Hà Nội phải đi đầu trong xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, dữ liệu và sáng tạo

Chiều ngày 8/7, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Thành ủy Hà Nội về tình hình thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm 2026; các nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt từ 11% trở lên; đồng thời triển khai Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Báo cáo cho thấy 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Hà Nội tăng 8,22%, cao hơn mức tăng chung của cả nước. Đầu tư công là điểm sáng, giải ngân đạt trên 63 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 112% so với cùng kỳ. Các lĩnh vực đô thị, an sinh xã hội, quốc phòng - an ninh tiếp tục được bảo đảm.

Thành phố đã xử lý 39/51 điểm ùn tắc giao thông; đứng thứ nhất cả nước về tỷ lệ tốt nghiệp và đứng thứ hai toàn quốc về điểm trung bình kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông quốc gia năm 2026.

Tuy nhiên, Hà Nội nhìn nhận kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, vị thế, nguồn lực và các cơ chế đặc thù mà Trung ương đã dành cho Thủ đô. Thành phố xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt 11% là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, không điều chỉnh theo hướng thấp hơn.

Thực hiện Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình hành động với 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, triển khai theo mô hình mở, linh hoạt cập nhật chỉ tiêu, nhiệm vụ khi cần thiết.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận những kết quả thành phố đạt được trong điều kiện phải triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ lớn. Hà Nội đã thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt và khát vọng phát triển, nhất là trong hoàn thiện thể chế, thúc đẩy hạ tầng, cải cách hành chính và tổ chức lại không gian phát triển.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Ban Thường vụ Thành ủy phải nhìn thẳng vào hạn chế, tồn tại: Tăng trưởng chưa đạt kịch bản, khoảng cách đến mục tiêu cả năm còn lớn; nguồn lực lớn của Thủ đô chưa được chuyển hóa đầy đủ thành tăng trưởng; đầu tư công có chuyển biến nhưng hiệu quả lan tỏa chưa tương xứng, sức sống của khu vực kinh tế tư nhân chưa tương xứng với tiềm năng của Thủ đô; động lực tăng trưởng mới chưa đủ để thay đổi cấu trúc nền kinh tế; việc xử lý một số điểm nghẽn dân sinh và đô thị còn chậm, chưa tương xứng với yêu cầu của một Thủ đô hiện đại.

Nhấn mạnh 6 tháng cuối năm 2026 có ý nghĩa quyết định, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, Ban Thường vụ Thành ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ, tăng trưởng hai con số là nhiệm vụ chính trị quan trọng, nhưng không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá; cần xây dựng lại kịch bản tăng trưởng theo từng ngành, lĩnh vực, địa bàn và dự án lớn. Thành phố không thể điều hành bình quân, dàn đều hoặc chờ đến cuối quý mới đánh giá. Phải theo dõi sát sao, xác định rõ chỉ tiêu đầu ra, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân.

Hà Nội phải làm một cuộc tổng rà soát thực chất về nguồn lực phát triển: Đất đai, tài sản công, vốn đầu tư, quỹ tái định cư, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nguồn nhân lực chất lượng cao, dữ liệu, khoa học công nghệ; phải biết rõ nguồn lực nào đang hoạt động, nguồn lực nào đang sử dụng kém hiệu quả, nguồn lực nào đang “đóng băng”; ngành nào, lĩnh vực nào có thể tăng tốc, sản phẩm nào có thể thúc đẩy thì phải tập trung xử lý ngay.

Những việc tạo kết quả trong năm 2026 phải làm quyết liệt, những việc tạo năng lực cho năm 2027 phải chuẩn bị trước về chính sách, nguồn lực, nhân lực và tổ chức thực hiện. Lưu ý là tăng trưởng nhanh nhưng không được đánh đổi môi trường, chất lượng sống, an sinh xã hội và kỷ cương quản lý.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, giải phóng nguồn lực đang bị ách tắc, đây là dư địa tăng trưởng lớn nhất của Hà Nội. Không thể để tình trạng “đóng băng nguồn lực” hoặc chậm trễ, lãng phí, các cơ hội của thành phố; không để trụ sở, đất công, công trình công cộng bị bỏ hoang trong khi thành phố còn thiếu nguồn lực cho giáo dục, y tế, văn hóa, nhà ở và hạ tầng đô thị.

