Đề xuất tăng lương tối thiểu vùng lên tới 9,8% từ năm 2027

Phương án được ưu tiên đề xuất là tăng bình quân 9,8%, tương ứng 360.000-520.000 đồng/người/tháng. Phương án dự phòng thấp hơn, tăng 8,5%, tương ứng 315.000-450.000 đồng/người/tháng. Lương tối thiểu theo giờ sẽ được quy đổi từ lương tháng có hệ số điều chỉnh. Thời điểm áp dụng đề xuất là 1/1/2027.

Đề xuất dựa trên khảo sát gần 2.000 lao động tại 196 doanh nghiệp ở 7 tỉnh, thành. Số liệu cho thấy bức tranh thu nhập còn nhiều gam màu tối: hơn một nửa lao động chỉ đủ trang trải nhu cầu cơ bản, khoảng 1/5 phải làm thêm vì thu nhập không đủ sống, và gần 27% phải vay mượn hằng tháng.

Áp lực còn đến từ nhà ở, giáo dục, y tế - diện tích nhà ở bình quân của người lao động hiện chỉ khoảng 7,6 m²/người, thấp xa so với chuẩn đô thị. Thu nhập thấp cũng đang tác động tới các quyết định lớn trong đời sống: hơn một nửa lao động độc thân cho biết lương ảnh hưởng đến quyết định kết hôn, gần 73% lao động đã lập gia đình phải hoãn kế hoạch sinh thêm con.

Tổng Liên đoàn cũng lưu ý mức tăng 7,2% hồi đầu năm 2026 chưa bắt kịp đà tăng trưởng kinh tế và chi phí sinh hoạt, nên việc điều chỉnh tiếp trong năm 2027 là cần thiết.

Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng đồng tình với việc cần điều chỉnh mức lương tối thiểu nhưng cho rằng nếu áp dụng từ ngày 1/1/2027 sẽ khá gấp và không đủ thời gian để cộng đồng doanh nghiệp thích ứng.

Thay vào đó, đại diện VCCI đề xuất lùi thời điểm điều chỉnh đến ngày 1/7/2027 để doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị cho những thay đổi về chi phí nhân công.

Theo đại diện VCCI, hiện nay nhiều doanh nghiệp vẫn đang gặp khó khăn do cả yếu tố chủ quan và khách quan, nếu mức tăng lương quá cao sẽ làm chi phí sản xuất tăng đáng kể, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, việc điều chỉnh cần bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Thời điểm điều chỉnh cũng như mức tăng lương tối thiểu vùng sẽ tiếp tục được các bên thảo luận trong những phiên họp tiếp theo của Hội đồng Tiền lương Quốc gia.

Trả lời báo chí, một chuyên gia lao động - tiền lương đánh giá mức 9,8% là hợp lý trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, nhưng nhấn mạnh hiệu quả thực tế phụ thuộc vào việc kiểm soát giá cả song song - nếu giá nhà, học phí, hàng thiết yếu tiếp tục tăng thì thu nhập thực của người lao động khó cải thiện. Về thời điểm, chuyên gia này gợi ý cách linh hoạt: doanh nghiệp đủ điều kiện tăng ngay từ đầu năm, doanh nghiệp khó khăn có thể lùi nhưng phải truy lĩnh đầy đủ phần chênh lệch.

Từ năm 2009, lương tối thiểu vùng đã qua 17 lần điều chỉnh. Mức hiện hành (từ 1/1/2026, tăng 7,2%) là: vùng I 5,31 triệu đồng/tháng, vùng II 4,73 triệu, vùng III 4,14 triệu, vùng IV 3,7 triệu đồng/tháng.

Tiến Minh