Đưa sản phẩm OCOP trở thành thương hiệu quốc gia

Sáng 4/7, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp cho ý kiến về đề xuất sửa đổi Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Chương trình OCOP có vai trò quan trọng trong nâng cao giá trị nông sản, thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm nông thôn, hỗ trợ nông dân từng bước tham gia thị trường toàn cầu. Qua quá trình triển khai, chương trình đã tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn mới, Quyết định số 148/QĐ-TTg phê duyệt Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cần được sửa đổi, hoàn thiện, phù hợp hơn với năng lực quản lý của địa phương. Đồng thời, cần bảo đảm các yếu tố như chất lượng sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo hộ sở hữu trí tuệ và xây dựng thương hiệu OCOP.

Phó Thủ tướng khẳng định: "OCOP không chỉ là sản phẩm đặc thù của địa phương mà cần vươn lên thành thương hiệu hàng hóa quốc gia." Những sản phẩm đạt chuẩn quốc gia cần được bảo vệ và hỗ trợ phát triển thị trường quốc tế.

Theo đó, quá trình đánh giá, công nhận sản phẩm OCOP cần được thực hiện theo hướng chuyên môn hóa, khách quan, thống nhất trên phạm vi cả nước.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam cho biết, hiện cả nước có 16.855 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Trong đó, 76,2% là sản phẩm 3 sao, 22,7% đạt 4 sao và 126 sản phẩm đạt 5 sao – được công nhận là sản phẩm quốc gia.

Về chủ thể OCOP, cả nước có 9.822 đơn vị tham gia, bao gồm: 32,9% là hợp tác xã, 25,3% là doanh nghiệp nhỏ, 33,5% là hộ sản xuất, cơ sở kinh doanh và phần còn lại là tổ hợp tác. Đáng chú ý, có tới 40% chủ thể là phụ nữ và 17,1% là người dân tộc thiểu số. Hiện đã có hơn 3.000 hợp tác xã tham gia sản xuất sản phẩm OCOP.

Các sản phẩm OCOP ngày càng đáp ứng tốt hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm và mẫu mã phù hợp thị trường trong nước cũng như quốc tế. Tuy vậy, thực tế triển khai vẫn còn một số khó khăn như thiếu nhân lực chuyên môn, hạn chế trong tiếp cận tín dụng, công nghệ và vùng nguyên liệu ổn định.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiến nghị sửa đổi Quyết định 148 theo hướng chuyển thẩm quyền đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 3 sao trở lên cho cấp tỉnh, nhằm bảo đảm tính khách quan, đồng bộ và nâng cao uy tín thương hiệu.

Một số ý kiến tại cuộc họp cho rằng, những địa phương có đủ điều kiện về tổ chức và chuyên môn, như TP.HCM, có thể được phân cấp phù hợp.

Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam Hồ Xuân Hùng cho rằng, việc giao quyền đánh giá cho cấp tỉnh là cần thiết nhằm bảo vệ thương hiệu OCOP – vốn đang được định vị là thương hiệu quốc gia, mang giá trị kinh tế, văn hóa và đối ngoại.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà thống nhất chủ trương giao cấp tỉnh tổ chức đánh giá sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Đồng thời, yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu đầy đủ các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện dự thảo sửa đổi Quyết định 148, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành, tránh để xảy ra khoảng trống chính sách.

Về lâu dài, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần phối hợp các bộ, ngành, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các địa phương xây dựng Chương trình OCOP một cách bài bản, có tầm nhìn dài hạn. Chương trình cần hội tụ đầy đủ các yếu tố như chất lượng cao, an toàn thực phẩm, giá trị gia tăng, quy mô thị trường, chỉ dẫn địa lý, thương hiệu, ứng dụng chuyển đổi số và thương mại điện tử.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Sản phẩm OCOP phải mang thương hiệu Việt Nam, được bảo vệ và quảng bá bằng các chính sách phù hợp. Mỗi sản phẩm cần có câu chuyện riêng gắn với văn hóa, lịch sử, đảm bảo an toàn thực phẩm, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số.” Mục tiêu cuối cùng là xây dựng hàng nghìn sản phẩm đặc thù, khác biệt, đạt chuẩn quốc tế, góp phần chinh phục thị trường toàn cầu.

Minh Châu