Đối với các dự án trọng điểm cần tập trung cao độ giải phóng mặt bằng, giải ngân đầu tư và triển khai; ưu tiên giải phóng mặt bằng cho các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, hạ tầng chống ngập, xử lý nước thải, chất thải rắn, nhà ở và các trục kết nối vùng. Xem giải phóng mặt bằng là trách nhiệm cả hệ thống chính trị, phải gắn với tái định cư, trường học, y tế, sinh kế, điều kiện sống tốt cho người dân tại nơi ở mới.

Một số dự án trọng tâm của Hà Nội là cơ hội lớn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro không nhỏ trong quá trình tổ chức triển khai và vận hành. Thành phố phải tập trung chỉ đạo, triển khai phát triển hạ tầng giao thông, trường học, bệnh viện và các thiết chế xã hội thiết yếu đồng bộ cùng với nhà ở, sân vận động, làng Olympic và các công trình dịch vụ; công khai, minh bạch quỹ đất, giá đất, nghĩa vụ tài chính và cơ chế điều tiết giá trị đất tăng thêm, ưu tiên tái định cư, tái thiết sinh kế và hạ tầng công cộng, có phương án khai thác hiệu quả các công trình thể thao, văn hóa, thương mại.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phát huy mạnh hơn vai trò của khu vực doanh nghiệp, dịch vụ, thương mại, du lịch và tiêu dùng; tạo bước đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Hà Nội phải đi đầu trong xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, dữ liệu và sáng tạo; mạnh dạn thí điểm hỗ trợ tài chính cho những doanh nghiệp công nghệ cao của Thủ đô…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, tập trung giải quyết các vấn đề thiết yếu của người dân, xây dựng Thủ đô xanh, văn minh, đáng sống, lựa chọn một số vấn đề bức xúc nhất để tạo chuyển biến rõ nét ngay trong năm 2026, trước hết là ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm không khí, xử lý nước thải và rác thải, an toàn thực phẩm, trật tự đô thị, trường học và bệnh viện. Không thể giải quyết tất cả trong một thời gian ngắn, nhưng việc đã chọn phải làm đến nơi đến chốn, kết quả đầu ra rõ ràng để người dân cảm nhận được những thay đổi cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Thành phố chuẩn bị thật tốt cho năm học 2026-2027, bảo đảm mọi học sinh được đến trường an toàn, thuận lợi và được học tập trong điều kiện tốt hơn. Chủ động rà soát nhu cầu trường, lớp, giáo viên và cơ sở vật chất theo từng địa bàn, nhất là các khu vực dân số tăng nhanh, các xã, phường mới và nơi có nhiều công nhân, người lao động; kiểm soát chi phí bất hợp lý cho phụ huynh; cần sắp xếp lại mạng lưới trường học; cần triển khai tốt chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú, bảo đảm an toàn trường học, nâng chất lượng dạy học, từng bước xây dựng trường học số và quan tâm hơn đến giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Hà Nội cần tăng cường liên kết vùng, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và chủ động triển khai các kiến nghị của thành phố. Hà Nội phải chủ động phối hợp với các địa phương trong Vùng Thủ đô, đề xuất kịp thời với Trung ương các cơ chế và dự án cần thiết, không để mỗi địa phương phát triển riêng lẻ, làm giảm hiệu quả đầu tư và sức lan tỏa của Thủ đô.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, thành phố hoàn thành cao nhất mục tiêu năm 2026, chuẩn bị từ sớm cho năm 2027 và cả giai đoạn 2026-2030. Những nhiệm vụ quyết định tăng trưởng năm 2027 như danh mục dự án, vốn đầu tư, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, quy hoạch, quỹ đất và nhân lực phải được chuẩn bị ngay từ nửa cuối năm 2026, không để bước vào năm mới mới bắt đầu xử lý.

Ban Thường vụ Thành ủy phải tăng cường vai trò lãnh đạo trực tiếp của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy đối với các nhiệm vụ trọng tâm và điểm nghẽn lớn; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành theo mục tiêu, tiến độ và kết quả; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân Thủ đô.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị toàn hệ thống chính trị Thủ đô làm việc với tinh thần khẩn trương hơn nữa, trách nhiệm, quyết tâm cao nhất. Hà Nội phải tăng trưởng nhanh hơn, nhưng chất lượng phát triển phải tốt hơn; phải hiện đại hơn, nhưng phải giữ được chiều sâu văn hóa, bản sắc của Thủ đô; phải giàu mạnh hơn nhưng mọi người dân Thủ đô đều được thụ hưởng thành quả phát triển; phải tiên phong tạo ra những mô hình mới, cách làm mới, động lực mới có sức lan tỏa cho cả nước.

Tuấn Kiệt