Đề xuất áp thuế 10% với kinh doanh vàng: Hạn chế đầu cơ, khơi thông dòng tiền vào ngân hàng

Theo VAFI, chính sách thuế hiện hành đang quá ưu ái cho ngành vàng, khiến dòng tiền đầu cơ chảy mạnh vào lĩnh vực này thay vì quay trở lại hệ thống ngân hàng.

Hiện nay, vàng miếng được miễn thuế GTGT, còn vàng trang sức chỉ tính thuế dựa trên phần chênh lệch giữa giá mua và giá bán, thay vì tính trên toàn bộ giá trị giao dịch. Cách tính này khiến số thuế nộp rất thấp.

VAFI đưa ví dụ: một doanh nghiệp mua bán vàng trang sức với giá 97 – 100 triệu đồng/lượng, chênh lệch 3 triệu đồng thì chỉ phải nộp khoảng 300.000 đồng thuế GTGT. Trong khi nếu áp dụng phương pháp khấu trừ như các ngành hàng khác, mức thuế phải nộp sẽ là 10 triệu đồng, cao gấp khoảng 30 lần.

Chính sách này, theo hiệp hội, đã gián tiếp khuyến khích đầu cơ, tạo nên tình trạng “lướt sóng vàng” trong nhiều thời điểm, thậm chí làm méo mó cung cầu và tạo sức ép lên tỷ giá.

Bộ Tài chính từng đề xuất bổ sung sắc thuế 0,1% khi chuyển nhượng vàng miếng (tức 100.000 đồng cho mỗi cây vàng trị giá 100 triệu đồng). Tuy nhiên, VAFI cho rằng mức này quá thấp để có tác dụng điều tiết thị trường.

Hiệp hội ước tính, người dân Việt Nam đang nắm giữ hơn 2.000 tấn vàng, tương đương khoảng 250 tỷ USD, phần lớn nằm ngoài hệ thống ngân hàng – “mua xong rồi để dưới gầm giường”.

Theo phân tích của VAFI, việc tích trữ vàng còn gây hại hơn cả việc nắm giữ ngoại tệ, bởi ngoại tệ thường quay lại hệ thống ngân hàng, trong khi vàng thì không. Nếu có chính sách thuế hợp lý, nền kinh tế có thể đã giữ lại hàng trăm tỷ USD trong hệ thống tài chính để phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Từ những bất cập trên, VAFI kiến nghị áp dụng thuế GTGT 10% theo phương pháp khấu trừ đối với mọi hoạt động kinh doanh vàng miếng và vàng trang sức, giống như các mặt hàng tiêu dùng khác.

Hiệp hội cho rằng, khi thuế được áp dụng bình đẳng, hoạt động đầu cơ vàng ngắn hạn sẽ gần như biến mất, dòng tiền sẽ chảy trở lại ngân hàng, đồng thời giúp ổn định tỷ giá, củng cố sức mạnh đồng nội tệ và tăng dự trữ ngoại tệ quốc gia.

Bên cạnh đề xuất về thuế, VAFI cũng cho rằng Ngân hàng Nhà nước cần duy trì tỷ giá ổn định trong cả ngắn hạn lẫn dài hạn để thu hút vốn đầu tư. Trong giai đoạn đầu, lãi suất tiết kiệm có thể được điều chỉnh tăng nhẹ để giữ tiền trong hệ thống ngân hàng.

Về dài hạn, khi chính sách thuế và tài sản đi vào ổn định, mặt bằng lãi suất có thể giảm sâu hơn mà vẫn đảm bảo cân bằng cung cầu ngoại tệ.

Tuấn Anh