Đề xuất quy định mới về quản lý thuế giao dịch liên kết, áp dụng từ 1/7/2026

Việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa các nội dung của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước.

Theo kế hoạch, Nghị định mới sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, cùng thời điểm với Luật Quản lý thuế mới. Dự thảo được thiết kế trên cơ sở kế thừa 13 điều còn phù hợp từ Nghị định số 132/2020/NĐ-CP, đồng thời sửa đổi và bổ sung 10 điều nhằm khắc phục các bất cập phát sinh trong thực tế.

Theo dự thảo, các bên được xác định có quan hệ liên kết bao gồm các trường hợp điển hình như sau: Một doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu doanh nghiệp kia. Cả hai doanh nghiệp đều có ít nhất 25% vốn góp do một bên thứ ba nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp. Một doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất và nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp kia.

Điểm mới đáng chú ý trong dự thảo lần này là việc điều chỉnh quy định về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) để phù hợp với thông lệ quốc tế và chương trình chống xói mòn cơ sở thuế (BEPS).

Thay vì áp dụng ngưỡng cố định 18.000 tỷ đồng như quy định cũ tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP, dự thảo đề xuất nâng ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu lên mức tương đương từ 750 triệu Euro trở lên.

Nguyên nhân bởi tỷ giá VND/EUR thường xuyên thay đổi, khiến ngưỡng 18.000 tỷ đồng (xác lập từ năm 2015) không còn phù hợp với thực tế hiện nay (hiện 750 triệu Euro tương đương khoảng 22.000 tỷ đồng). Ngưỡng này được căn cứ vào doanh thu hợp nhất toàn cầu của tập đoàn trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo.

Dự thảo yêu cầu Báo cáo CbCR phải được lập theo định dạng XML đã mã hóa, đúng chuẩn của Diễn đàn toàn cầu. Người nộp thuế sẽ gửi báo cáo qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin quản lý thuế hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ T-VAN.

Để cơ quan thuế có thêm thông tin xác định giá giao dịch liên kết, dự thảo đã bổ sung và sửa đổi các quy định về cơ sở dữ liệu quản lý thuế. Đồng thời, các quy định về quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế trong việc kê khai, xác định giá giao dịch cũng được dẫn chiếu trực tiếp theo Luật Quản lý thuế mới nhằm đảm bảo tính minh bạch, dễ hiểu.

Việc điều chỉnh tăng ngưỡng doanh thu nộp báo cáo CbCR được Bộ Tài chính đánh giá là sẽ giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, góp phần cải cách thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho các Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam.

Minh Anh