Đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong 2 năm

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe báo cáo về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Dự thảo Nghị quyết gồm 02 Điều: Điều 1 quy định về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp. Điều 2 quy định về hiệu lực thi hành.

Tại Điều 1 dự thảo Nghị quyết quy định: Giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.

Giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng. Trường hợp doanh nghiệp đang được ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các Luật, Nghị quyết khác của Quốc hội thì số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm quy định tại khoản này tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.

Về lý do, cơ sở đề xuất, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian qua, Chính phủ đã ban hành và trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp như giảm thuế GTGT đối với hầu hết các mặt hàng, giảm thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn, các giải pháp về thuế BVMT, thuế GTGT, thuế TTĐB đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và miễn, giảm hơn 40 loại phí và lệ phí.

Do đó, trong bối cảnh đã có nhiều chính sách hỗ trợ và căn cứ khả năng cân đối ngân sách nhà nước và để khuyến khích, tạo điều kiện đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, Chính phủ đề xuất giảm 30% số thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh có mức doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027 và giảm 30% số thuế TNDN đối với doanh nghiệp có mức doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027.

Việc đề xuất giảm số thuế phải nộp tương tự như các giải pháp hỗ trợ (giảm 30% số thuế phải nộp) trước đây tại Nghị quyết 30/2008/NQ-CP ngày 11/12/2008 của Chính phủ về những giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, Nghị quyết số 29/2012/QH13 ngày 21/6/2012 của Quốc hội ban hành một số chính sách thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho tổ chức và cá nhân, Nghị quyết số 406/NQ-UBTVQH15 ngày 19/10/2021 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành một số giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19.

Ngoài ra, thời gian vừa qua chính sách giảm thuế GTGT (từ 10% xuống 8%) cho hầu hết các mặt hàng đã góp phần kích cầu tiêu dùng, tăng sức mua hàng hóa, dịch vụ. Qua tổng kết, chính sách này đã phát huy được vai trò điều tiết tiêu dùng, tối ưu hóa chi phí sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, chính sách giảm thuế GTGT có hiệu lực đến hết năm 2026, theo đó, để hỗ trợ trực tiếp các đối tượng này trong giai đoạn hiện nay, giữ lại nguồn lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, gia tăng thu nhập khả dụng để người dân có điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống, tiêu dùng và tích lũy, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số thì đề nghị giảm 30% số thuế TNCN và thuế TNDN đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và 2027 là cần thiết và phù hợp.

Thảo luận tại Tổ chiều 21/8, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi) đánh giá cao việc giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các đối tượng có doanh thu dưới 10 tỷ đồng trong các năm 2026-2027.

Theo ông, chính sách này giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh giải tỏa nút thắt về dòng tiền, giảm áp lực chi phí. Qua đó, chính sách hỗ trợ trực tiếp việc duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm công ăn việc làm, ổn định thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Tuy nhiên, đại biểu cũng đề nghị quy định rõ nguyên tắc xử lý số thuế đã tạm nộp trong năm 2026. Nghị quyết có hiệu lực từ tháng 8/2026 nhưng áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026, trong khi nhiều doanh nghiệp đã tạm nộp thuế trong những tháng đầu năm.

Theo đó, cần nghiên cứu cơ chế bù trừ hoặc hoàn trả tự động số thuế đã nộp thừa, giảm tối đa thủ tục hành chính để nguồn tiền sớm quay trở lại phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu Nghĩa cũng đề nghị gắn ưu đãi thuế với trách nhiệm xã hội. Doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh được hưởng ưu đãi nên hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động và không nợ đọng tiền thuế của các kỳ trước.

Theo đại biểu, việc này vừa bảo vệ quyền lợi người lao động, vừa tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh) cũng đánh giá cao việc Chính phủ nhanh chóng cập nhật chính sách để trình Quốc hội.

Theo đại biểu, việc giảm thuế sẽ tạo điều kiện để hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm nguồn lực quay trở lại sản xuất, kinh doanh. Đại biểu cho rằng việc hỗ trợ hộ kinh doanh cần được nhìn nhận từ góc độ tạo điều kiện để họ phát triển, thay vì quá lo ngại về khả năng một số trường hợp chia nhỏ quy mô để hưởng chính sách.

Đại biểu Thân cũng đề xuất tiếp tục nghiên cứu phương thức kế toán, kê khai đơn giản đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, để chính sách vừa thuận lợi cho người dân, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý.

Tuấn Kiệt