Điều gì khiến các tổ chức tài chính quốc tế xem WinCommerce là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của Masan?

Từ khoản lỗ nghìn tỷ đến lợi nhuận bền vững

Khi Masan tiếp quản chuỗi WinMart/WinMart+ vào cuối năm 2019, đây là một trong những thương vụ gây nhiều tranh luận nhất trên thị trường. Chuỗi bán lẻ khi đó ghi nhận khoản lỗ gần 4.000 tỷ đồng trước năm 2020, trong khi mô hình mở rộng liên tục khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi về khả năng sinh lời.

Sau gần bảy năm tái cấu trúc, cục diện mảng bán lẻ của Masan đã thay đổi. WinCommerce đạt điểm hòa vốn trong năm 2024, ghi nhận lợi nhuận gần 500 tỷ đồng năm 2025 và doanh nghiệp đặt mục tiêu khoảng 1.000 tỷ đồng trong năm 2026. Trong cùng giai đoạn, quy mô mạng lưới đã tăng gần gấp đôi so với cuối năm 2019, vượt mốc 5.000 cửa hàng trên toàn quốc. Điều đáng chú ý là tăng trưởng doanh thu không đánh đổi lợi nhuận. Quý I/2026, doanh thu WinCommerce tăng 29% so với cùng kỳ, trong khi doanh thu trên cửa hàng hiện hữu (LFL) tăng khoảng 14%.

Chính sự kết hợp giữa tăng trưởng và khả năng sinh lời khiến góc nhìn của giới phân tích đối với WinCommerce thay đổi đáng kể. UBS nhận định WinCommerce sẽ trở thành động lực tăng trưởng lợi nhuận quan trọng của Masan trong giai đoạn 2025-2028. Theo dự báo của tổ chức này, tỷ trọng EBITDA của WinCommerce trong tổng EBITDA hợp nhất của Masan (không bao gồm Techcombank) sẽ tăng từ khoảng 15% năm 2025 lên khoảng 25% vào năm 2028.

WinCommerce không chỉ là chuỗi bán lẻ mà còn là nền tảng phân phối của Consumer Operating System. Khi mạng lưới tiếp tục mở rộng và hiệu quả vận hành được cải thiện, doanh nghiệp không chỉ tạo tăng trưởng cho riêng mình mà còn giúp rút ngắn thời gian đưa các sản phẩm mới của Masan Consumer đến người tiêu dùng, đồng thời gia tăng hiệu quả của toàn hệ sinh thái tiêu dùng.

Không chỉ có lợi nhuận, WinCommerce bắt đầu tạo dòng tiền

Chu kỳ vốn lưu động của WinCommerce đã cải thiện xuống âm 7 ngày vào cuối quý I/2026. Điều này cho thấy doanh nghiệp có thể thu hồi tiền từ hoạt động bán hàng nhanh hơn chu kỳ thanh toán cho nhà cung cấp, giúp tạo nguồn vốn lưu động tự nhiên để tiếp tục mở rộng hệ thống. Trong ngành bán lẻ, đây được xem là một trong những chỉ số phản ánh khả năng tạo dòng tiền bền vững, bởi doanh nghiệp có thể tiếp tục mở rộng mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào vốn vay hoặc dòng tiền từ công ty mẹ.

Bên cạnh đó, hiệu quả sử dụng vốn cũng được cải thiện đáng kể. Theo UBS, mô hình WinMart+ nông thôn chỉ cần khoảng 30.000 USD vốn đầu tư mỗi cửa hàng và thời gian hoàn vốn dưới hai năm. Trong năm tháng đầu năm 2026, mô hình này đã đóng góp khoảng 28% doanh thu toàn hệ thống và trở thành động lực mở rộng chính của WinCommerce.

Nếu giai đoạn trước WinCommerce vận hành theo một mô hình tương đối đồng nhất trên toàn quốc, hiện doanh nghiệp đã phát triển các mô hình riêng cho thành thị và nông thôn nhằm tối ưu chi phí đầu tư và hiệu quả kinh doanh. Việc chuẩn hóa thiết kế và quy trình xây dựng giúp chi phí đầu tư mỗi cửa hàng giảm khoảng 30% so với trước. Song song đó, các nền tảng số và AI được ứng dụng trong dự báo nhu cầu, quản lý tồn kho và bổ sung hàng hóa giúp nâng cao hiệu quả vận hành, trong khi hệ thống trung tâm phân phối tập trung hiện xử lý hơn 60% sản lượng hàng hóa toàn mạng lưới, góp phần giảm chi phí logistics trên mỗi đơn vị hàng hóa.

Những cải thiện này phản ánh trực tiếp vào kết quả kinh doanh. Quý I/2026, WinCommerce ghi nhận lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông không kiểm soát đạt khoảng 204 tỷ đồng, tăng hơn 250% so với cùng kỳ năm trước, dù vẫn mở mới 225 cửa hàng trong quý. Báo cáo của UBS nhận định câu chuyện của WinCommerce không chỉ nằm ở việc chuyển từ lỗ sang lãi mà còn ở dư địa tăng trưởng dài hạn.

Việt Nam hiện vẫn là một trong những thị trường bán lẻ hiện đại có mức độ thâm nhập thấp nhất ASEAN. Theo dữ liệu Euromonitor được UBS trích dẫn, 5 nhà bán lẻ lớn nhất mới chỉ chiếm khoảng 10% thị phần, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực. Điều này đồng nghĩa dư địa chuyển dịch từ chợ truyền thống sang bán lẻ hiện đại vẫn còn rất lớn.

SSI Research cũng cho rằng WinCommerce là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi rõ nét từ quá trình chuyển đổi chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, khi việc chuyển từ cơ chế thuế khoán sang kê khai theo doanh thu góp phần thúc đẩy quá trình chính quy hóa thị trường bán lẻ và gia tăng thị phần cho kênh bán lẻ hiện đại.

PV