Đề xuất loạt cơ chế "đặc thù" đột phá phát triển văn hóa Việt Nam

Tháo gỡ "điểm nghẽn" pháp lý cho ngành văn hóa

Thực tiễn phát triển văn hóa và con người Việt Nam thời gian qua cho thấy hệ thống pháp luật hiện hành vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu trong bối cảnh mới. Nhận thức về vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững đôi khi chưa sâu sắc, khiến việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng còn chậm và thiếu đồng bộ.

Nhiều quy định pháp luật hiện nay chưa theo kịp thực tiễn đời sống xã hội, chưa tạo được khung pháp lý đủ mạnh để bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc. Đặc biệt, nguồn lực đầu tư cho văn hóa còn thấp, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước trong khi các chính sách khuyến khích xã hội hóa, thu hút đầu tư tư nhân vẫn chưa hoàn thiện. Vì vậy, việc ban hành Nghị quyết mới là bước đi thiết yếu để thể chế hóa kịp thời Nghị quyết số 80-NQ/TW của Đảng.

Cơ chế đột phá trong thu hút nguồn lực đầu tư

Dự thảo Nghị quyết đề xuất những thay đổi mạnh mẽ về thủ tục hành chính và quy hoạch để khơi thông dòng vốn vào lĩnh vực văn hóa, thể thao:

Các dự án đầu tư công, dự án PPP hoặc dự án theo Luật Đầu tư thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao nếu có chỉ đạo từ cấp cao nhưng chưa có trong quy hoạch thì vẫn được phép triển khai ngay và cập nhật vào quy hoạch tỉnh/thành phố sau đó.

Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được quyền bổ sung dự án vào kế hoạch đầu tư trung hạn và kế hoạch sử dụng đất mà không cần chờ kỳ điều chỉnh. Các thủ tục về giao đất, cho thuê đất đối với các dự án này sẽ được thực hiện theo quy trình rút gọn.

Đối với các công trình quy mô quốc gia, quốc tế hoặc phục vụ đăng cai sự kiện lớn, các thủ tục về quy hoạch, khởi công có thể thực hiện đồng thời với thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư.

"Đòn bẩy" từ ưu đãi thuế và tài chính

Một trong những điểm nhấn của dự thảo là các chính sách ưu đãi tài chính vượt trội dành cho công nghiệp văn hóa và giải trí:

Ưu đãi thuế giá trị gia tăng (VAT): Áp dụng mức thuế suất 5% đối với các hàng hóa, dịch vụ văn hóa, triển lãm, thể dục thể thao, biểu diễn nghệ thuật và sản xuất, phát hành phim.

Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp: Miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 5-9 năm tiếp theo đối với các dự án công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí hoặc cụm công nghiệp sáng tạo.

Hỗ trợ hạ tầng số: Các tổ chức, cá nhân đầu tư vào hạ tầng số và công nghệ cao cho văn hóa sẽ được hỗ trợ về thuế, phí và lệ phí theo các cơ chế đặc biệt dành cho kinh tế tư nhân.

Khuyến khích xã hội hóa: Các khoản tài trợ cho hoạt động văn hóa, thể thao sẽ được tính là khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp.

Trọng dụng nhân tài và bảo tồn di sản quý hiếm

Dự thảo cũng chú trọng đến yếu tố con người và giá trị truyền thống thông qua các chính sách nhân văn:

Miễn thuế thu nhập cá nhân: Áp dụng đối với tiền lương, tiền công của các chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt làm việc tại các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa, giải trí.

Hỗ trợ hồi hương cổ vật: Miễn hoàn toàn các loại thuế (nhập khẩu, VAT) và phí hải quan cho các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản quý hiếm từ nước ngoài đưa về nước không vì mục đích lợi nhuận. Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục "tạm xuất, tái nhập" đối với bảo vật quốc gia đi triển lãm quốc tế.

Với những cơ chế đột phá này, Việt Nam kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi để các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa hình thành và phát triển, góp phần đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh của dân tộc.

Xem toàn văn Dự thảo Nghị quyết: Tại đây!

Tuấn Kiệt