Để công ty sống mãi, tỷ phú IKEA không cho ai thừa kế khối tài sản gần 60 tỷ USD

Khi Ingvar Kamprad, cha đẻ của hãng nội thất nổi tiếng Thụy Điển IKEA, qua đời hôm 27/1 ở tuổi 91, ông đứng thứ 8 trên danh sách tỷ phú Bloomberg Billionaires Index nhờ khối tài sản bán lẻ toàn cầu trị giá 58,7 tỷ USD.

Tuy nhiên, ông luôn phủ nhận việc mình là một trong những người giàu nhất hành tinh. Trong nhiều thập kỷ qua, tỷ phú Thụy Điển đã chuyển quyền sở hữu khối tài sản khổng lồ của mình tại đế chế nội thất IKEA cho một hệ thống các tổ chức và công ty. 

Khối tài sản khổng lồ này sẽ được chia nhỏ theo một cấu trúc độc nhất vô nhị được Kamprad đưa ra để bảo đảm sự độc lập lâu dài và sự sống còn của thương hiệu. Những người thừa kế hiện nay không thể kiểm soát trực tiếp công ty vì vị tỷ phú đặt quyền này vào một mạng lưới nhiều quỹ và công ty nắm giữ từ hàng chục năm trước.

Những người thừa kế của Ingvar Kamprad sẽ không được hưởng quyền điều hành trực tiếp tại IKEA sau khi ông qua đời. Thay vào đó, họ sẽ nhận được số tài sản nhỏ từ tập đoàn Ikano Group thuộc sở hữu gia đình Kamprad. Ikano Group điều hành một số công ty trong lĩnh vực tài chính, bất động sản, sản xuất và bán lẻ trị giá khoảng 10 tỷ USD tính tới năm 2016. 

Trong khi đó, hầu hết các cửa hiệu IKEA đều thuộc sở hữu của Quỹ Stichting Ingka - một tổ chức Hà Lan với mục đích quyên góp cho hoạt động từ thiện và "hỗ trợ đổi mới" trong thiết kế. Tổ chức này được Ingvar Kamprad thành lập vào những năm 1980 để đảm bảo công ty luôn sống mãi và nằm ngoài sự kiểm soát của gia đình Kamprad. 

Còn tên thương hiệu, mô hình của IKEA thuộc quyền kiểm soát của tổ chức Interogo Foundation đặt tại Vaduz, Liechtenstei (gần Thụy Sĩ) với công ty con Inter Ikea. 

"Interogo Foundation được quản lý bởi một hội đồng gồm ít nhất 2 thành viên và một hội đồng giám sát 7 người", ông Anders Bylund - Giám đốc truyền thông của Interogo cho biết ngày 29/1. "Cơ cấu của Interogo đảm bảo rằng các thành viên thuộc gia đình Kamprad trong hội đồng giám sát luôn là thiểu số". 

Mục đích của cơ cấu tài sản phức tạp này là nhằm đảm bảo IKEA sẽ tồn tại lâu dài và không một cá nhân nào có thể nắm quyền kiểm soát công ty sau khi nhà sáng lập qua đời, kể cả người thừa kế của ông. 

Năm 2012, Giám đốc điều hành Per Heggenes của IKEA Foundation nói với Bloomberg rằng nhà sáng lập Kamprad "không hề có hứng thú với tiền bạc". Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, ông duy trì thói quen sống tiết kiệm trong suốt cuộc đời mình. 

Trong suốt 20 năm, tỷ phú Thụy Điển vẫn lái chiếc Volvo cũ, thường xuyên đặt vé máy bay giá rẻ và dùng bữa tại các nhà hàng bình dân. Ông thậm chí còn tới dự các sự kiện quan trọng bằng xe bus. 

Các chuyên gia tin tưởng rằng chiến lược này nhấn mạnh tính liên tục bằng cách làm cho một cá nhân, dù là quản lý hay người thừa kế, cũng không thể kiểm soát được công ty sau khi Kamprad qua đời. Vị tỷ phú "không quan tâm đến tiền bạc", Per Heggenes, CEO của Quỹ IKEA, nói với Bloomberg vào 2012.

Anh Minh (t/h)