Giải pháp minh bạch hóa thị trường và huy động hiệu quả nguồn vàng trong dân

Thông tin trên được đưa ra tại tọa đàm “Sàn giao dịch vàng: Minh bạch thị trường và ổn định kinh tế vĩ mô” diễn ra ngày 18/11.

Việt Nam hiện sở hữu một lượng vàng khổng lồ trong dân, ước tính lên đến hàng trăm tấn. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu ước tính rằng lượng vàng trong dân tương đương khoảng 8% GDP, nhưng lại là một sự lãng phí lớn đối với nền kinh tế vì không được đưa vào sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh lãi suất ngân hàng không cạnh tranh được với lợi nhuận của vàng, cùng với rủi ro và vốn lớn của thị trường chứng khoán, bất động sản, nhu cầu tích lũy và đầu tư vàng của người dân là chính đáng. Điều này thúc đẩy sự chuyển dịch dòng tiền sang vàng trong thời gian qua.

Mặc dù thị trường vàng Việt Nam không hoàn toàn liên thông với thế giới, nhưng vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ biến động quốc tế. Trong vòng một năm qua, giá vàng thế giới đã tăng khoảng 56%, trong khi giá vàng trong nước tăng đến 80%, dẫn đến những biến động bất thường.

Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, việc huy động khoảng 300-500 tấn vàng trong dân là hoàn toàn khả thi, nhưng cần một quá trình dài hạn, thận trọng và không thể vội vàng. Theo ông Hiếu, nếu xây dựng được niềm tin vững mạnh từ thị trường, giảm độc quyền và mở rộng quyền tham gia của các doanh nghiệp, ngân hàng, bảo đảm sự lưu thông vàng minh bạch, dòng vàng trong dân sẽ tự nhiên vào hệ thống mà không cần cưỡng chế.

Thảo luận tại tọa đàm về việc thành lập sàn giao dịch vàng, Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối (NHNN), ông Đào Xuân Tuấn, cho biết NHNN đang xem xét 3 phương án mô hình để thành lập sàn giao dịch vàng: thành lập Sàn giao dịch vàng Quốc gia; cho phép đưa vàng vào giao dịch trên Sở giao dịch hàng hóa; thành lập Sàn giao dịch vàng trong Trung tâm tài chính Quốc tế tại Việt Nam.

Các phương án này đều hướng tới mục tiêu hình thành một trung tâm giao dịch vàng hiện đại, có hạ tầng thanh toán, lưu trữ và công nghệ đồng bộ, đồng thời huy động hiệu quả nguồn vàng trong dân.

Liên quan đến nội dung này, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam Nguyễn Thế Hùng khẳng định Việt Nam có đủ điều kiện về công nghệ và hạ tầng để xây dựng mô hình sàn giao dịch vàng hiện đại.

Sàn giao dịch vàng không chỉ dừng ở giao dịch mà phải đạt 3 giá trị cốt lõi: hiện đại hóa hoạt động mua bán vàng; phục vụ quản lý Nhà nước dựa trên dữ liệu minh bạch; tạo nền tảng phát triển các sản phẩm tài chính liên quan đến vàng trong tương lai.

Việc thí điểm dự kiến chia thành 3 giai đoạn và sẽ được điều chỉnh linh hoạt.

Giai đoạn 1: Vận hành Sàn giao dịch vàng phục vụ sản xuất và phân phối. Sàn sẽ chưa liên thông với thị trường vàng quốc tế để kiểm soát rủi ro. Việt Nam có thể cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu đạt chứng nhận chất lượng quốc tế để phục vụ sản xuất trong nước.

Giai đoạn 2: Mở rộng hệ thống phân phối cho các doanh nghiệp có nhu cầu thực.

Giai đoạn 3: Từng bước phát triển các sản phẩm tài chính phái sinh liên quan đến vàng, chỉ triển khai khi hành lang pháp lý và hệ thống dữ liệu đã hoàn thiện.

Ông Nguyễn Thế Hùng cho biết, việc thành lập sàn giao dịch vàng sẽ mang lại lợi ích lớn nhất là mọi giao dịch đều được ghi nhận, giảm đầu cơ, thao túng và bong bóng giá. 

"Nhiều tổ chức quốc tế đánh giá Việt Nam là một trong 10 thị trường vàng tiềm năng nhất thế giới. Tháng 12 tới, đoàn chuyên gia Singapore sẽ sang Việt Nam trao đổi mô hình quản lý , giao dịch vàng hiện đại, mở ra cơ hội tham khảo kinh nghiệm phù hợp với điều kiện trong nước", ông Nguyễn Thế Hùng cho hay.

Minh Anh