Hà Nội tháo gỡ "điểm nghẽn" xuất khẩu, hướng đến mục tiêu tăng trưởng 12%

Bức tranh kinh tế vẫn ghi nhận những điểm sáng đáng khích lệ

Theo báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 3 tháng đầu năm 2026 của Thành phố ước đạt 4,185 tỷ USD, giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ xung đột tại Trung Đông khiến sức mua toàn cầu suy giảm và cuộc khủng hoảng năng lượng buộc phải ngừng xuất khẩu xăng dầu để bảo đảm nguồn nhiên liệu trong nước (mặt hàng này giảm mạnh 98,4%).

Tuy nhiên, hoạt động xuất nhập khẩu của thành phố Hà Nội vẫn có một số điểm nổi bật, các thị trường truyền thống (Mỹ, ASEAN, EU, Trung Quốc) vẫn duy trì tăng trưởng ở các mức độ khác nhau.

Trong 11 nhóm hàng xuất khẩu chủ lực có 3 nhóm ghi nhận tăng trưởng. Cụ thể, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 695 triệu USD, tăng 14,2%; máy móc thiết bị, phụ tùng đạt 645 triệu USD, tăng 3,1%; giày dép và sản phẩm từ da đạt 95 triệu USD, tăng 1,1%.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp trong nước dù chịu nhiều tác động nhưng vẫn chiếm tỷ trọng 51,6% tổng kim ngạch xuất khẩu, cao hơn khối FDI (48,4%). Điều này cho thấy xuất khẩu của Hà Nội vẫn dựa nhiều vào nội lực, ít phụ thuộc hơn so với mặt bằng chung cả nước.

4 nhóm giải pháp chiến lược thúc đẩy xuất khẩu bền vững

Để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% trong năm 2026, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong khẳng định Thành phố sẽ tập trung vào 4 nhóm giải pháp "mạnh hơn, trúng hơn và thực chất hơn".

Thứ nhất là cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng theo từng thị trường, ngành hàng và nhóm doanh nghiệp, gắn với trách nhiệm và tiến độ rõ ràng. Thứ hai, đẩy mạnh xúc tiến thương mại theo hướng thực chất, tránh hình thức.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.

Thứ tư, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, hải quan, thuế, hiệp hội và doanh nghiệp logistics nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và cảnh báo sớm rủi ro..

Tại hội nghị mới đây, nhiều chuyên gia và hiệp hội đã đưa ra các kiến nghị thiết thực. Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã đưa ra một số cảnh báo rủi ro trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, chính sách thuế quan của các nước lớn, những tác động mà doanh nghiệp phải kịp thời nắm bắt điều chỉnh cũng như định hướng về hoạt động xuất khẩu trong thời gian tới.

Ông Trần Đình Toản, đại diện Liên minh hỗ trợ Xuất khẩu trực tuyến (VESA), Phó Chủ tịch OSB Group thì khẳng định, xuất khẩu trực tuyến không còn là thử nghiệm mà đã trở thành trụ cột quan trọng để phát triển thương mại bền vững. Giải pháp chiến lược này sẽ giúp doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội, vượt rào cản truyền thống, tiếp cận thị trường toàn cầu thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới.

Vì vậy, các doanh nghiệp nên sử dụng các nhà cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp (thiết kế, vận hành, logistics, kiểm nghiệm…), giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng vận hành, tập trung vào sản xuất và phát triển sản phẩm.

Tương tự, ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch HANSIBA đề xuất giảm lãi suất vay từ 8% xuống còn 5-6% cho doanh nghiệp xuất khẩu để hỗ trợ chi phí vận hành. 

Bên cạnh đó, vấn đề số hóa logistics cũng được đặt ra nhằm đồng bộ dữ liệu, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và thời gian giao dịch. Thành phố cũng cam kết đẩy mạnh việc tận dụng 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện có, cải thiện chỉ số FTA Index và triển khai cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) điện tử để tạo lợi thế cạnh tranh.

Với quyết tâm chính trị cao và sự đồng hành sát sao cùng doanh nghiệp, Hà Nội đang nỗ lực biến những thách thức từ thị trường quốc tế thành cơ hội để tái cơ cấu ngành xuất khẩu theo hướng xanh, bền vững và ứng dụng công nghệ cao.

Minh Anh