Đề xuất bỏ quy định bắt buộc công chứng giao dịch bất động sản

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) bày tỏ sự đồng tình với hướng dự thảo quy định các giao dịch công chứng phải được luật xác định rõ, nhất là các giao dịch liên quan đến đất đai, bất động sản như mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, phân chia di sản, góp vốn. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng hiện nay giữa Luật Công chứng và một số luật chuyên ngành vẫn tồn tại những điểm chưa thống nhất, dẫn tới nguy cơ chồng chéo khi áp dụng trong thực tế.

Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần rà soát đồng bộ với Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản để làm rõ trường hợp nào bắt buộc công chứng, trường hợp nào không bắt buộc. Nếu không xử lý triệt để, cùng một loại giao dịch nhưng có thể bị điều chỉnh khác nhau bởi các luật khác nhau, gây phiền hà, phát sinh chi phí và kéo dài thủ tục cho người dân. Việc hoàn thiện luật phải hướng tới mục tiêu giảm bớt những yêu cầu không thật sự cần thiết trong quá trình thực hiện giao dịch dân sự.

Đi thẳng vào thực tiễn giao dịch nhà đất, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) cho rằng nội dung người dân hiện đặc biệt quan tâm là công chứng bất động sản. Theo đại biểu, lĩnh vực này đang phát sinh nhiều vấn đề trong thực tế, vì vậy lần sửa luật này cần tạo điều kiện để giao dịch được thuận lợi hơn và hiệu quả hơn.

Đại biểu đề xuất, không nên quy định theo hướng tất cả các giao dịch bất động sản đều bắt buộc phải công chứng. Cần có sự linh hoạt hơn, có loại hợp đồng nên khuyến khích công chứng, có loại có thể để người dân tự lựa chọn theo nhu cầu.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) đề nghị cần cân nhắc thận trọng việc có nên coi hợp đồng đặt cọc để mua bán bất động sản là đối tượng thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên hay không.

Đại biểu phân tích, theo pháp luật hiện hành, các hợp đồng mua bán, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng bất động sản, nhà ở là giao dịch bắt buộc công chứng hoặc chứng thực; trong khi đó, hợp đồng đặt cọc hiện không thuộc diện bắt buộc phải công chứng.

Tiếp thu, giải trình liên quan đến phạm vi giao dịch bắt buộc phải công chứng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định, đây là điều khoản rất quan trọng, được nhiều đại biểu quan tâm. Bộ Tư pháp đang tổng hợp tất cả quy định hiện hành về các giao dịch bắt buộc phải công chứng để công bố công khai.

Theo phương án đề xuất trong dự thảo luật, Chính phủ đề nghị giảm từ 22 loại giao dịch phải công chứng hiện nay xuống còn 16. Điều này sẽ góp phần đảm bảo chặt chẽ hơn, góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

“Chúng tôi sẽ nghiên cứu tiếp thu ý kiến của đại biểu để làm rõ thêm tiêu chí, tránh chồng chéo giữa quy định của Luật Công chứng với các luật chuyên ngành”, ông Tùng nói.

Liên quan đến đề nghị bỏ quy định công chứng giao dịch bất động sản theo địa hạt, ông Tùng cho hay, qua đánh giá quá trình triển khai, Chính phủ thấy trong điều kiện hiện nay, khi cơ sở dữ liệu về công chứng tập trung thống nhất đang trong quá trình hoàn thiện, việc bỏ ngay quy định về công chứng, thẩm quyền công chứng đối với giao dịch bất động sản theo địa hạt chưa “đáp ứng đủ điều kiện để thực hiện”.

Đại diện Chính phủ nói thêm, bất động sản là tài sản có giá trị rất lớn và rất được quan tâm. Nếu có nhiều giao dịch hợp đồng mua bán, tặng, cho đối với bất động sản mà không chặt chẽ, sẽ dẫn đến tranh chấp, rất phức tạp. Vì thế, phải có sự cân bằng, hài hòa giữa việc tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp vừa đảm bảo quản lý chặt chẽ, an toàn pháp lý đối những giao dịch bất động sản.

Lâm Tới