Giữ nguyên quy định về chủ sở hữu hưởng lợi và phát hành trái phiếu

Sáng ngày 17/6, Quốc hội đã bấm nút thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp với 455/457 đại biểu có mặt tán thành. Luật được thông qua và có hiệu lực ngày 1/7/2025.

Luật quy định khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể tiêu chí để xác định, chế tài xử lý vi phạm khi không cung cấp thông tin.

Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân là cá nhân có quyền sở hữu trên thực tế vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối đối với doanh nghiệp đó, trừ trường hợp người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và người đại diện phần vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Luật không quy định thời hạn cụ thể doanh nghiệp đã thành lập trước thời điểm luật này có hiệu lực phải cung cấp thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi cho cơ quan đăng ký kinh doanh.

Trước đó, báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, về quy định liên quan đến “chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp”, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng nhiều đại biểu Quốc hội thống nhất với việc đưa khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp” vào dự thảo Luật theo hướng khái quát, quy định nguyên tắc chung, bảo đảm sự tương thích với Luật Phòng, chống rửa tiền.

Luật Doanh nghiệp sửa đổi cũng siết điều kiện phát hành trái phiếu của doanh nghiệp chưa đại chúng. Theo đó, doanh nghiệp phát hành trái phiếu yêu cầu phải có nợ phải trả (bao gồm giá trị trái phiếu dự kiến phát hành) không vượt quá 05 lần vốn chủ sở hữu của tổ chức phát hành theo báo cáo tài chính năm liền kề trước năm phát hành được kiểm toán; trừ tổ chức phát hành là doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp phát hành trái phiếu để thực hiện dự án bất động sản, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.

Với nội dung này, một số đại biểu Quốc hội kiến nghị không đưa vào Luật Doanh nghiệp các điều kiện cụ thể liên quan đến việc phát hành trái phiếu riêng lẻ, đồng thời đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này, tương tự như cơ chế của Luật Chứng khoán.

Tuy nhiên, trong Tờ trình số 286/TTr-CP và quá trình giải trình trước Quốc hội, Chính phủ đã phân tích rõ tính cần thiết của việc luật hóa nội dung này nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro, bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư và bảo đảm sự minh bạch của thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, Chính phủ đề xuất giữ nguyên quy định như trong dự thảo Luật.

Quan điểm này đã nhận được sự đồng thuận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tại Thông báo số 2001/TB-VPQH, Ủy ban đã thống nhất bổ sung quy định về hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu như một điều kiện bắt buộc khi doanh nghiệp chưa đại chúng phát hành trái phiếu riêng lẻ. Mục tiêu là nâng cao năng lực tài chính của tổ chức phát hành, hạn chế nguy cơ mất khả năng thanh toán, từ đó tăng cường kỷ luật thị trường và bảo đảm an toàn cho cả bên phát hành và nhà đầu tư.

Minh Anh