

Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch cho hay sau khi tham vấn, các cơ quan, đơn vị, chuyên gia và nhà khoa học đều thống nhất sau hơn 40 năm xây dựng, cùng với sự thay đổi của không gian đô thị và cảnh quan khu vực Hồ Gươm, việc nghiên cứu di chuyển công trình là cần thiết.

Phương án đưa tượng đài về Bộ Tư lệnh Thủ đô là phù hợp với ý nghĩa lịch sử của công trình vì gắn với quá trình ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang Thủ đô. Đặc biệt, khu vực này hiện đã có phù điêu "Hà Nội mùa đông 1946" tại chợ Đồng Xuân và tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" tại vườn hoa Vạn Xuân, cùng góp phần tái hiện tinh thần chiến đấu của quân và dân Thủ đô trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến.

Trả lời báo chí, bà Phạm Thị Lan Anh, Trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết với vị trí hiện nay, tượng đài nằm trong khuôn viên khu vực bảo vệ 1 của di tích quốc gia đền Bà Kiệu, đồng thời, có quan hệ mật thiết với tổng thể không gian hồ Hoàn Kiếm, đền Ngọc Sơn và các công trình văn hóa xung quanh.

Nhà sử học Lê Văn Lan cho rằng việc lựa chọn một địa điểm thích hợp hơn cho tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" là cần thiết để giá trị của công trình được phát huy tốt hơn. Việc đặt tượng trong không gian của lực lượng vũ trang thủ đô cũng tạo nên sự gắn kết trực tiếp hơn với truyền thống lịch sử của công trình.

"Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" là câu nói được trích trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các chiến sĩ Trung đoàn thủ đô. Hình ảnh các chiến sĩ được khắc họa cùng câu nói bất hủ ấy góp phần tôn vinh tinh thần chiến đấu anh dũng, quả cảm của quân dân Hà Nội trong cuộc chiến 60 ngày đêm khói lửa, mở đầu cho cuộc Toàn quốc kháng chiến.

Khu vực Hồ Hoàn Kiếm đang ngày càng phát huy vai trò là không gian văn hóa, sáng tạo của thủ đô, thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giao lưu trong nước và quốc tế. Vì vậy, việc sắp xếp lại không gian là cần thiết để vừa bảo đảm giá trị lịch sử, vừa tạo thêm dư địa cho các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Tượng đài sẽ được nghiên cứu di chuyển theo hướng giữ nguyên trạng. Các phương án sẽ được tham vấn ý kiến chuyên gia trong các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, mỹ thuật, quy hoạch, kiến trúc cùng các đơn vị liên quan, trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Theo kế hoạch, tượng đài sẽ được di chuyển, lắp dựng tại vị trí mới trước ngày 30/9.

Minh Sáng