Doanh nhân, nghệ nhân giữ vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế quốc gia thời kỳ mới

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của chúng ta ngay từ những ngày đầu lập quốc đã nhìn thấy vai trò chiến lược của giới Công - Thương. Vì vậy ngày 13/10/1945, giới doanh nhân đã được tập hợp lại thành lập nên “Công - Thương cứu quốc đoàn” và gia nhập vào Mặt trận Việt Minh.

Sau này, trong thời kỳ kháng chiến, những nhà công thương yêu nước như Bạch Thái Bưởi, Trịnh Văn Bô, Đỗ Đình Thiện, Nguyễn Sơn Hà, Nguyễn Hữu Nhâm, Vương Thị Lai... đã phát huy rõ nét vai trò tiên phong, sẵn sàng dốc tài sản để ủng hộ cách mạng, đặt nền móng cho tinh thần “doanh nhân đồng hành với dân tộc”.

Hơn 80 năm qua, lực lượng doanh nhân Việt Nam đã đi qua nhiều giai đoạn lịch sử: từ kháng chiến kiến quốc, khôi phục kinh tế sau chiến tranh, đến thời kỳ Đổi mới (1986) và hội nhập sâu rộng. Mỗi một giai đoạn, đều có dấu ấn của đội ngũ doanh nhân. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, phụ thuộc vào viện trợ quốc tế, Việt Nam đã không ngừng bứt phá mạnh mẽ để trở thành nền kinh tế lớn của thế giới. Chúng ta cũng trở thành quốc gia có tầm ảnh hưởng trong khu vực, có tiếng nói trên trường quốc tế. Thành công này có sự đóng góp rất quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân, trong đó doanh nhân chính là lực lượng dẫn dắt.

Hiện nay chúng ta có hơn 1,1 triệu doanh nghiệp, khoảng 5 triệu hộ kinh doanh cá thể. Khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo ra hơn 40 triệu việc làm, chiếm hơn 82% tổng số lao động trong nền kinh tế, đóng góp gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội.

Hiện nay, doanh nhân Việt Nam đang là lực lượng tiên phong trong phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Chúng ta hiện có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia; thiết lập quan hệ kinh tế, thương mại với 220 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó nhiều quốc gia có nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới. Trong bối cảnh đó, giới doanh nhân Việt Nam đang làm chủ thật sự trên “sân chơi” của mình. Họ đã tạo ra hàng trăm sản phẩm thương hiệu quốc gia. Họ cũng làm nên những thương hiệu Việt có tầm vóc như: TH Truemilk, Vinfast, VNPT, Viettel, Massan, FPT…

Có thể nói, đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã và đang trưởng thành vượt bậc. Nhiều doanh nghiệp đã vươn tầm khu vực, thế giới, khẳng định vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Nếu như doanh nhân là “chiến sĩ trên mặt trận kinh tế” thì nghệ nhân lại chính là “người giữ lửa” các giá trị văn hoá, truyền thống. Họ không chỉ có vai trò bảo tồn di sản văn hóa mà còn phát huy giúp nó trở thành một lợi thế của quốc gia, biến văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế, xã hội.

Hiện nay cả nước có khoảng 4.500 nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú, trong đó phần lớn hoạt động trong các lĩnh vực văn hóa phi vật thể và nghề truyền thống. Ngoài ra, còn có hàng chục nghìn nghệ nhân đang hoạt động tại hơn 5.400 làng nghề trên khắp cả nước. Chúng ta đang có khoảng 1 triệu lao động tham gia trong các làng nghề truyền thống - nhiều người trong số đó là nghệ nhân chưa được công nhận chính thức nhưng vẫn đóng vai trò “giữ lửa” nghề. 

Lực lượng nghệ nhân không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn truyền thống, mà còn góp phần tạo ra giá trị kinh tế lớn. Các sản phẩm do nghệ nhân sáng tạo ra không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước, mà còn vươn ra thị trường quốc tế, đóng góp tích cực vào xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ của Việt Nam.

Hiện nay, doanh thu của các làng nghề nước ta ước đạt khoảng 75 nghìn tỷ đồng. Trong đó, Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cho thấy, Việt Nam hiện đứng thứ hai châu Á về xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ, chỉ sau Trung Quốc. Sản phẩm hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam hiện đã có mặt tại 163 quốc gia và vùng lãnh thổ, với kim ngạch năm 2024 đạt khoảng 4 tỷ USD.

Hiểu rõ vai trò quan trọng của doanh nhân, nghệ nhân, những năm qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã ban hành nhiều quyết sách mang tính định hướng, mở đường, khai thông… giúp doanh nhân, nghệ nhân tận dụng được tối đa nguồn lực, vị thế để hoạt động, phát triển. Từ kiện Đại hội XIII của Đảng, đến hàng loạt các Nghị quyết then chốt như: Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 10/10/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân;Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội: Về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân… Những chính sách này đã và đang tạo dựng hành lang pháp lý thông thoáng, hỗ trợ tài nguyên, khuyến khích sự đổi mới, giảm thiểu rủi ro… từ đó giúp doanh nhân, nghệ nhân vững tin, mạnh dạn đầu tư, phát triể và hội nhập.

Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, lực lượng doanh nhân, nghệ nhân phát triển vững mạnh chính là yếu tố then chốt để xây dựng nền kinh tế tự lực, tự cường. Với việc đẩy mạnh thực hiện công - tư kiến quốc - Nhà nước và doanh nhân cùng nhau gánh vác trách nhiệm xây dựng đất nước, phát triển kinh tế, trong đó doanh nghiệp khó khăn, có Nhà nước tháo gỡ, hỗ trợ kịp thời, chắc chắn đội ngũ doanh nhân, nghệ nhân sẽ có được đòn bẩy vững chắc để bứt phá, vươn mình cùng dân tộc.

Lâm Tới