Gạo Việt vươn lên nhờ lợi thế giá và chất lượng

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, giá gạo xuất khẩu 5% tấm của Việt Nam hiện đạt 388 USD/tấn. Mức này tuy cao hơn gạo Ấn Độ 10 USD/tấn nhưng lại thấp hơn gạo Thái Lan 10 USD/tấn.

Đối với gạo 25% tấm, giá xuất khẩu của Việt Nam đứng ở mức 362 USD/tấn, thấp hơn gạo Thái Lan 18 USD/tấn và thấp hơn gạo Ấn Độ 5 USD/tấn. Sự chênh lệch giá có lợi này giúp gạo Việt Nam dễ dàng tiếp cận các thị trường khó tính hơn.

Trong 5 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo, đạt 2,34 tỷ USD. Mặc dù khối lượng tăng 12,2%, giá trị lại giảm 8,9% so với cùng kỳ năm 2024. Philippines vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất của Việt Nam với thị phần chiếm 41,4%. Bờ Biển Ngà và Trung Quốc là hai thị trường lớn tiếp theo với thị phần tương ứng là 11,9% và 10,3%.

Liên quan đến đối thủ lớn của Việt Nam trên thị trường là gạo Thái Lan, USDA dự báo lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan rơi xuống mức 7 triệu tấn - con số thấp kỷ lục trong nhiều năm gần đây. Tháng trước, USDA dự báo xuất khẩu gạo Thái Lan cả năm 2025 là 7,2 triệu tấn.

Nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm trên đến từ thị trường Indonesia khi nước này giảm mạnh nhập khẩu gạo trong năm 2025 nhờ sản xuất trong nước và lượng tồn kho tăng. Trong năm 2024, Indonesia là nước nhập khẩu gạo lớn thứ hai thế giới và là thị trường chiếm sản lượng nhiều nhất của Thái Lan.

Tại thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới là Philippines, gạo Thái Lan đang mất dần sức cạnh tranh so với gạo Việt Nam do giá cao. Xuất khẩu gạo của Thái Lan sang Philippines trong 4 tháng đầu năm 2025 đã giảm 61% so với năm 2024. Bên cạnh đó, xuất khẩu gạo của Thái Lan vào Malaysia đã giảm 65% do giá cả cạnh tranh hơn từ Pakistan, Ấn Độ và Việt Nam.

Lượng tồn kho eo hẹp đã đẩy giá lên cao hơn và đồng baht mạnh hơn cũng khiến xuất khẩu gạo của Thái Lan trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua quốc tế.

Với Việt Nam, chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy nhận định, thời gian qua, ngành hàng lúa gạo của nước ta đã có nhiều chuyển dịch tích cực trong hoạt động xuất khẩu. Định hướng rõ ràng là tập trung cho các sản phẩm gạo thơm, gạo chất lượng cao, giảm dần gạo cấp thấp và đầu tư vào sản xuất sạch hơn. Những thay đổi chiến lược này đã giúp nâng tầm giá trị hạt gạo Việt trên thị trường quốc tế.

Theo dự báo của USDA, xuất khẩu gạo Việt Nam trong năm 2025 sẽ đạt khoảng 7,9 triệu tấn, giữ vững vị trí thứ hai thế giới, chỉ sau Ấn Độ. Điều này cho thấy ngành lúa gạo Việt Nam đang đi đúng hướng, không chỉ đảm bảo an ninh lương thực quốc gia mà còn đóng góp ngày càng quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu, khẳng định vị thế nông sản Việt trên bản đồ thế giới.

Hoàng Anh