Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Việc xây dựng Thông tư nhằm cụ thể hóa Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045".

Dự thảo Thông tư dự kiến áp dụng đối với các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, gồm giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên. Dự thảo cũng quy định việc tự đánh giá, sử dụng kết quả đánh giá, cải tiến chất lượng dạy và học tiếng Anh trong trường học.

Điểm cốt lõi của dự thảo là thay đổi cách tiếp cận: tiếng Anh không chỉ là một môn học mà phải trở thành công cụ được sử dụng rộng rãi và thường xuyên trong dạy học, giao tiếp và quản lý. Theo đó, việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai đòi hỏi sự phát triển đồng bộ về chương trình, đội ngũ giáo viên, học liệu, cơ sở vật chất và đặc biệt là chuyển đổi số.

Dự thảo không yêu cầu các nhà trường phải chuyển đổi mọi hoạt động sang tiếng Anh ngay lập tức. Thay vào đó, môi trường này sẽ được hình thành từng bước, phù hợp với điều kiện thực tế và năng lực triển khai của từng cơ sở. Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng áp dụng mô hình đồng loạt trong bối cảnh nguồn lực giữa các địa phương và loại hình trường học còn khác biệt.

Thay vì đánh giá theo kiểu "đạt" hoặc "không đạt", dự thảo đề xuất khung đánh giá chất lượng theo 3 mức độ phát triển tăng dần:

Mức độ 1 - Khởi đầu: Cơ sở giáo dục hình thành các điều kiện cần thiết và tổ chức được các hoạt động cơ bản để triển khai.

Mức độ 2 - Phát triển: Các điều kiện được củng cố, mở rộng; việc sử dụng tiếng Anh trong dạy học và giao tiếp được duy trì thường xuyên.

Mức độ 3 - Phát triển cao: Triển khai đồng bộ, hiệu quả, hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh toàn diện và bền vững trong toàn đơn vị.

Các mức độ này được thiết kế theo nguyên tắc kế thừa: để đạt mức độ cao hơn, cơ sở giáo dục phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các mức độ trước đó. Điều này giúp các trường chủ động nhận diện vị trí hiện tại để xây dựng kế hoạch cải tiến phù hợp.

Bộ GD&ĐT nhấn mạnh nguyên tắc, không dùng kết quả đánh giá để xếp hạng, so sánh hoặc tạo áp lực cho các trường. Mục đích chính của việc đánh giá là giúp nhà trường xác định thực trạng và xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng; cung cấp dữ liệu để cơ quan quản lý theo dõi, hỗ trợ và hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực hợp lý theo lộ trình; tích hợp việc tự đánh giá vào kế hoạch nhiệm vụ năm học, tránh phát sinh thêm các quy trình hành chính độc lập hay hồ sơ sổ sách chỉ để phục vụ kiểm tra.

Tuấn Kiệt