Giá hồ tiêu Việt Nam bứt phá kỷ lục của nhiều năm

Sản lượng giảm nhưng giá trị xuất khẩu tăng ấn tượng

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), vụ thu hoạch hồ tiêu năm 2025 tại Việt Nam đã kết thúc với sản lượng ước đạt 180.000 tấn, giảm 10.000 tấn so với năm 2024. Mức giảm này chủ yếu do không có sự mở rộng diện tích trồng mới trong niên vụ vừa qua.

Sản lượng hồ tiêu toàn cầu năm 2025 cũng ước tính giảm 7,8% so với năm 2024 và là năm thứ 3 liên tiếp sản lượng giảm, mặc dù có tăng ở Brazil nhưng giảm ở Ấn Độ và Indonesia.

Tính đến hết tháng 6/2025, Việt Nam đã xuất khẩu tổng cộng 124.133 tấn hồ tiêu các loại, trong đó tiêu đen chiếm 105.939 tấn và tiêu trắng là 18.194 tấn. Mặc dù lượng xuất khẩu giảm 12,9% so với cùng kỳ năm 2024, kim ngạch xuất khẩu lại đạt 850,5 triệu USD, tăng mạnh 34,1% so với năm trước.

Sự tăng trưởng ấn tượng về giá trị này chủ yếu đến từ sự bứt phá của giá xuất khẩu. Cụ thể, tiêu đen đạt bình quân 6.665 USD/tấn, tăng 93,6%, còn tiêu trắng đạt 8.079 USD/tấn, tăng 63,0% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Lê Việt Anh, Tổng thư ký VPSA, nhận định đây là mức giá cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh rõ nét xu hướng phục hồi của thị trường hồ tiêu thế giới và sự cải thiện về chất lượng, giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất của Việt Nam.

Thách thức lớn từ chính sách và lừa đảo quốc tế

Hoa Kỳ hiện là thị trường lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam, chiếm 23,6% tổng lượng xuất khẩu. Sáu tháng đầu năm, xuất khẩu tiêu sang thị trường này giảm mạnh 29,4% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Hùng, Phó Chủ tịch VPSA, nhận định hiện tại yếu tố thuế quan tại Hoa Kỳ có gây tác động nhất định đến giao dịch nhưng chưa phải là nhân tố chính chi phối thị trường.

Theo đánh giá của các doanh nghiệp, thách thức lớn nhất hiện tại với xuất khẩu Việt Nam là việc áp dụng Luật Thuế Giá trị gia tăng trong ngành hàng nông sản chưa có hướng dẫn cụ thể từ cơ quan chức năng. Điều này khiến các doanh nghiệp xuất khẩu lúng túng trong kê khai, làm chậm lại hoạt động giao dịch và tạm thời làm trầm lắng thị trường trong nước.

Bên cạnh đó, Thông tư 12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng gây vướng mắc. Ông Lê Việt Anh chia sẻ rằng theo quy định mới, mẫu Giấy chứng nhận An toàn thực phẩm do Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương cấp, nhưng phía châu Âu lại không chấp nhận mẫu này và yêu cầu phải là mẫu do Bộ cấp.

Quy định này có hiệu lực từ ngày 1/7 đã khiến hoạt động xuất khẩu của hai doanh nghiệp trong hiệp hội bị đình trệ, với sản lượng bình quân 100 tấn/tháng và trị giá khoảng 2,4 triệu USD.

Ngoài ra, trong 6 tháng đầu năm, Hiệp hội đã nhận được nhiều thông báo và đề nghị hỗ trợ từ các doanh nghiệp phản ánh tình trạng lừa đảo trong giao dịch quốc tế đang diễn ra rất phức tạp. Nhiều trường hợp doanh nghiệp Việt Nam đã giao hàng nhưng đối tác nhập khẩu không liên hệ, không thanh toán và không phản hồi. Các vụ việc này xảy ra ở nhiều thị trường khác nhau, từ Đức, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ cho đến cả Hoa Kỳ.

Trước những thông tin này, VPSA đề nghị các doanh nghiệp cần hết sức cẩn trọng, đặc biệt trong khâu soạn thảo và ký kết hợp đồng xuất khẩu để bảo vệ quyền lợi của mình.

Triển vọng về thị trường dịp cuối năm 

Về thị trường toàn cầu, ông Lê Việt Anh cho biết thị trường hồ tiêu tiếp tục duy trì xu hướng tiêu thụ ổn định và tăng nhẹ, bất chấp bối cảnh nguồn cung sụt giảm so với năm 2024. Giá tiêu duy trì ở mức cao gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, tạo động lực thúc đẩy một số quốc gia mở rộng diện tích trồng mới.

Tuy nhiên, hiệu ứng từ các diện tích này chỉ có thể tác động đến nguồn cung trong vòng 2-3 năm tới, không giải quyết được tình trạng thiếu hụt trước mắt.

Tại các nước sản xuất, do thu hoạch diễn ra trong bối cảnh nguồn cung giảm và nông dân có tài chính dư dả hơn nhờ giá cao, thị trường không ghi nhận hiện tượng bán tháo sau thu hoạch như những năm trước. Điều này giúp giữ mặt bằng giá ổn định và củng cố kỳ vọng giá tiếp tục cao trong thời gian tới.

Nhận định thị trường trong thời gian tới, ông Lê Việt Anh cho biết thị trường Mỹ dự kiến sẽ tăng mạnh đơn hàng vào quý IV/2025 và quý I/2026, khi doanh nghiệp nhập khẩu bắt đầu xây dựng tồn kho cho mùa tiêu thụ cao điểm.

Với Trung Quốc, mặc dù xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này có sự cải thiện nhẹ trong nửa đầu năm, song chưa có dấu hiệu bùng nổ rõ rệt. Dự kiến 6 tháng cuối năm, Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng nhập khẩu từ Việt Nam nhưng khó lặp lại mức độ mua ồ ạt như năm 2023, một phần do cạnh tranh giá từ Indonesia. Điều này đặt ra yêu cầu rõ ràng hơn về giá cả linh hoạt và chiến lược giao hàng phù hợp với biến động nhu cầu từng giai đoạn.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế còn tiềm ẩn nhiều bất ổn từ chính sách thuế, địa chính trị, cho đến nhu cầu tiêu dùng theo mùa, các nhà nhập khẩu quốc tế đang dần ưu tiên chiến lược mua nhỏ giọt, đều đặn, có kiểm soát thay vì mua gom với khối lượng lớn. Đây được xem là cách tiếp cận hiệu quả nhất trong việc giảm rủi ro chi phí và quản lý tồn kho linh hoạt.

Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA, kỳ vọng thị trường sẽ khởi sắc hơn trong nửa cuối năm, đặc biệt khi các vấn đề liên quan đến chính sách thuế có thể được giải quyết vào khoảng tháng 8 hoặc các tháng tiếp theo.

Nhu cầu thị trường cuối năm cũng được dự báo tăng do các doanh nghiệp và nhà nhập khẩu đã "nén" nhu cầu ở mức tối thiểu trong giai đoạn đầu năm. Thực tế hiện tại cũng cho thấy tín hiệu tích cực, thị trường đang dần phục hồi, mang lại triển vọng xuất khẩu hồ tiêu khả quan hơn.

Minh Anh