Đề xuất quản lý tem truy xuất nguồn gốc 3 nhóm sản phẩm, hàng hóa

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa đề xuất xây dựng Đề án tổng thể về triển khai, áp dụng và quản lý tem truy xuất nguồn gốc, đồng thời xây dựng, vận hành và quản lý Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Theo đó, để bắt kịp xu hướng phát triển và triển khai truy xuất nguồn gốc trên thế giới, cũng như hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất xây dựng Đề án tổng thể về triển khai, áp dụng và quản lý tem truy xuất nguồn gốc đối với 3 nhóm sản phẩm, hàng hoá trong nước gồm nhóm các sản phẩm y tế, nông sản thực phẩm, sản phẩm công nghiệp nhẹ.

Truy xuất nguồn gốc từ lâu đã là vấn đề quan tâm chung của toàn cầu trước vấn nạn hàng giả, hàng nhái, hàng lưu thông không rõ nguồn gốc xuất xứ, sản phẩm chứa chất cấm, độc hại ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe người tiêu dùng….

Tại Việt Nam, truy xuất nguồn gốc vẫn còn khá mới, tuy nhiên, hoạt động này đang được triển khai nhanh chóng. Việc sử dụng tem truy xuất nguồn gốc trên các sản phẩm, hàng hóa ngày càng phổ biến. Nhờ đó, người tiêu dùng và các bên liên quan có thể truy xuất thông tin nhanh chóng, chính xác, qua đó nâng cao niềm tin của người tiêu dùng vào các sản phẩm có gắn tem truy xuất nguồn gốc.

Ngoài ra việc sử dụng tem truy xuất nguồn gốc chưa được thực hiện thống nhất, bài bản và có hệ thống; có hiện tượng không xác định được tem truy xuất nguồn gốc trên thị trường.

Bên cạnh đó, suy giảm sự quan tâm và lo ngại chất lượng sản phẩm không đúng như thông tin truy xuất. Người tiêu dùng chưa hiểu đúng giá trị cũng như nguyên lý của tem truy xuất nguồn gốc, bên cạnh đó người tiêu dùng chưa quen với việc cài đặt, sử dụng ứng dụng thiết bị di động để quét tra cứu thông tin truy xuất nguồn gốc.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, nguyên nhân của các bất cập, hạn chế là do việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc mới chỉ triển khai thí điểm ở một số địa phương và thị trường lớn (TP.HCM, Hà Nội…), chưa có quy định, hướng dẫn thống nhất của các Bộ, ngành và cơ quan có liên quan.

Tem truy xuất nguồn gốc áp dụng trên các sản phẩm hiện nay không được chuẩn hóa về nội dung và hình thức, người tiêu dùng không thể phân biệt giữa tem truy xuất nguồn gốc với các loại dấu hiệu nhãn khác.

Các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn trong việc tự nghiên cứu, xây dựng triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc cho từng sản phẩm, nhóm sản phẩm ngành hàng cụ thể.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc ở Việt Nam hiện nay thường không có khả năng tham gia vào hệ thống truy xuất nguồn gốc khác là do các hệ thống truy xuất nguồn gốc hiện tại thường sử dụng các mã phân định có cấu trúc tự đặt chỉ có giá trị phân định trong phạm vi nội bộ, mà không sử dụng các hệ thống mã phân định toàn cầu.

Ngoài ra, do không có sự quản lý và điều phối chung về cấu trúc mã phân định nên rất dễ xảy ra trường hợp trùng mã giữa các hệ thống truy xuất nguồn gốc khác nhau…

Thông qua đề án, sẽ xác định những nhiệm vụ cần triển khai, phương án và phân công trách nhiệm Bộ, ngành các bên liên quan trong quá trình quản lý và thực thi hoạt động tem truy xuất nguồn gốc một cách bài bản, hiệu quả.

Bên cạnh đó, xây dựng, vận hành và quản lý Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia; triển khai thí điểm việc áp dụng tem truy xuất nguồn gốc đối với 1 - 3 nhóm sản phẩm tại các tỉnh, thành phố trên phạm vi cả nước theo yêu cầu đề xuất của địa phương.

Tú Anh